© ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση και αναπαραγωγή οποιωνδήποτε στοιχείων ή σημείων του e-περιοδικού μας, χωρίς γραπτή άδεια του υπεύθυνου π. Παναγιώτη Καποδίστρια (pakapodistrias@gmail.com), καθώς αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία, προστατευόμενη από τον νόμο 2121/1993 και την Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης, κυρωμένη από τον νόμο 100/1975.

ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΕΝΘΕΤΑ. Ό,τι νεότερο εδώ!

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΤΖΕΝΗ ΡΟΥΣΣΕΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΤΖΕΝΗ ΡΟΥΣΣΕΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ
Γράφει -σε τέσσερα μέρη- ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΡΑΟΥΝΑΚΗΣ. Κάντε κλικ στην ανωτέρω φωτό, για να έχετε πρόσβαση στον θεατρικό κόσμο της Τζένης Ρουσσέα!

Πέμπτη, 31 Αυγούστου 2017

Λίγες ώρες στους Παξούς



Φωτο-περι-διάβαση: ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
































Τετάρτη, 30 Αυγούστου 2017

Αρχαιρεσίες στη νεοσύστατη "Εταιρεία Ζακυνθινών Πολιτισμικών Ερευνών"


ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΖΑΚΥΝΘΙΝΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ
            
Σας γνωστοποιούμε ευχαρίστως ότι κατά τη  Γ. Σ. της Εταιρείας που πραγματοποιήθηκε στη Ζάκυνθο (στο Σπίτι του Φόσκολου)  την 19η Αυγούστου 2017, παρέστησαν αυτοπροσώπως ή δι’ αντιπροσώπου 20 εκ των 33 μελών και υπαρχούσης σύμφωνα με το Καταστατικό απαρτίας, εξελέγησαν οι εξής ως μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και της Εξελεγκτικής Επιτροπής.
 
 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Τακτικά μέλη:

1. Νικόλαος Λούντζης -  ψήφοι 17
2. Διονύσιος  Μελίτας - ψήφοι 14
3. Πιερρίνα Κοριατοπούλου – ψήφοι 14
4. Γεώργιος Φιορεντίνος – ψήφοι 12
5. Στυλιανός Τζερμπίνος – ψήφοι 12
6. Δημήτριος Μαρίνος-Κουρής - ψήφοι 11
7. Κική Καρυδάκη – ψήφοι 11

Αναπληρωματικά μέλη:

8. Διονύσης Μουσμούτης - ψήφοι 10
9. Φίλιππος Συνετός - ψήφοι 10
10. Ιωάννης Δραγώνας - ψήφοι 7

ΕΞΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

 1.  Ιάκωβος Κονιτόπουλος - ψήφοι 14
 2.  Διονύσης Σέρρας - ψήφοι 13
 3.  Αλεξάνδρα Μελίτα - ψήφοι  9

Εξ άλλου την 27η Αυγούστου 2017 τα μέλη του Δ.Σ συνήλθαν στη Ζάκυνθο  (‘‘Κόκκινο Βράχο’’ της Πλατείας Σολωμού) προκειμένου να συγκροτηθούν σε σώμα. Όπου του κ. Δημητρίου Μαρίνου Κουρή δηλώσαντος ότι επιθυμεί να παραμείνει αναπληρωματικό μέλος του παρόντος Συμβουλίου, έγινε κλήρωση μεταξύ των ισοψηφησάντων κ. κ. Διονύση Μουσμούτη και Φίλιππου Συνετού όπου και τη θέση κατέλαβε ο κ. Συνετός.

Επακολουθησάσης δε μυστικής  ψηφοφορίας το ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ συγκροτείται σε σώμα ως ακολούθως:

  1.  Νικόλαος Λούντζης – Πρόεδρος.
  2.  Στυλιανός Τζερμπίνος - Αντιπρόεδρος.
  3.  Διονύσιος Μελίτας – Γεν. Γραμματέας.
  4. Πιερρίνα Κοριατοπούλου – Ταμίας.
  5. Γεώργιος Φιορεντίνος  - Μέλος.
  6. Κική Καρυδάκη - Μέλος.
  7. Φίλιππος Συνετός – Μέλος. 

Τρίτη, 29 Αυγούστου 2017

«Ιστότοπος Εμμανουήλ Κριαρά» από το Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, με δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος


Το Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών παραδίδει στη δημοσιότητα τον «Ιστότοπο Εμμανουήλ Κριαρά» του Ινστιτούτου (http://ins-bibl.lit.auth.gr/kriaras/index.html), μια ηλεκτρονική εφαρμογή, η οποία αξιοποιεί τη δωρεά της Βιβλιοθήκης και σημαντικού τμήματος του Αρχείου που ο κορυφαίος Έλληνας φιλόλογος κληροδότησε στο Ινστιτούτο με τη διαθήκη του. Ο «Ιστότοπος Εμμανουήλ Κριαρά» του Ινστιτούτου υλοποιήθηκε χάρη σε πρωτοβουλία του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, που κάλυψε με δωρεά του εξ ολοκλήρου τη δαπάνη για τη δημιουργία του.

Η δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος περιλάμβανε την κάλυψη του κόστους καταλογογράφησης των βιβλίων, σάρωσης του αρχείου και κατασκευής του ιστότοπου. Ο ιστότοπος, πέρα από τα πληροφοριακά στοιχεία που περιέχει για τον ίδιο τον Εμμ. Κριαρά, τη σχέση του με το Ινστιτούτο, τη διαθήκη του κτλ., αποτελείται από δύο επιμέρους εφαρμογές αναζήτησης, που αφορούν η μία τη Βιβλιοθήκη και η άλλη το Αρχείο του Εμμ. Κριαρά.
Η Βιβλιοθήκη του Εμμ. Κριαρά
Η Βιβλιοθήκη του Εμμ. Κριαρά αριθμεί 6.905 τίτλους και αποτελείται από 11.314 τόμους. Από αυτούς: (α) τα βιβλία φιλολογικού-γλωσσολογικού ενδιαφέροντος που δεν υπήρχαν στη Βιβλιοθήκη του Ινστιτούτου, παρέμειναν σε αυτό, και στεγάζονται στα γραφεία του Ινστιτούτου στον 4ο όροφο του Νέου Κτιρίου της Φιλοσοφικής Σχολής (αίθουσα 418) του Α.Π.Θ. (1.390 τίτλοι, 1.577 τόμοι), (β) βιβλία ευρύτερου επιστημονικού ενδιαφέροντος παραχωρήθηκαν στην Κεντρική Βιβλιοθήκη του Α.Π.Θ. και ενσωματώθηκαν στη συλλογή της (4.579 τίτλοι, 7.806 τόμοι), (γ) βιβλία γενικότερου ενδιαφέροντος παραχωρήθηκαν στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος και πρόκειται να εκτεθούν σε ειδικό τμήμα της, που θα ονομάζεται «Βιβλιοθήκη Εμμ. Κριαρά» (936 τίτλοι, 1.931 τόμοι), στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Με τον τρόπο αυτό το Δ.Σ. του Ινστιτούτου θεώρησε ότι εκπληρώνεται όσο το δυνατόν καλύτερα η βούληση του Εμμ. Κριαρά, που επιθυμούσε τα βιβλία του να είναι προσβάσιμα σε όσο το δυνατόν ευρύτερο κοινό.
Μέσω του «Ιστότοπου Εμμανουήλ Κριαρά», ο χρήστης μπορεί να έχει πλήρη εικόνα των βιβλίων που ο Εμμ. Κριαράς είχε στη βιβλιοθήκη του, να κάνει σχετικές αναζητήσεις, να εντοπίσει το βιβλίο που τον ενδιαφέρει και το σημείο που αυτό βρίσκεται, καθώς και να βρει πληροφορίες για αυτό.
Το Αρχείο του Εμμ. Κριαρά
Στο Ινστιτούτο ο Εμμ. Κριαράς κληροδότησε με τη διαθήκη του «χειρόγραφα τελειωμένων και ατελείωτων μελετών του, κλασέρ με φωτοαντίγραφα μικρών μελετημάτων του και κλασέρ με φωτοαντίγραφα κρίσεων για το έργο του». Το μέρος του Αρχείου Εμμ. Κριαρά που παραδίδεται στη δημοσιότητα περιέχει κείμενα των τελευταίων δύο κατηγοριών. Αποτελείται από εννέα ντοσιέ και δύο βιβλία (τα οποία περιέχουν κρίσεις για το Λεξικό της μεσαιωνικής ελληνικής δημώδους γραμματείας), τα οποία ψηφιοποιήθηκαν και περιέχουν: (α) δημοσιευμένα και αδημοσίευτα κείμενα πνευματικών ανθρώπων που έγραψαν ή μίλησαν για τον Εμμ. Κριαρά ή για συγκεκριμένα έργα του, (β) δημοσιεύματα στα οποία γίνεται απλή αναφορά στον Εμμ. Κριαρά, σε κάποιο έργο του, στην εκπαιδευτική και πολιτική δράση του, σε τιμητικές εκδηλώσεις ή διακρίσεις που έλαβε, (γ) άρθρα, εισηγήσεις, χαιρετισμούς, ομιλίες, ανοιχτές επιστολές και συνεντεύξεις του ιδίου του Εμμ. Κριαρά, (δ) ανακοινώσεις, άρθρα, ομιλίες, κείμενα ραδιοφωνικών εκπομπών που αφορούν τα ερευνητικά ενδιαφέροντα του Εμμ. Κριαρά. Ο αριθμός των πρωτότυπων τεκμηρίων – ψηφιακών εγγραφών ανέρχεται σε 687, που αντιστοιχούν σε 3.511 ψηφιοποιημένες σελίδες.

Η απόφαση να δοθεί στη δημοσιότητα ηλεκτρονικά το συγκεκριμένο τμήμα του αρχείου συνδέεται με το γεγονός ότι σε αυτό αποτυπώνεται η συμβολή του Εμμ. Κριαρά στην επιστήμη γενικότερα, όπως αυτή αναγνωρίστηκε από εκατοντάδες ανθρώπους που μελέτησαν και έκριναν το έργο του.
Ο κ. Γιώργος Παπαναστασίου, Διευθυντής του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών, δήλωσε με την ευκαιρία της ολοκλήρωσης του έργου: "Η σχέση του Εμμ. Κριαρά με το Ινστιτούτο, η οποία ξεκίνησε όταν ο ιδρυτής του Μ. Τριανταφυλλίδης τον επέλεξε ως μέλος του πρώτου Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος, δεν σταμάτησε με την παραίτηση του Εμμ. Κριαρά από τη θέση αυτή το 1968, όταν η χούντα τον απέλυσε από το Πανεπιστήμιο. Συνεχίστηκε όλα αυτά τα χρόνια ως μια σχέση βαθιάς εκτίμησης και αγάπης, που εκφράστηκε ποικιλοτρόπως: με την οικονομική στήριξη που το Ινστιτούτο παρείχε κατά καιρούς στον Εμμ. Κριαρά για τη σύνταξη του Λεξικού του, με την έκδοση από το Ίδρυμα τεσσάρων βιβλίων του Εμμ. Κριαρά, με τη δωρεά χρηματικού ποσού από τον Εμμ. Κριαρά στη μνήμη της συζύγου του. Η εκτίμηση αυτή και η αγάπη βρήκαν την πιο ολοκληρωμένη έκφρασή τους όταν ο μεγάλος δάσκαλος κληροδότησε στο Ινστιτούτο τη βιβλιοθήκη του και μεγάλο τμήμα του αρχείου του. Για μας η αξιοποίηση και η ανάδειξη της δωρεάς με τον προσφορότερο τρόπο ήταν αυτονόητη υποχρέωση. Για την καλύτερη αξιοποίηση επιλέχθηκε η βιβλιοθήκη να διασπαστεί σε τρία τμήματα, ένα που έμεινε στο Ινστιτούτο, ένα που δόθηκε στην Κεντρική Βιβλιοθήκη του Α.Π.Θ. και ένα που προσφέρθηκε στην Εθνική Βιβλιοθήκη. Από την άλλη, η ανάδειξη, μέσω του διαδικτύου, της βιβλιοθήκης και του τμήματος του αρχείου που κρίθηκε δημοσιεύσιμο κατέστη δυνατή χάρη στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, που είχε τη σχετική πρωτοβουλία και ανέλαβε εξ ολοκλήρου τη δαπάνη. Η απολύτως ελεύθερη πρόσβαση των πληροφοριών και των τεκμηρίων κρίθηκε ότι ταιριάζει στην ευρύτητα πνεύματος και στη δημοκρατικότητα που διέκριναν τον σπουδαίο Έλληνα φιλόλογο."
Ο κ. Ανδρέας Δρακόπουλος, Πρόεδρος του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), δήλωσε σχετικά με τη δωρεά του ΙΣΝ προς το Ινστιτούτο: "Παρότι κανένα έργο δεν μπορεί να περικλείσει το εύρος της γνώσης και της προσφοράς του Εμμανουήλ Κριαρά, πιστεύουμε πως η ηλεκτρονική αποτύπωση μέρους του έργου και του αρχείου του είναι μια πολύ καλή παρακαταθήκη για τις νέες γενιές μελετητών. Αυτή ήταν και η κινητήρια δύναμη πίσω από την απόφαση του Ιδρύματός μας να προσεγγίσουμε, το φθινόπωρο του 2014, το Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, με σκοπό να υποστηρίξουμε αποτελεσματικά την αξιοποίηση του κληροδοτήματος του αείμνηστου καθηγητή. Το έργο αυτό υλοποιήθηκε εν μέσω της οικονομικής κρίσης στη χώρα μας και παρά τις αντιξοότητες, διότι προήλθε από …έρωτα. Τον έρωτα στον οποίο τόσο συχνά αναφερόταν ο Κριαράς. Έρωτα για την ιδέα, το καινούριο, την πρόκληση, τον στόχο, το ιδανικό, την ίδια την Ελλάδα. Αυτή πρέπει να είναι η κινητήρια δύναμη για όλους μας αν θέλουμε να ξεπεράσουμε τους σκοπέλους. Να ερωτευτούμε την ελπίδα, το καλύτερο, την επιδίωξη του ιδανικού σε κάθε έκφανση της ζωής μας και να δουλέψουμε προς αυτό. Μόνο έτσι εντέλει θα μπορέσουμε να ζήσουμε πραγματικά και να δημιουργήσουμε, όπως έκανε και ο αείμνηστος Εμμανουήλ Κριαράς."

Φωτο-λεπτομέρειες από τη θερινή Πάργα

Φωτο-περι-διάβαση: ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ 































Κυριακή, 27 Αυγούστου 2017

Τζένη Ρουσσέα - αφιέρωμα μέρος 3ο | Η ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΖΕΝΗΣ ΡΟΥΣΣΕΑ με την κα ΑΛΙΚΗ [ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΑΛΙΚΗ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΑΣ]

Γράφει ο Δημήτρης Κραουνάκης - φωτογραφίες από το αρχείο του

Τρίτο μέρος του αφιερώματος στην θεατρική πορεία της Τζένης Ρουσσέα. Όπως είδαμε το 1983 η Τζένη "βίαια" χάνει το θέατρο "Μουσούρη" όπου στην σκηνή του πέρασε τα πρώτα σχεδόν εικοσιπέντε χρόνια της καριέρας της... Μετά τα θλιβερά επεισόδια που ακολούθησαν, η Τζένη απομονώθηκε από όλους για ένα αρκετά μεγάλο διάστημα... Οι φίλοι της ηθοποιοί Δημήτρης Ιωακειμίδης και Γκάρυ Βοσκοπούλου την έπεισαν ένα χρόνο μετά [Οκτώβριος 1984] να παίξει μαζί τους στο θέατρο "Πολύτεχνο" στο έργο "Άδεια γάμου". Μια εμφάνιση που πέρασε σχεδόν απαρατήρητη σ' εκείνο το μικρό θεατράκι της οδού Μαυρομιχάλη.
Εκείνη την εποχή [1983-1986] συνεργαζόμουν με δύο θέατρα, το θέατρο "Πύλη" της κας Αλίκης και το θέατρο "Ελληνικό" της Γιούλας Γαβαλά [που είχε φιλοξενήσει την τελευταία εμφάνιση του Μάνου Κατράκη με το "Ταμπού"]. Πολλές φορές προσπάθησα να... παρασύρω την Τζένη να βγει από το σπίτι της -κάτι που σπάνια έκανε τότε- και να έρθει σε εκδηλώσεις που είχα οργανώσει στα δυο αυτά θέατρα.
[φώτο 1. Τζένη Ρουσσέα, ο σκηνογράφος Θεοδόσης Δαυλός, Αλίκη, Ακτή Δρίνη, Δημήτρης Κραουνάκης, Γιούλα Γαβαλά]
Τελικά στις 27 Μαρτίου 1984 η Τζένη ήρθε στην "Πύλη" να παρακολουθήσει την παράσταση του έργου του Γρηγόριου Ξενόπουλου "Το μυστικό της Κοντέσσας Βαλέραινας" που παρουσίαζε η κα Αλίκη. Εκείνη την ημέρα, πριν την παράσταση είχα οργανώσει ένα αφιέρωμα στην μνήμη της μεγάλης πρωταγωνίστριας Κυβέλης [ μητέρα της Αλίκης]. Εκεί γνωρίστηκε η Τζένη Ρουσσέα με την κα Αλίκη και λίγες μέρες μετά της μετέφερα την πρόταση να παίξουν μαζί στο βραβευμένο με Πούλιτζερ 1983 αριστούργημα της Μάρσα Νόρμαν "Καληνύχτα μητέρα", ένα εκπληκτικό έργο που ανέβηκε στην "Πύλη" στις 23-10-1985 σε σκηνοθεσία του Ελληνοαμερικανού Δημήτρη Βιλλάν και σκηνικά-κοστούμια Ελλης Πανούση. Ενας ρόλος για την Τζένη από τους καλύτερους της θεατρικής της πορείας. "Με το έργο αυτό η Ρουσσέα πραγματοποιεί στροφή στην καριέρα της προς το μοντέρνο θέατρο", έγραφαν οι εφημερίδες της εποχής και χαρακτήριζαν την συνεργασία των δυο ηθοποιών "Ιστορική"..
[φώτο 2. Δημοσίευμα της εποχής]
"Θα πεθάνω μάμα απόψε..."
Με αυτή την καθοριστική φράση που η Τζέσι [Τζένη Ρουσσέα] απευθύνει στην μητέρα της [Αλίκη] άνοιγε εντυπωσιακά το έργο της Αμερικανίδας Μάρσα Νόρμαν "Καληνύχτα μητέρα", ανεβασμένο σε μια παράσταση συνεχές κρεσέντο -ένα είδος ψυχολογικού "πυγμαχικού" αγώνα- με διάρκεια μιάμιση ώρα χωρίς διάλειμμα... Ένα ψυχολογικό δράμα με δυο πρόσωπα -δυο μοναχικές γυναίκες- μια ηλικιωμένη μητέρα και την ώριμη απογοητευμένη από τη ζωή κόρη της και την σύγκρουση τους όταν η κόρη αποφασίζει να αυτοκτονήσει και η μητέρα προσπαθεί να την κρατήσει στη ζωή.. Στην αρχή η μητέρα αμφιβάλλει, σιγά-σιγά όμως αντιλαμβάνεται ότι η κόρη της δεν αστειεύεται... Καθώς το έργο κυλάει η μια ρωτάει την άλλη όλα όσα ήθελαν τόσα χρόνια να πουν και δεν το έκαναν. Οι δυο ηρωίδες κυκλώνουν η μια την άλλη σ' ένα ξεθεωτικό χορό θανάτου...

[φώτο 3-4. Από τις πρόβες του έργου η Αλίκη και η Τζένη με τον σκηνοθέτη Δημήτρη Βιλλάν]
Εγραφε στο περιοδικό "Εικόνες" στις 19-3-1986 ο Μηνάς Χρηστίδης: "Η Τζένη Ρουσσέα πραγματοποιεί την πιο ολοκληρωμένη δημιουργία της. Ίσως γιατί τώρα με αυτό το ρόλο δεν χρειαζόταν να αποδείξει τίποτα.. Ούτε ότι ήταν ωραία, ούτε ότι ήταν τσαχπίνα... Έδειξε με τον πιο άνετο τρόπο τα γερά της υποκριτικά προσόντα.."

[φώτο 5-6. Αλίκη, Τζένη Ρουσσέα από την παράσταση]
Εγραφε στην "Καθημερινή" στις 27-2-1986 ο Τάσος Λιγνάδης - υπό τον τίτλο "Ανοιχτό εγκώμιο" - "η Τζένη Ρουσσέα δεν διστάζω να παραδεχτώ ότι πέτυχε μια αυθεντική ενσάρκωση, πλάθοντας τον πιο σημαίνοντα ρόλο της έως τώρα σταδιοδρομίας της."
Ο Βάιος Παγκουρέλης στον "Ελεύθερο τύπο" στις 24-2-1986 σημειώνει: "Η ερμηνεία της Τζένης Ρουσσέα έχει τόση "ήρεμη" ακρίβεια και εσωτερική δόνηση ώστε σίγουρα αποτελεί σταθμό στην πορεία της σαν ηθοποιού."

[φώτο 7-8. Από την πρεμιέρα η Τζένη Ρουσσέα με τον Αλέξη Μινωτή και την Αννα Καλουτά]
Ελεγε η Τζένη Ρουσσέα σε συνέντευξη της στην "Απογευματινή" και την Εύα Μπίθα στις 8-9-1985: "...Πρόκειται για ένα ψυχολογικό δράμα, ένα ρεσιτάλ δύο ρόλων και γι αυτό τόσο δύσκολο, εξουθενωτικό. Μάνα και κόρη "κονταροχτυπιούνται" πάνω στην σκηνή μέχρι θανάτου.. Με την κα Αλίκη αισθάνομαι τόσο όμορφα και άνετα σαν να βρίσκομαι στο δικό μου θέατρο."
Σε άλλη συνέντευξη της στην "Μεσημβρινή" και την Κική Σεγδίτσα στις 1-3-1986 έλεγε: "Η συνεργασία μου με την Αλίκη είναι άψογη. Αυτόν τον γλυκό άνθρωπο, αυτό το εξαίσιο πλάσμα που είναι σαν... μωρό, αλλά ένα μωρό πολύ έξυπνο και μορφωμένο, με πολύ χιούμορ. Πάντα κάτι έχεις να μάθεις και να πάρεις από αυτήν κουβεντιάζοντας μαζί της..."
[φώτο 9. Τζένη Ρουσσέα, Αλίκη σε σκηνή από το "Καληνύχτα μητέρα]
Για «Υποκριτική μεγάλων απαιτήσεων», μιλούσαν εκείνο τον καιρό όλες οι εφημερίδες για την ερμηνεία της Τζένης... Αλλά και για την ερμηνεία της κας Αλίκης, κάτι που θα δούμε πιο κάτω στο αφιέρωμα που ακολουθεί για την πρώτη Αλίκη του θεάτρου μας που δεν είναι άλλη από την κόρη της μεγάλης πρωταγωνίστριας Κυβέλης και του σπουδαίου θεατρικού επιχειρηματία της εποχής Κώστα Θεοδωρίδη. Το κείμενο αυτό για την πρώτη Αλίκη του θεάτρου μας το έγραψα τον Δεκέμβριο του 2011 αλλά πιστεύω ότι αξίζει τον κόπο να το αντιγράψω εδώ [με κάποιες διορθώσεις και περισσότερες φωτογραφίες] μέσα στο αφιέρωμα για την θεατρική πορεία της Τζένης Ρουσσέα. Είμαι σίγουρος ότι η Τζένη θα μας το επέτρεπε. Γιατί πραγματικά η συνεργασία της με την κα Αλίκη ήταν ένας σημαντικότατος σταθμός στην πορεία της στο θέατρο, αλλά και γιατί ιδιαίτερα την αγάπησε..
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΑΛΙΚΗ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΑΣ
[φώτο 10. Η κα Αλίκη στο σπίτι της το 1984]
Γνώρισα την κα Αλίκη το 1982. Την συνάντησα στο σπίτι -της μητέρας της- στην Βασ. Σοφίας στην Ρηγίλλης. Αφορμή μια συνέντευξη για το «Ρομάντσο» στο οποίο έγραφα τότε. Η Αλίκη βρισκόταν λίγα χρόνια στην Ελλάδα, μετά την 36χρονη παραμονή της στην Αμερική και Σουηδία. Ένα χρόνο πριν είχε χάσει τον σύντροφο της Νίκο Νικολαΐδη [τον γνωστό δημοσιογράφο και συγγραφέα Πωλ Νορ.] Λίγο πριν είχε χάσει και την μητέρα της την μεγάλη Ελληνίδα πρωταγωνίστρια Κυβέλη.. Και βέβαια και η ίδια είχε αρκετά προβλήματα με τις εγχειρήσεις που είχε κάνει στα μάτια.. Παρ όλα αυτά την βρήκα αγχωμένη αλλά μέσα στην χαρά της προετοιμασίας του νέου της θεάτρου! Εκανε τότε ένα νέο «ξεκίνημα» στην Ελλάδα και ας ήταν.. 75 ετών! Τέτοια όρεξη για ζωή είχε η Αλίκη, τέτοια ζωντάνια που την μετέδιδε σε όσους ήταν κοντά της. Χαιρόταν την κάθε στιγμή σαν να ήταν η τελευταία και έκανε σχέδια πολλά για το μέλλον!.. Θυμάμαι μου έλεγε: «Να χαίρεσαι την κάθε γουλιά νερό που πίνεις!!» Εκείνη η συνέντευξη -που ήταν η αφορμή να γνωριστούμε- δεν δημοσιεύθηκε τότε στο «Ρομάντσο», ένα μικρό κομμάτι της μπήκε αργότερα στο περιοδικό «Ένα» και ένα μεγαλύτερο στο "Τηλέραμα".
[φώτο 11. Η κα Αλίκη μπροστά σ ένα πορτραίτο της το 1984]
Κάποιους μήνες μετά μου τηλεφώνησε ο αγαπημένος φίλος Γιώργος Τάκης και με ρώτησε αν με ενδιαφέρει να συνεργαστώ με την Αλίκη στην «Πύλη». Με τον Γιώργο Τάκη είχαμε γνωριστεί στο θέατρο «Κώστα Μουσούρη». Ο Γιώργος ήταν το δεξί χέρι του Μουσούρη. Παιδί ακόμα στο θερινό θέατρο «Αλίκης» το 1933 και στην συνέχεια στο χειμερινό «Αλίκης» [το σημερινό «Μουσούρη».] Και όταν πέθανε ο Μουσούρης το 1976 συνέχισε στο πλευρό της Τζένης Ρουσσέα που κράτησε για οκτώ χρόνια την παράδοση του ιστορικού θεάτρου σαν ηθοποιός αλλά και σαν επιχειρηματίας. Εκεί γνώρισα τον Γιώργο, όταν βρέθηκα κοντά στην Τζένη σαν υπεύθυνος δημοσίων σχέσεων. [Νέο επάγγελμα, μια και μέχρι τότε τον ρόλο αυτό έπαιζαν οι διαχειριστές των θεάτρων.]
[φώτο 12. Η κα Αλίκη μπροστά σε άλλο πορτραίτο της το 1984. Οι τρεις αυτές φώτο είναι της αγαπημένης φίλης Κάτε Παπανικολάου που δεν υπάρχει πια. Αλήθεια, τι απέγιναν αυτά τα δύο πορτραίτα της Αλίκης;]
Μετά από λίγες μέρες συνάντησα την Αλίκη στο νέο της σπίτι -του πατέρα της- ένα υπέροχο ρετιρέ στην αρχή της οδού Ερμού στην Πλατεία Συντάγματος και εκεί συμφωνήσαμε να συνεργαστούμε.. Για την συνεργασία αυτή θα σας μιλήσω πιο κάτω μια και νομίζω ότι πρώτα πρέπει να γνωρίσουμε την κα Αλίκη, μια και το όνομα της τίποτα δεν θυμίζει στους νεότερους. Την κα Αλίκη που έζησε μια ζωή παραμυθένια γεμάτη ανατροπές, ανάμεσα σε σπουδαίους ανθρώπους του πνεύματος και της τέχνης, όπως σπουδαία ήταν και εκείνη…
Από τα τρία χρόνια της στη σκηνή
[φώτο 13. Η οικογένεια της Αλίκης. Από αριστερά ο πατέρας της Κώστας Θεοδωρίδης, ο αδελφός της Αλέξανδρος, η Αλίκη, η μητέρα της Κυβέλη και η αδελφή της Μιράντα Μυράτ]
Γεννήθηκε στο Παρίσι το 1907. Κόρη του σπουδαίου θεατρικού επιχειρηματία Κώστα Θεοδωρίδη και της μεγάλης πρωταγωνίστριας Κυβέλης. Εκανε τα πρώτα βήματα της στην σκηνή σε ηλικία τριών χρόνων στο έργο του Ζώρζ Φεϊντώ «Το καθάρσιο του μπέμπη» στο θίασο της μητέρας της… Ηταν τόσο βέβαιο πως θα έμενε στο θέατρο που κανείς τότε δεν είχε αναρωτηθεί ποιο θα ήταν το μέλλον της μικρούλας Αλίκης. Σπούδασε θέατρο στο Κονσερβατουάρ του Παρισιού και τα καλοκαίρια ερχόταν στην Ελλάδα και έπαιζε στο θίασο της Κυβέλης. Πριν τα είκοσι χρόνια της έκανε την πρώτη μεγάλη επιτυχία της στο έργο «Το μελτεμάκι» που είχε γράψει για εκείνη ο Παντελής Χορν. [Όπως για εκείνη έγραψε ο Ξενόπουλος την «Ανιέζα» και ο Δημήτρης Μπόγρης «Το μπουρίνι» και τις «Φουσκοθαλασσιές».]

[φωτο 14-15. Η Αλίκη στα πρώτα της θεατρικά βήματα]
Στο θίασο της Κυβέλης το 1927 στο έργο «Στο σπίτι της κούκλας» του Ιψεν παίζει ο νεαρός ηθοποιός Κώστας Μουσούρης. Οι δύο νέοι δεν θα αργήσουν να ερωτευθούν και ένα χρόνο μετά θα «κλεφτούν» και θα παντρευτούν! Ο πατέρας της Αλίκης, πανίσχυρος τότε στα θεατρικά πράγματα κράτησε αρνητική στάση στο γάμο αυτό και τον πολέμησε.. Η Κυβέλη στάθηκε κοντά στην κόρη της.
[φώτο 16. Η Αλίκη με την αδελφή της επίσης ηθοποιό Μιράντα Μυράτ]
Χωρίς καμιά οικονομική στήριξη από τους γονείς της η Αλίκη και ο Κώστας Μουσούρης θα αρχίσουν την κοινή θεατρική τους πορεία. Η Αλίκη με σημαντικές θεατρικές σπουδές, πολύγλωσση, με ταλέντο, ευαισθησία και πνευματικότητα, δημιουργεί γύρω της ένα κύκλο διαλεχτών ανθρώπων των γραμμάτων και των τεχνών. Καλοκαίρι του 1929 τους βρίσκουμε στην Αίγυπτο μαζί με τον Αιμίλιο Βεάκη και τον Χριστόφορο Νέζερ με το έργο του Γρηγόριου Ξενόπουλου «Μονάκριβη».
Η «Αστέρω»

[φώτο 17-18. Αλίκη, Κώστας Μουσούρης στην "Αστέρω"- διαφημιστικό της ταινίας]
Στην δεκαετία του 1920 και παρ όλα τα προβλήματα που αντιμετώπιζε η Ελλάδα μετά την Μικρασιατική καταστροφή άρχισαν δειλά-δειλά να γίνονται οι πρώτες Ελληνικές ταινίες. Η πιο επιτυχημένη βωβή ταινία γυρίζετε το 1929 από τον σκηνοθέτη Δημήτρη Γαζιάδη. Ηταν το ποιμενικό δράμα «Αστέρω» σε σενάριο του ποιητή Παύλου Νιρβάνα και παραγωγή της Dag film. Αστέρω η Αλίκη και μαζί της ο Αιμίλιος Βεάκης και ο Κώστας Μουσούρης. Η ταινία αυτή για πολλές δεκαετίας ήταν εξαφανισμένη. Βρέθηκε το 2003 στην Γαλλική ταινιοθήκη και παρουσιάστηκε στην Αθήνα το 2004 από την «Ταινιοθήκη της Ελλάδος» με συνοδεία ζωντανής μουσικής από την "ορχήστρα των χρωμάτων». Η Αλίκη θα παίξει σε μία ακόμα ταινία το 1939 την «Αγνούλα» των Αλεβίζε Ορφανέλι- Μάνου Φιλιππίδη, ενώ το 1964 θα την δούμε και στην ταινία «Τον παλιό εκείνο τον καιρό» των Αλέκου Σακελλάριου- Κλέαρχου Κονιτσιώτη που περιείχε αποσπάσματα από τις πρώτες Ελληνικές ταινίες και έγινε με αφορμή τα 50 χρόνια του Ελληνικού σινεμά.
Τον χειμώνα του 1930 ο θίασος Αλίκης -Κώστα Μουσούρη παίζει στο θέατρο «Μαρίκας Κοτοπούλη» το έργο του Chuer Rice «Είναι ένοχος ο Πάρκερ;». Στο έργο αυτό ξεχωρίζει σ ένα μικρό ρόλο η μικρούλα τότε Αννα Καλουτά!!..
[φώτο 19. Αλίκη Κώστας Μουσούρης στα πρώτα τους βήματα]
Καλοκαίρι του 1930 παίζουν στο θέατρο «Ακρόπολις» της Θεσσαλονίκης 32 έργα [!] Μεταξύ αυτών: Νικοντέμι «Το κουρέλι», «Φωτεινή Σάντρη», «Φοιτηταί», «Χαίρε νύμφη» του Γρηγόριου Ξενόπουλου, «Ο Αρχισιδηρουργός» του Ονέ Ζωρζ, «Η κυρία με τις καμέλιες» του Αλεξάνδρου Δουμά, «Η κυρά Φροσύνη» του Γιάννη Σιδέρη [ιδρυτή του θεατρικού μουσείου], Ζώρζ Φεϋντώ «Το τρελοκόριτσο», Τίμου Μωραϊτίνη «Αιώνια ζωή», Λεκλέρ «Η ανδροχωρίστρα», Λουί Βερνέϊγ «Η αδελφή μου και εγώ», «Αι δύο ορφαναί» του Εννερυ Αλντόλφ ντε Φιλίπ κά. Το 1930 επανιδρύθηκε το «Εθνικό Θέατρο» και ο σκηνοθέτης Φώτος Πολίτης τους καλεί κοντά του. Η Αλίκη παίζει στο έργο του Ξενόπουλου «Ο Θείος Ονειρος» και ο Μουσούρης παίζει τον Κάσιο στον «Ιούλιο Καίσαρ» του Σαίξπηρ. Όμως πολύ γρήγορα και οι δύο θα φύγουν από το Εθνικό απογοητευμένοι… Αρχές του 1931 τους βρίσκουμε να παίζουν στον Πειραιά, ενώ τον Μάϊο του ίδιου χρόνου ανεβάζουν στο θέατρο «Ιντεάλ» της Αθήνας το έργο του Ξενόπουλου «Χαίρε νύμφη». Καλοκαίρι 1932 παίζουν στο θίασο της Κυβέλης στα έργα «Μάριος» του Πανιόλ και «Ανιέζα» του Ξενόπουλου. Τον Χειμώνα του 1932-33 παίζουν στο θέατρο «Διονύσια» την «Φανή» του Πανιόλ και ξεκινούν μεγάλη περιοδεία. Φτάνουν ως την Κωνσταντινούπολη και την Αίγυπτο.
Τα δύο θέατρα «Αλίκης»
[φώτο 20. η πρόσοψη του θεάτρου "Αλίκης" το 1934, που έγινε "Μουσούρη" το 1951]
Το καλοκαίρι του 1933 το όνειρο τους γίνεται πραγματικότητα, αποκτούν το πρώτο δικό τους θέατρο. Το θερινό θέατρο «Αλίκης» στην οδό Ιουλιανού και Γ Σεπτεμβρίου. Στο νέο θέατρο ξεκινούν με την κομεντί του Μπερνστάϊν «Η ευτυχία» για να ακολουθήσουν τα έργα «Να ξανά πάρεις την γυναίκα σου» και «Φωτεινή Σάντρη» του Ξενόπουλου, «Μεγάλη στιγμή» του Αλέκου Λιδωρίκη και «Μαρία ντελ Κάρμεν» μια Ισπανική μουσική ηθογραφία. Το θερινό θέατρο «Αλίκης» θα λειτουργήσει πέντε καλοκαίρια με μεγαλύτερη επιτυχία του το έργο «Ο μπαμπάς εκπαιδεύεται» του Σπύρου Μελά με την Αλίκη, τον Βασίλη Λογοθετίδη και τον Κώστα Μουσούρη. Τον Δεκέμβριο του 1934 φτάνει για το ζευγάρι η μεγάλη και καθοριστική στιγμή για την εξέλιξη των πραγμάτων, όπως θα δούμε πιο κάτω.. Τα εγκαίνια του χειμερινού θεάτρου «Αλίκης» στην πλατεία Καρύτση [το σημερινό θέατρο «Κώστα Μουσούρη»] που έφτιαξαν με πολλούς κόπους και πολλά προβλήματα. Ένα θέατρο που λειτούργησε μέσα στις πιο ταραγμένες εποχές της νεότερης ιστορίας του τόπου μας: οικονομικές κρίσεις, κινήματα, δικτατορίες Πάγκαλου και Μεταξά, πόλεμο, κατοχή, εμφύλιο. Πρώτη πρεμιέρα από τον Θίασο Αλίκης- Βασίλη Λογοθετίδη- Κώστα Μουσούρη, με το έργο του Γάλλου Ακαδημαϊκού Μαρσέλ Ασάρ «Petrus». Επόμενο έργο «Το μπουρίνι» του Δημήτρη Μπόγρη.
[φώτο 21. Κώστας Μουσούρης - Αλίκη]
Ας δούμε τα έργα που παρουσίασαν στα δύο θέατρα «Αλίκης» ο Κώστας Μουσούρης και η Αλίκη, όπως αναφέρονται στο «Χρονολόγιο παραστάσεων» του Γιάννη Σιδέρη «25 χρόνια του θεάτρου Κώστα Μουσούρη» που εκδόθηκε το 1961.
1935. Χειμερινό θέατρο «Αλίκης» Θίασος Αλίκης- Βασίλη Λογοθετίδη- Κώστα Μουσούρη. A.de Bencdetti «Δεν σε γνωρίζω πιά», Δημήτρη Ιωαννόπουλου «Το παραμύθι της ευτυχίας», J. Deval «Οι μαιτρέσσες του μπαμπά», Δημήτρη Γιαννουκάκη «Μουβιτόν», F.Fauchois «Η κυρία με τα πράσινα γάντια», F. Moinar «Λίλιομ».
Μάιος 1935. Θέατρο «Παλλάς» της Θεσσαλονίκης με τα ίδια έργα και περιοδεία.
1935. Θερινό θέατρο «Αλίκης» Θίασος Αλίκης- Κώστα Μουσούρη. Δημήτρη Μπόγρη «Το μπουρίνι», Δημήτρη Γιαννουκάκη «Μούβιτον», Θόδωρου Συναδινού «Χτές-σήμερα-αύριο», Δημήτρη Μπόγρη «Ο γαμπρός μου ο εξοχώτατος», Γρηγόριου Ξενόπουλου «Ετσι είναι ο κόσμος», M. Achard «Μας ήρθε από το φεγγάρι», Arnold Bach «Ο αγνός γλεντζές», Σπύρου Μελά «Ο Μπαμπάς εκπαιδεύεται».
[φώτο 22. Σκίτσο του σπουδαίου σκιτσογράφου- γελοιογράφου Φωκίωνα Δημητριάδη (1894-1977) από το έργο "Ο μπαμπάς εκπαιδεύεται" Αλίκη, Μουσούρης, Λογοθετίδης]
Δεκέμβριος 1935. Θεσσαλονίκη θέατρο «Λευκού Πύργου» και περιοδεία με τα ίδια έργα.
1936. Χειμερινό θέατρο «Αλίκης» Θίασος Αλίκης- Κώστα Μουσούρη-Χριστόφορου Νέζερ. Σπύρου Μελά «Ο μπαμπάς εκπαιδεύεται», Δημήτρη Γιαννουκάκη «Μουβιτόν», F.Molnar «Η γυναίκα του λιμανιού», M.Decobra «Λεφτά από το Σικάγο», Μολιέρου «Ο Φιλάργυρος», Νικοντέμι «Το κουρέλι», E. Sheldon «Ρομάντσο», Hennequin-Yeber «Η κυρία Προέδρου»
1936. Θερινό θέατρο «Αλίκης» Θίασος Αλίκης- Κώστα Μουσούρη. L.Fodor «Η Γκάμπυ θέλει σύζυγο», Θ.Συναδινού «Ο Υπουργός συνεργάζεται», M.Hennequin «Ο μπεμπές μας», J. Vassary «Παντεύτηκα ένα άγγελο», Σπ.Μελά «Ο μπαμπάς εκπαιδεύεται», Π.Χόρν «Τσαλιμάκια», A.de Herz «Μπογρατζέσκο», R.de Flers &Caillavet «Ερωτική περιπέτεια».
1936-1937 Χειμερινό θέατρο «Αλίκης» Θίασος Αλίκης- Κώστα Μουσούρη. Στ. Στεφάνου «Ο Χρυσοβέργης», Γ.Βάζαρυ «Ο Γκάμπυ θέλει σύζυγο», A.Savoir «Η 8η γυναίκα του Τζών Μπράουν», L.Fodor «Τόπο στα νιάτα», Λέων Τολστόϊ «Το Κράτος του Ζόφου», Πανιόλ «Μάριος», Μπέρναρ Σώ «Ζαν ντ Αρκ», Ξενόπουλου «Ανιέζα», Σ.Μελά «Ο μπαμπάς εκπαιδεύεται», Αλ.Σακελλάριου «Το ρόδον του Ισπαχάν», Σ.Μελά «Ο Παπαφλέσσας».
[Φώτο 23.   Η αφίσα του "Παπαφλέσσα"]
1937. Θερινό θέατρο «Αλίκης» Θίασος Αλίκης- Κώστα Μουσούρη. Δημήτρη Μπόγρη «Φουσκοθαλασσιές», Πανιόλ «Καίσαρας», Δ. Ευαγγελίδη- Αλ. Σακελλάριου «Γκρίζα νιάτα», Αλέκου Λιδωρίκη «Εδώ θα μείνουμε για πάντα».
1937-1938 Κύπρος, θέατρο «Όασις» Λευκωσίας και περιοδεία στην Αίγυπτο και στο Σουδάν με τα ίδια περίπου έργα.
Και φτάνουμε στο 1938. Τα προβλήματα ανάμεσα στο ζεύγος των θιασαρχών έχουν ήδη αρχίσει, ο γάμος τους έχει σχεδόν διαλυθεί, ενώ η κοινή πορεία τους στο θέατρο οδεύει στο τέλος της.
Φεύγοντας από μια δικτατορία
Τα προβλήματα ξεκίνησαν το Καλοκαίρι του 1936 που ετοίμαζαν το βραβευμένο με το Πούλιτζερ 1936 έργο του Aμερικανού συγγραφέα Ρόμπερτ Εμετ Σέργουντ «Η ηδονή του ηλιθίου». Όμως στις 4 Αυγούστου κηρύχτηκε η δικτατορία του Μεταξά και η λογοκρισία απαγόρευσε την πρεμιέρα του έργου που μιλούσε για την απειλή του Β΄ Παγκόσμιου πόλεμου στην Ευρώπη. Καταστροφή! Δεκέμβριο του 1936 ανεβάζουν το «Κράτος του ζόφου» του Τολστόϊ και τον Ιανουάριο του 1937 την «Αγία Ιωάννα» του Μπέρναρ Σω που απαγόρευσε η κυβέρνηση γιατί θεωρήθηκε ότι σατίριζε τον Βασιλικό θεσμό! Νέα καταστροφή!
Μου έλεγε η Αλίκη το 1982: «Το 1937 ανεβάσαμε την «Αγία Ιωάννα». Σκηνοθέτης ο Σπύρος Μελάς που δεν ξέρω για ποιο λόγο θεώρησε καλό να φέρει στην πρεμιέρα τον ίδιο τον Μεταξά! Γι αυτή μας την πράξη δίκαια τιμωρηθήκαμε! Όλη την νύχτα περιμέναμε να βγουν οι εφημερίδες για να δούμε τι μας έγραψαν οι κριτικοί -τότε έγραφαν αμέσως – και βγήκαν οι εφημερίδες αλλά δεν ανέφεραν ούτε καν ότι δόθηκε η πρεμιέρα! Κάποιος υπουργός μας ειδοποίησε ότι έπρεπε να κατεβάσουμε το έργο γιατί γελοιοποιεί τον Βασιλέα! Κατόπιν αυτού δεν είχα καμία διάθεση να μείνω στην Ελλάδα. Μισούσα ανέκαθεν τους φασίστες. Εκ των πραγμάτων δεν μπορούσα να συνεχίσω. Είχαμε προγραμματίσει μια σειρά έργων που μιλούσαν για την φτώχεια, την άθλια ηθική των αστών και τα απέρριψαν όλα…»
Γράφει στο βιβλίο «Κώστας Μουσούρης- Πάθος Θεάτρου» ο Μίλτος Λιδωρίκης [Εκδόσεις Καστανιώτη 2002] "Μετά την καταστροφή αυτή η Αλίκη και ο Κώστας αναγκάζονται να ανασύρουν παλιές επιτυχίες του θιάσου τους όπως «Μάριος», «Φανή», «Ανιέζα», «Ο μπαμπάς εκπαιδεύεται» κά όμως το κοινό δεν ανταποκρίνεται.. Το ηλεκτρικό κάποιες φορές κόβεται στο θέατρο.. 22 Μαρτίου 1937 ανεβάζουν τον «Παπαφλέσσα» του Σ. Μελά. Το έργο κινδύνευσε να μην παιχτεί γιατί θεωρήθηκε ότι έθιγε την Τουρκία! Τεράστια τα έξοδα και του νέου αυτού ανεβάσματος… Καλοκαίρι του 1937 παίζουν για τελευταία φορά στο καλοκαιρινό θέατρο της οδού Ιουλιανού.. Εχουν υπερβεί όμως τα όρια της ψυχικής τους αντοχής.."
Ο παλιός αγαπημένος συνεργάτης του Κώστα Μουσούρη και της Αλίκης, Γιώργος Τάκης θυμάται στο βιβλίο του Μίλτου Λιδωρίκη «Πάθος θεάτρου». «..Η Αλίκη και ο Κώστας έμεναν τότε σ ένα διαμέρισμα ψηλά στην Πατησίων που τους είχε παραχωρήσει η Κυβέλη. Τα θέατρα εκείνη την εποχή τελείωναν αργά, μετά τα μεσάνυχτα. Πολλές φορές το ζευγάρι δεν είχε χρήματα για να πάρει ταξί και επέστρεφαν σπίτι με τα πόδια.. Μάλιστα παρέκαμπταν την οδό Πατησίων μια και μεταξύ Ιουλιανού και Κοδριγκτώνος υπήρχαν καφενεία που σύχναζαν ηθοποιοί και δεν ήθελαν να τους βλέπουν.. Ήταν φοβερό εκείνο το Καλοκαίρι του 1939… Παιζόταν τότε το έργο «Εδώ θα μείνουμε για πάντα» του Αλέκου Λιδωρίκη.. Η Αλίκη δεν μπορούσε να συνεχίσει.. Έφυγε, πήγε στην Αίγινα όπου την φιλοξένησε στο σπίτι του ο Νίκος Καζαντζάκης.. Ο Μουσούρης την φέρνει στην Αθήνα για να φύγει και πάλι για την Νάξο όπου την φιλοξένησε ο Πέτρος Γλέζος και η Διαλεχτή Ζευγώλη.. Ο Κώστας με έστειλε μαζί της.. Εκεί θυμάμαι την επισκέφτηκε και ο Αλέξανδρος Σβώλος…» [O Σβώλος ήταν καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εξ αιτίας των αριστερών πεποιθήσεων του εξορίστηκε από τον Μεταξά σε διάφορα νησιά, όπως την Νάξο το 1939 όπου συνάντησε την Αλίκη. Ο Σβώλος το 1944 έγινε πρόεδρος της Πολιτικής Επιτροπής Εθνικής Απελευθέρωσης, της γνωστής «Κυβέρνησης του Βουνού» και αργότερα Υπουργός Οικονομικών στην κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου.]
Οι καταστροφές που είχαν προηγηθεί λόγω της πολιτικής κατάστασης, αλλά και προσωπικά προβλήματα που αφορούσαν τον γάμο τους αναγκάζουν την Αλίκη να αφήσει την καριέρα της, να αφήσει τα δυο θέατρα που έφεραν το όνομα της, την οικογένειά της, τον κόσμο που για μια και πλέον δεκαετία την λάτρεψε και να φύγει από την Ελλάδα. Μεγάλη και δύσκολη απόφαση!
Για την διάλυση αυτής της σχέσης γράφει ο Μίλτος Λιδωρίκης στο βιβλίο του «Πάθος Θεάτρου»: «…Η Αλίκη σε ραδιοφωνική εκπομπή είχε πει : «Ο Μεταξάς μας κατέστρεψε, μας έκλεισε το θέατρο επανειλημμένως και φτάσαμε ως εδώ..Ο Κώστας μου είπε ότι αν δεν ήμουν εγώ, και δεν τα έκανα όλα αυτά δεν θα παθαίναμε τίποτα. [εννοούσε την επιλογή ρεπερτορίου] Ετσι σηκώθηκα και έφυγα!» Ενώ ο Μουσούρης μιλώντας στον Μ. Λιδωρίκη υποστήριζε: «Εφταιξαν οι συνθήκες αλλά κι εμείς στραβά αρμενίζαμε! Χωρίς τις αναγκαίες υποδομές επιμέναμε σε ένα ρεπερτόριο που δεν μπορούσαμε να το υποστηρίξουμε σε διάρκεια χρόνου. Στο θέατρο δεν αρκούν μόνο οι καλές προθέσεις..» «Η Αλίκη φεύγει στην Αμερική», συνεχίζει ο Μίλτος Λιδωρίκης.. «Ο Κώστας ελπίζει στο γυρισμό της, αλλά η απόφαση της ήταν τελεσίδικη. Για χρόνια μετά στο δωμάτιο του υπήρχε η προσωπογραφία της. Για τον Κώστα η Αλίκη έμεινε για πάντα ο εκλεκτός, ευαίσθητος, ακέραιος άνθρωπος!»
Για δώδεκα ακόμα χρόνια το όνομα της θα παραμένει στην πρόσοψη του θεάτρου, μέχρι την ριζική ανακαίνιση του κτιρίου το 1951 οπότε στην πρόσοψη θα ανέβει η επιγραφή Θέατρο «Κώστα Μουσούρη». Η Αλίκη δεν γύρισε στην Ελλάδα όπως περίμενε ο Μουσούρης. Έζησε για δέκα εννέα ολόκληρα χρόνια στην Αμερική για να ξανά γυρίσει στο τόπο της το 1958 και αυτό για λίγους μήνες. Η Αλίκη ήταν ένας βαθύτατα αξιοπρεπής και υπερήφανος άνθρωπος.
Νέα πορεία στην Αμερική
Το 1939 η Αλίκη φτάνει στην Αμερική.. Με την βοήθεια ντόπιων ηθοποιών κάνει την πρώτη εμφάνιση της με το «Κουρέλι» του Νικοντέμι στα Ελληνικά. Αφού έγινε μόνιμη κάτοικος Αμερικής σχηματίζει διάφορα θεατρικά σχήματα με Έλληνες και Αμερικανούς ηθοποιούς παρουσιάζοντας έργα αποκλειστικά στην Αγγλική γλώσσα απευθυνόμενη στο ξενόγλωσσο Αμερικάνικο κοινό. Δούλεψε στο ραδιόφωνο και λιγότερο στην τηλεόραση έχοντας να αντιμετωπίσει μεγάλες οικονομικές δυσκολίες. Δεν δίστασε να δουλέψει ακόμα και σε εργοστάσια σαν εργάτρια ή φτιάχνοντας στο σπίτι πάνινες κουκουλίτσες που πούλαγε στη συνέχεια!
Μου έλεγε το 1982 για εκείνα τα χρόνια: "Κάποτε με νόμιζα τυχερή γιατί γεννήθηκα σε μια φημισμένη Πατρίδα την Ελλάδα. Η οικογένεια μου πασίγνωστη χάρη σε μια μεγάλη καλλιτέχνιδα, την μητέρα μου. Είχα αδέλφια, αγάπη από όλους, δόξα, φίλους πολλούς και ξαφνικά δεν είχα τίποτα άλλο εκτός από τον εαυτό μου! Όχι πως όλοι οι δικοί μου, οι φίλοι μου πέθαναν.. Όχι, απλώς ήμουν ξεκομμένη απ όλους πρώτα με τον πόλεμο, ύστερα με την Γερμανική κατοχή και μετά με τους Αγγλους που πολεμούσαν τους Ελληνες αντάρτες.. Ετσι πήρα την απόφαση να ζήσω μέσα στα πλαίσια του εαυτού μου! Πάντα προσπάθησα να είμαι ειλικρινής με τον εαυτό μου.. έτσι νομίζω, αλλά δεν ξέρω! Όταν βρίσκεσαι σε ξένο τόπο χωρίς φίλους, χωρίς γνωριμίες ότι πετύχεις έστω και ασήμαντο σου φαίνεται πολύ μεγάλο. Ημουν γνωστή στον τόπο μου, εκεί όμως δεν με ήξερε κανείς. Αγωνίστηκα από την αρχή και πέτυχα. Αυτό το θεωρώ μια μεγάλη μου νίκη."
[φώτο 24. Με τον Νίκο Νικολαΐδη στο Hollywood το 1942]
Το 1941 γνωρίζει τον δημοσιογράφο-συγγραφέα Νίκο Νικολαΐδη. Θα παντρευτούν με πολιτικό γάμο το 1950, που όμως δεν ίσχυε στην Ελλάδα και έτσι το 1957 θα παντρευτούν στην Νέα Υόρκη και με θρησκευτικό με κουμπάρα την Μαρίκα Βενιζέλου [σύζυγο του γιου του Εθνάρχη, Κυριάκου Βενιζέλου.] Μαζί έζησαν μέχρι τον θάνατο του το 1981. «Μια φορά με πίκρανε ο Νίκος στα σαράντα χρόνια που ζήσαμε μαζί» μου έλεγε η Αλίκη. «Όταν πέθανε!»
Ας δούμε πως περιγράφει η κα Αλίκη στο βιβλίο της «Δίψα για αέρα και λευτεριά» [Εκδόσεις Καστανιώτη 1980] τη στιγμή που κατάλαβε ότι ο Νίκος θα ήταν ο άνθρωπος της ζωής της. «Καταστροφές δεξιά και αριστερά, αβεβαιότητα παντού, μιζέρια, δυστυχία σ όλη την Ευρώπη και όμως παρ όλα αυτά η σάρκα του ανθρώπου ξυπνάει ξαφνικά και διαμαρτύρεται γιατί έχει και αυτή τα δικαιώματα της. Σου επιβάλλει την επείγουσα ανάγκη της, μια ορμή που δεν προλαβαίνεις να καταλάβεις πως ήρθε, γιατί δεν έχει καμιά αιτία, καμιά λογική. Σκλαβώνει όμως το μυαλό και το κορμί του ανθρώπου χωρίς κανένα έλεος. Ήταν ένα απλό συνηθισμένο φαγοπότι μεταξύ φίλων, καμιά δεκαριά όλοι και όλοι. Καθισμένοι γύρω σ ένα τραπέζι μιλούσαμε, συζητούσαμε, τραγουδούσαμε. Καθόμουν δίπλα του, το καλό κρασί μας είχε κάνει όλους να ξενοιάσουμε από την αγωνία του πολέμου.. Σε μια στιγμή και χωρίς ιδιαίτερο λόγο, το χέρι μου σκεπάστηκε ολάκερο από το χέρι του Νίκου..»
Ο Νίκος Νικολαΐδης [1899-1981] ήταν δικηγόρος, δημοσιογράφος και συγγραφέας. Με το ψευδώνυμο Πωλ Νορ καθιερώθηκε ως ένας από τους μεγαλύτερους ευθυμογράφους του μεσοπολέμου. Μετέφρασε, διασκεύασε πολλά θεατρικά έργα, έγραψε επιθεωρήσεις μαζί με τον Ασημάκη Γιαλαμά με την συνεργασία του οποίου εξέδωσε το 1930 το σατυρικό περιοδικό «Παπαρούνα». Σαν δημοσιογράφος δούλεψε στις εφημερίδες «Εσπερινή», «Βραδυνή». «Νέα Ημέρα», «Εστία», «Εθνος», «Πρωϊα», «Καθημερινή», «Ριζοσπάστης»κά Στη Μεταξική περίοδο έγραφε καυστικά σχόλια στην εφημερίδα «Βραδυνή», διώχθηκε και αναγκάστηκε να φύγει από την Ελλάδα για την Αμερική όπου συνεργάστηκε με την Ελληνόφωνη εφημερίδα της Νέας Υόρκης «Εθνικός Κήρυξ». [Βιογραφικό από το βιβλίο «Πωλ Νορ. Ο Σατιρικός, ο Λυρικός, ο θεατρικός, ο αντιστασιακός» του Αγγελου Βογάσαρη. [Εκδόσεις «Δωδώνη» 1985]
Η Αλίκη και ο Πωλ Νορ ήρθαν στην Ελλάδα το 1958. Μετά από επιμονή της μητέρας της παίζει στο θέατρο «Κυβέλης» στην Πλατεία Συντάγματος, στα έργα: «Γαλήνη» του Ηλία Βενέζη, «Δοκίμασε με» των Χένρυ Χουντ- Πωλ Νορ, «Μάνα κουράγιο» του Μπρεχτ και «Τσάϊ και συμπάθεια» του Ρόμπερτ Αντερσον.
[φώτο 25. Η διεθνούς φήμης Αμερικανίδα σταρ Ζόζεφιν Μπέικερ στα καμαρίνια του θεάτρου "Κυβέλης" μετά την παράσταση "Μάνα κουράγιο" το 1958. Από αριστερά Μιράντα Μυράτ, Κυβέλη, Ζόζεφιν Μπέικερ, Αλίκη.]
Το 1959 επιστρέφουν στην Αμερική ιδρύουν τον «Ομιλο αρχαίου δράματος» όπου η Αλίκη σκηνοθέτησε και έπαιξε «Αντιγόνη», «Οιδίποδα τύρανο», «Φιλοκτήτη» του Σοφοκλή, «Βάκχες», «Τρωαδίτισσες» του Ευριπίδη, «Πλούτο» του Αριστοφάνη, "Προμηθέα δεσμώτη" του Αισχύλου, «Η Δίκη και ο θάνατος του Σωκράτη» του Πωλ Νορ κά Προβλήματα υγείας – στα μάτια – την ανάγκασαν να αποσυρθεί από το θέατρο το 1966 και να επιστρέφει στην Ελλάδα. Όμως ένα χρόνο μετά γίνεται η δικτατορία των συνταγματαρχών . Η Αλίκη και ο Πωλ Νορ εγκαταλείπουν το 1967 και πάλι την Ελλάδα για την Αμερική. «Δεν μπορούσαμε να ζήσουμε σε μια «Ελλάδα Ελλήνων Χριστιανών». Αδύνατον!» μου έλεγε η Αλίκη. Στις 23 Σεπτεμβρίου του 1970 ο Πρόεδρος Τζόνσον δηλώνει ότι θα αναγνωρίσει την χούντα των συνταγματαρχών. Η Αλίκη και ο Πωλ Νορ δεν μπορούν να το ανεχθούν αυτό και εγκαταλείπουν και την Αμερική! Για τέσσερα χρόνια θα ζήσουν στην Σουηδία. Μια χώρα που δεν αναγνώρισε ποτέ την κυβέρνηση της χούντας..
23 Ιουλίου 1974 πτώση της χούντας. Δύο μέρες μετά στις 25 Ιουλίου η Αλίκη και ο Πωλ Νορ πατούν και πάλι το χώμα της Ελεύθερης Ελλάδας. Η οριστική επιστροφή τους στην Ελλάδα σημαδεύτηκε από την απώλεια αγαπημένων προσώπων. Δύο μέρες μετά στις 27 Ιουλίου 1974 πεθαίνει ο πατέρας της Κώστας Θεοδωρίδης. Στις 26 Μαΐου 1978 θα φύγει και η μητέρα της Κυβέλη. Τρία χρόνια μετά στις 23 Απριλίου 1981 θα χάσει και τον επί σαράντα χρόνια σύντροφο της, τον Νίκο της. Μεγάλος ο πόνος, η μοναξιά.. Όμως η Αλίκη δεν το βάζει κάτω.
«Το θέατρο μου έδωσε τα χρήματα. Στο θέατρο θα ξανά πάνε!
Δυο χρόνια ψάχνει ένα χώρο για να φτιάξει το νέο της θέατρο στην Αθήνα. Και είναι 75 ετών! «Το θέατρο μού έδωσε τα χρήματα, στο θέατρο θα ξανά πάνε» συνήθιζε να λέει! Βρίσκει ένα παλιό κτίριο -του Ανδρέα Συγγρού αν θυμάμαι καλά- στην Λεωφόρο Αμαλίας 38 και Δαιδάλου απέναντι σχεδόν από τους στύλους του Ολυμπίου Διός. Το ονόμασε θέατρο «Πύλη». Νέοι δημοσιογράφοι θέλοντας να γνωρίσουν τότε ένα παλιό «θρύλο» του θεάτρου της ζητούσαν συνεντεύξεις.. Συχνά την ρωτούσαν: «Δεν κάνατε παιδιά, δεν σας λείπουν;» για να πάρουν την ίδια πάντα απάντηση: «Μα έκανα τρία θέατρα, αυτό το θεωρείς μικρό πράγμα παιδί μου;»
[φώτο 26. Η κα Αλίκη όπως την γνώρισα το 1982]
Φθινόπωρο του 1983 ξεκινά η συνεργασία μου μαζί της. Η Αλίκη για να τιμήσει την μνήμη του Πωλ Νορ παρουσιάζει το έργο του «Λιμάνι στο σκοτάδι» που είχε γράψει στα Αγγλικά το 1947. [Πρωτοπαίχτηκε το 1949 στη Νέα Υόρκη, σ ένα θέατρο off broadway, σε σκηνοθεσία της Αλίκης.] Στην «Πύλη» ανεβαίνει σε μετάφραση Δέσπως Διαμαντίδου και σκηνοθεσία της Αλίκης. Παράλληλα ξεκινά η προετοιμασία του έργου του Γρηγορίου Ξενόπουλου «Το μυστικό της Κοντέσας Βαλέραινας» που κάνει πρεμιέρα στις 17 Φεβρουαρίου 1984. Την σκηνοθεσία υπογράφει η Ράια Μουζενίδη, τα σκηνικά-κοστούμια ο Θεοδόσης Δαυλός και την μουσική ο Δημήτρης Λάγιος. Τις παραστάσεις της "Βαλέραινας" τις αφιερώνει στην μνήμη της μητέρας της Κυβέλης [σπουδαία "Βαλέραινα" και εκείνη το 1953 στο "Εθνικό" και το 1963 στο Κ.Θ.Β.Ε.]. Με τον ρόλο της «Κοντέσας» η Αλίκη θα ξανά παίξει στην Αθήνα μετά από 26 χρόνια! Ηθελε να επιστρέψει στο θέατρο με έργο του Ξενόπουλου, τον θεωρούσε δικό της άνθρωπο: «Ναι, ο Ξενόπουλος», μου έλεγε «είναι δικός μου άνθρωπος. Από παιδάκι τον θυμάμαι στο σπίτι να κουβεντιάζει στο σαλόνι με την μητέρα μου. Στα 15 χρόνια μου έπαιξα για πρώτη φορά σε έργο του. Ακολούθησαν και άλλα. Αργότερα έγραψε για μένα την «Ανιέζα». Εχω την εντύπωση ότι ζει ακόμα και ότι ανεβάζω έργο του. Τον νιώθω κοντά μου!»
[φώτο 27. Η κα Αλίκη "Κοντέσσα Βαλέραινα"]
Οι κριτικοί έγραψαν τότε: «Η Αλίκη δεν παίζει την "Κοντέσα Βαλέραινα", είναι η Κοντέσα Βαλέραινα!» Ο Μηνάς Χρηστίδης γράφει στο «Εθνος» στις 27/2/1984 «..Ομολογώ πως ξαφνιάστηκα πολύ ευχάριστα. Είναι περίεργο – κι αξίζει να μην το χάσει κανείς που ενδιαφέρεται για τα μυστικά του θεάτρου – να δει την κα Αλίκη πόσο μπορεί να είναι «σύγχρονη», μεταχειριζόμενη μ εξαιρετική λεπτότητα τρόπους υποκριτικής άλλης εποχής. Γιατί η εσωτερική δύναμη είναι παρούσα, τωρινή, δεν έχει ούτε μια στιγμή λάθος, ούτε υπερβάλλει, ούτε υποπαίζει..»
[φώτο 28. Στην πρεμιέρα της "Βαλέραινας" Σμάρω Στεφανίδου, Αλίκη, Αννα Καλουτά, ο ζωγράφος Σπύρος Βασιλείου, Γιούλα Γαβαλά]
Θυμάμαι στην πρεμιέρα της "Βαλέραινας" έφτασαν στο θέατρο δεκάδες καλάθια με λουλούδια.. Ξεχώριζε μια τεράστια ορχιδέα από τον Δημήτρη Χορν και μια μεγάλη αγκαλιά τριαντάφυλλα από την Αλίκη Βουγιουκλάκη που έγραφε στην κάρτα: «Στην πρώτη Αλίκη του θεάτρου μας!» Και μια και αναφέρω την αγαπημένη Αλίκη Βουγιουκλάκη που κυριαρχούσε εκείνα τα χρόνια στο θέατρο θα σας πω τι «πρόβλημα» αντιμετώπιζα τότε.. Αλίκη για όλο τον κόσμο ήταν η Βουγιουκλάκη. Έλα όμως που η «δική» μου Αλίκη δεν είχε επώνυμο! Πως έπρεπε να την αναφέρω στα δελτία τύπου, στο πρόγραμμα, στην επιγραφή; Έκανα μια συζήτηση μαζί της για να αποφασίσουμε.. «Μα παιδί μου», μου έλεγε, «Αλίκη είναι το όνομα μου. Αλίκη λεγόταν το θέατρο μου. Αλίκη με ήξεραν όλοι!» Η αλήθεια είναι ότι σε όλη της την καριέρα, από το ξεκίνημα της [με εξαίρεση τα «ερασιτεχνικά» βήματα της στο θέατρο που εμφανιζόταν ως Αλίκη Θεοδωρίδη] τα δέκα χρόνια με τον Μουσούρη, όλα τα χρόνια στην Αμερική, πάντα εμφανιζόταν μόνο με το μικρό της όνομα, όπως έκαναν τότε όλες οι πρωταγωνίστριες πχ. Κυβέλη, Μαρίκα. Όμως τώρα υπήρχε και η Βουγιουκλάκη! Τι θα έπρεπε να κάνω; Μετά από πολλούς «τσακωμούς» άρχιζα να βάζω -παρά τις αντιρρήσεις της- δίπλα στο Αλίκη, το "Πωλ Νορ"! Και κάτι ακόμα που «συνδέει» την Αλίκη με την Αλίκη Βουγιουκλάκη. Η νονά της Βουγιουκλάκη ήταν παλιά μοδίστρα της Αλίκης και από την μεγάλη της αγάπη για εκείνη, έδωσε το όνομα της στην μικρούλα Αλίκη Βουγιουκλάκη!!
[φώτο 29. Στην πρεμιέρα της "Βαλέραινας"η Αλίκη, ο συνθέτης Δημήτρης Λάγιος [και η Πέγκυ του] που είχε γράψει την μουσική της παράστασης και η Σαπφώ Νοταρά]
Καλοκαίρι του 1984 προετοιμάζουμε μαζί το ανέβασμα της «Βαλέραινας» με νέα διανομή. Η Αλίκη μου έδωσε τότε την ευκαιρία να κάνω την πρώτη θεατρική μου παραγωγή στο θέατρο. Πρεμιέρα της νέας μας «Βαλέραινας» στις 5 Οκτωβρίου 1984 στο θέατρο «Αυλαία» της Θεσσαλονίκης. «Φύσηξες τον ενθουσιασμό σου στα πανιά και είπες: Όπου με βγάλει η άκρη. Με αγάπη Αλίκη» έγραφε το σημείωμα της που συνόδευε ένα χάλκινο ιστιοφόρο με φουσκωμένα πανιά που μου χάρισε στην πρεμιέρα μας. Πάντα αυτό το καράβι βρίσκεται σε ξεχωριστή θέση στο γραφείο μου όπως βέβαια σε ξεχωριστή θέση στην καρδιά μου βρίσκεται η κα Αλίκη..
Επιστρέφοντας ένα μήνα μετά στην Αθήνα – μετά από μια μικρή δική μου οικονομική «καταστροφή» - συνεχίζονται οι παραστάσεις της «Βαλέραινας» στην «Πύλη» αλλά χωρίς εμένα στο πλευρό της.. Μετά από λίγους μήνες επιστρέφω στην «Πύλη» όπου η Αλίκη ανεβάζει στις 23 Οκτωβρίου 1985 το βραβευμένο με το Πούλιτζερ 1983 έργο της Μάρσα Νόρμαν «Καληνύχτα μητέρα» έχοντας στο πλευρό της την Τζένη Ρουσσέα. Σκηνοθέτης ο Ελληνοαμερικανός φίλος της Αλίκης Δημήτρης Βιλλάν. Τα σκηνικά-κοστούμια έκανε η Έλλη Πανούση.
Εγραφε στις 27-2-1986 στην «Καθημερινή» ο Τάσος Λιγνάδης κάτω από τον τίτλο «Ανοιχτό Εγκώμιο»: «..Ομολογώ με παρρησία: Μην αμελήσετε να δείτε την κ. Αλίκη στο ρόλο της μητέρας. Εζησα μια υπόκριση σπάνιας αμεσότητας, ευαισθησίας και αρχοντιάς να μεταμορφώνεται σ ένα πλάσμα Σκηνής που με πολύ απλά μέσα κάνει το ρόλο να ξεχειλίζει από γνήσιο ήθος και να μας αιχμαλωτίζει. Μια παράσταση που την θεωρώ από τις καλύτερες που είδα τα τελευταία χρόνια. Μια σπάνια εμπειρία από εκείνες τις ευεργετικές εμπειρίες που μας βοηθούν να καταλάβουμε τι θα πει «ενσαρκώνω ρόλο», τι θα πει «υποδύομαι», τι θα πει «σύγχρονο» – επαναλαμβάνω- «σύγχρονο παίξιμο», δηλαδή τι θα πει λιτή και άμεση σκηνική αντίληψη στην ερμηνεία του ήθους!!…»
Πολύ γνωστή στους παλιότερους η Αλίκη εντελώς όμως άγνωστη στους νεότερους αφού ποτέ δεν την είχαν δει στο θέατρο, με την παρουσία της και πάλι – έστω εκείνα τα λίγα χρόνια στην σκηνή – μας έδωσε την ευκαιρία να γνωρίσουμε ένα άλλο θεατρικό ήθος, απολεσθέν δυστυχώς εδώ και πολλά χρόνια!!.
Εκείνος ο χειμώνας του 1985-86 ήταν εκπληκτικός.. Η «Πύλη» ήταν σε δύο επίπεδα. Επάνω το θέατρο και κάτω υπήρχε μια μεγάλη αίθουσα όπου η Αλίκη ήθελε να οργανώνω διάφορες εκδηλώσεις. Εκεί έγινε η έκθεση ζωγραφικής της Μαρίας Ρουσέα -αδελφή της Τζένης- η έκθεση ζωγραφικής της σκηνογράφου-ενδυματολόγου Ελλης Πανούση με την παρουσία στα εγκαίνια του Γιάννη Τσαρούχη, η έκθεση φωτογραφίας-λιθογραφίας της Κάτε Παπανικολάου και της Μαρίας Ζαχούρ. Το ίδιο διάστημα κάναμε ένα αφιέρωμα στην ποιήτρια Διαλεχτή Ζευγώλη-Γλέζου που το 1983 τιμήθηκε με το βραβείο «Ουράνη» από την Ακαδημία Αθηνών, ποιητικές βραδιές που συντόνιζε η αδελφή της Αλίκης ηθοποιός Μιράντα Μυράτ και να μην ξεχάσω, κάθε Τρίτη μετά την παράσταση ακολουθούσε συζήτηση με τους θεατές που συντόνιζε ο ψυχίατρος Δημήτρης Ρακόπουλος με θέμα τις σχέσεις μάνας- κόρης, την μοναξιά, την απομόνωση, το αίσθημα αποτυχίας. Για όλα αυτά μίλαγε το έργο και οι θεατές συζητούσαν με την Αλίκη, την Τζένη, τον Δημήτρη… Τι να πρωτοθυμηθώ από εκείνο τον τόσο δημιουργικό χειμώνα στην «Πύλη»; Να θυμηθώ τα «πάρτι» που σκάρωνε με το τίποτα η Αλίκη -με διάφορες αφορμές- που μας έβαζε όλους να... μαγειρεύουμε! Ο καθ ένας έφερνε το δικό του φαγητό στο πάρτι!! Να θυμηθώ την πρωτοχρονιάτικη πίτα που κόψαμε μετά την παράσταση ανάμεσα στους θεατές ή τον εορτασμό για τα τρία χρόνια της «Πύλης» και τις 150 παραστάσεις του έργου «Καληνύχτα μητέρα» που προλόγισε ο Μάριος Πλωρίτης παρουσία σημαντικών ανθρώπων του καλλιτεχνικού χώρου όπως η Αλέκα Κατσέλη, ο Αλέξης Μινωτής, η Αννα Καλουτά, ο Γιάννης Τσαρούχης, ο Αλέκος Λιδωρίκης, ο Μανώλης Κορρές, ο Βασίλης Γεωργιάδης, η Μαρία Αλκαίου κά. Δεν μπορώ να ξεχάσω και φίλους πολλούς που δούλευαν ή με κάποιο τρόπο συμμετείχαν στις εκδηλώσεις, τον Κόνυ Πυρπασόπουλο [πατέρα του σημερινού ηθοποιού], τον αγαπημένο μου Γιώργο Τάκη, την φίλη μου την Ελλη Πανούση, τον Μιχαλάκη τον Δεναξά, τον ποιητή Γιάννη Νεγρεπόντη, την Κάτε Παπανικολάου και την Μαρία Ζαχούρ. Ωραίος εκείνος ο χειμώνας στην «Πύλη» και η Αλίκη ευτυχισμένη που έβλεπε κόσμο πολύ στο χώρο που είχε φτιάξει με τόση αγάπη.
Όμως το «Καληνύχτα μητέρα» ήταν η τελευταία μου συνεργασία μαζί της. Ασήμαντα ανθρωπάκια έσπειραν υπογείως –όπως είχαν μάθει να ζουν– «ζιζάνια» που χάλασαν την σχέση μου με την Αλίκη. Έβλεπα και καταλάβαινα πολλά και αυτό δεν άρεσε σε κάποιους, με καθιστούσε "επικίνδυνο"! Καταλάβαινε και εκείνη τα πάντα όμως είχε την ανάγκη κάποιων και λόγω της ηλικίας της, κυρίως όμως λόγω των προβλημάτων που αντιμετώπιζε με τα μάτια της. Έτσι έφυγα από κοντά της, άλλωστε μερικούς μήνες μετά θα ξεκίναγα την παραγωγή μουσικών εκδηλώσεων με την Καίτη Χωματά, μια συνεργασία που κράτησε 22 χρόνια και βέβαια την δεκάχρονη συνεργασία μου στο θέατρο με την αγαπημένη μου Κατερίνα Βασιλάκου.
Η Αλίκη συνέχισε για λίγα ακόμα χρόνια στην «Πύλη». Τα επόμενα δύο χρόνια παραχώρησε το θέατρο στην Μαίρη Βιδάλη και έπαιξαν μαζί στους «Βρυκόλακες» του Ιψεν και «Στην σκιά της Εβίνας» του Ντ.Μόρουμ, ενώ τo 1991-1992 έπαιξε για τελευταία φορά στο έργο του φίλου μας Πειραιώτη λογοτέχνη Άγγελου Βογάσαρη «Η αγάπη της μαϊμούς».
[φώτο 30. Η κα Αλίκη με τον πιο πιστό φίλο της Γιώργο Τάκη, που έφυγε και αυτός]
Συχνά μάθαινα νέα της Αλίκης - που δεν ήταν και τόσο καλά - από τον φίλο μας τον Γιώργο Τάκη που έμεινε στο πλευρό της μέχρι το τέλος, χωρίς βέβαια να μπορεί ουσιαστικά να την βοηθήσει. Είχε και εκείνος μεγαλώσει και προβλήματα υγείας τον ταλαιπωρούσαν.
«Η Λογική σταματάει την ψυχή, σταματάει την τέχνη!..»
H κα Αλίκη «έφυγε» στις 8 Οκτωβρίου 1995. Λίγοι φίλοι που την είχαμε αγαπήσει την συνοδεύσαμε τότε στο τελευταίο της ταξίδι.. Σχεδόν ένα χρόνο μετά βρέθηκα στο Α΄ νεκροταφείο και θέλησα να τις αφήσω δυο τριαντάφυλλα που της άρεσαν. Ένας χρόνος είχε περάσει και κανείς δεν είχε βρεθεί να γράψει το όνομα της.. Ένας τάφος χωρίς όνομα.. Λες και δεν υπήρξε ποτέ αυτός ο άνθρωπος… Αυτός ο άνθρωπος που πρόσφερε τα πάντα στους άλλους. Μια ανοιχτή αγκαλιά ήταν η Αλίκη ακόμα και γι αυτούς –κάποιους ασήμαντους– που εκμεταλλεύτηκαν την εμπιστοσύνη της…
[φώτο 31. Η κα Αλίκη με το... γιακαδάκι]
Την ίδια μέρα παρήγγειλα μια πλάκα σε γειτονικό μαρμαράδικο με την φωτογραφία της –αυτή με το άσπρο γιακαδάκι που αγαπούσε– και έγραψα επάνω μόνο το όνομα που ήθελε: ΑΛΙΚΗ- ηθοποιός και μια φράση που μου είχε πει το 1982 στην πρώτη μας συνάντηση: «Η λογική σταματάει την ψυχή, σταματάει την τέχνη». Ήταν το λιγότερο που μπορούσα να κάνω για εκείνη.. Εκείνη που έδωσε σε όλους μας τόσα πολλά. Στην μνήμη της είναι αφιερωμένο και αυτό το κείμενο… Δέκα έξι χρόνια πέρασαν και κανείς δεν βρέθηκε να γράψει δυο λόγια για την κα Αλίκη..
Σημ. Συνεχίζοντας το αφιέρωμα στην θεατρική πορεία της Τζένης Ρουσσέα στο επόμενο 4ο και τελευταίο μέρος θα δούμε την μετά το "Μουσούρη" εποχή. Τις συνεργασίες της Τζένης στο θέατρο από το 1984 μέχρι σήμερα.

Δ.Κ.

Follow by Email

Παρουσιάστηκε σφάλμα σε αυτό το gadget

Οι πιο αναγνώστες μας Αναγνώστες

Related Posts with Thumbnails