Η μακρά σκιά της αυτοκρατορίας. Από τη ρωσική πολιτική των Ορλωφικών στον 21ο αιώνα

Γράφει ο Φιλίστωρ

Η ιστορία αγαπά τις αναλογίες, όμως τιμωρεί τις εύκολες ταυτίσεις. Η Ρωσία της Αικατερίνης Β΄, που στα 1770 κατέβαζε τον στόλο της στη Μεσόγειο και αναζητούσε ερείσματα ανάμεσα στους ορθόδοξους πληθυσμούς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, απέχει περισσότερο από δυόμισι αιώνες από τη σημερινή Ρωσική Ομοσπονδία. Άλλος κόσμος, άλλοι θεσμοί, άλλη έννοια συνόρων και κυριαρχίας, διαφορετικό διεθνές περιβάλλον. Κι όμως, διαβάζοντας τη μελέτη του Νικολάου Π. Καποδίστρια, Αρχοντική εξουσία και τσαρική επιρροή στο βενετικό Ιόνιο. Η οικογένεια Μακρή και τα «Ορλωφικά» (1770), δύσκολα αποφεύγει κανείς ένα ερώτημα που υπερβαίνει τον 18ο αιώνα: πώς μια μεγάλη δύναμη μετατρέπει την κοινή πίστη, την ιστορική συγγένεια και τις προσδοκίες μικρότερων λαών σε εργαλεία της δικής της γεωπολιτικής;

«Αληθώς»: Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τον Γ΄ Κύκλο Σεμιναρίου Αγιογραφίας

Το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Αληθώς», με έδρα την Ενοριακή Βιβλιοθήκη Παναγούλας Βανάτου, προετοιμάζει για τον Φεβρουάριο του 2027 τον Γ΄ Κύκλο του Σεμιναρίου Αγιογραφίας, με θέμα:

«Βασικές αρχές χρωματολογίας και εκκλησιαστικό διακοσμητικό»

και με διδάσκοντα εκπαιδευτή, τον αγιογράφο και ζωγράφο ΝΙΚΟ ΜΠΙΑΖΗ ΣΕΝΤΗ.

Η «Φόνισσα» ξαναγεννήθηκε στη Σκιάθο - Μια ξεχωριστή πρεμιέρα στη γενέτειρα του Παπαδιαμάντη

Στη Σκιάθο, εκεί όπου η θάλασσα, τα μονοπάτια και τα τοπωνύμια κουβαλούν ακόμη τη μνήμη του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, η «Φόνισσα» (1903) επέστρεψε στη γενέθλια γη του δημιουργού της για να αποκτήσει μια διαφορετική σκηνική ζωή. Μέσα στην υποβλητική φύση του νησιού και στην απόλυτη ησυχία του δειλινού, η αυλή της Ιεράς Μονής Ευαγγελιστρίας έγινε το βράδυ της Δευτέρας 21ης Σεπτεμβρίου ο τόπος μιας ιδιαίτερης συνάντησης: η γλώσσα του Παπαδιαμάντη, η μουσική του Γιώργου Κουμεντάκη ερμηνευμένη μοναδικά από το Ergon Ensemble και η καθηλωτική αφήγηση της Καρυοφυλλιάς Καραμπέτη συναντήθηκαν σε ένα νέο μελόδραμα, υπό τη μουσική διεύθυνση του Μάρκελλου Χρυσικόπουλου.

Ένας αποχαιρετισμός, όλες οι ελπίδες - Κηδεία Σεφέρη πριν από 55 χρόνια

«Δημοκρατία»! «Ελευθερία»! «Κάτω η χούντα»! «Αθάνατος»!

   Οι παθιασμένες κραυγές του συγκεντρωμένου πλήθους στη νεκρώσιμη πομπή από τον ναό της Σώτειρας του Κοτάκη, στην Πλάκα, ίσαμε το Α΄ Νεκροταφείο της Αθήνας δονούν ολόκληρη την πόλη. Ραγίζουν τον γύψο που τέσσερα χρόνια τώρα κρατά φυλακισμένη τη χώρα. «Σιωπή»! «Σκασμός»! Τα επιτακτικά παραγγέλματα των «οργάνων της τάξης» πέφτουν στο κενό. Όσο τα «όργανα» διατάζουν, τόσο θεριεύει η φωνή.

Πόσο απειλεί η τεχνητή νοημοσύνη τη μετάφραση;

Η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται με αλματώδεις ρυθμούς, από ώρα σε ώρα και από ημέρα σε ημέρα, διευκολύνοντας από τη μια πλευρά τους πάντες, από επιστήμονες και ερευνητές μέχρι πολίτες που αναζητούν απαντήσεις για πλήθος ζητήματα της καθημερινής ζωής, αλλά και προκαλώντας από την άλλη μεριά σωρεία ερωτημάτων για το μέλλον ποικίλων επαγγελμάτων, ειδικοτήτων και δεξιοτήτων. Η λογοτεχνική μετάφραση πεζογραφίας και ποίησης εγείρει πολλές απορίες: είναι σε θέση η τεχνητή νοημοσύνη να βρει όχι τόσο το λεξιλόγιο όσο τη φραστική δομή, το ύφος, την εσώτερη ατμόσφαιρα και τη διάρθρωση του λόγου μυθιστορημάτων, διηγημάτων και ποιημάτων που συνταιριάζουν την ατομική συγγραφική ιδιοσυγκρασία με μακροχρόνιες διεθνείς, εθνικές και τοπικές παραδόσεις; Το ΑΠΕ-ΜΠΕ συνομιλεί με τρεις έγκυρους και πολύπειρους μεταφραστές, ζητώντας τη γνώμη τους για ένα θέμα το οποίο έχει πρωτίστως να κάνει με την τέχνη της γραφής, καθώς και με το παρόν ή με το παρελθόν της λογοτεχνίας σε όλο τον κόσμο. Μιλούν Ο Κώστας Αθανασίου, μεταφραστής από τα ισπανικά, Τιτίκα Δημητρούλια, μεταφράστρια από τα γαλλικά και Κατερίνα Σχινά, μεταφράστρια από τα αγγλικά.

Κόντε Ιωάννη Μακρή βίος και πολιτεία

Γράφει ο ΦΙΛΙΣΤΩΡ

Μέσα από τις σελίδες του νεοεκδοθέντος βιβλίου του Νικολάου Π. Καποδίστρια, Αρχοντική εξουσία και τσαρική επιρροή στο βενετικό Ιόνιο. Η οικογένεια Μακρή και τα «Ορλωφικά» (1770), αναδύεται μια από τις πιο ενδιαφέρουσες και συνάμα αμφιλεγόμενες μορφές της ζακυνθινής κοινωνίας του 18ου αιώνα: ο κόντε Ιωάννης Μακρής. Άρχοντας πανίσχυρος, επικεφαλής οικογενειακής φατρίας, πάτρωνας εκατοντάδων εξαρτώμενων, αντίπαλος άλλων αρχοντικών οικογενειών, ύποπτος στα μάτια της Βενετίας και, αργότερα, συνομιλητής του ρωσικού παράγοντα, μοιάζει να συμπυκνώνει στο πρόσωπό του ολόκληρη την ταραγμένη εποχή του.

Από τη Ζάκυνθο στη Μεσόγειο των Αυτοκρατοριών

Παρατηρήσεις στο βιβλίο του Νικολάου Π. Καποδίστρια, «Αρχοντική εξουσία και τσαρική επιρροή στο βενετικό Ιόνιο. Η οικογένεια Μακρή και τα "Ορλωφικά" (1770)», Εκδόσεις Ηρόδοτος, Αθήνα 2026

Στη σύγχρονη ελληνική ιστοριογραφία, όπου η έρευνα για τη βενετοκρατία έχει γνωρίσει αξιοσημείωτη άνθηση τις τελευταίες δεκαετίες, εξακολουθούν να υπάρχουν πεδία τα οποία, παρά τη σημασία τους, παραμένουν ελλιπώς διερευνημένα. Ένα από αυτά αφορά τους πραγματικούς μηχανισμούς άσκησης της εξουσίας στις νησιωτικές κτήσεις της Βενετικής Δημοκρατίας, τις σχέσεις ανάμεσα στην κεντρική διοίκηση και τις τοπικές ελίτ, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις επηρέασαν τις κοινωνίες του Ιονίου πριν ακόμη από τη γέννηση του ελληνικού κράτους.

Δυο αξιομνημόνευτες ομιλίες του Οικουμενικού Πατριάρχου στην Οξφόρδη – Γιατί ήταν τόσο σημαντικές

Του Πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού Θρόνου ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

Διάβασα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις δύο ομιλίες που απηύθυνε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος στην Οξφόρδη, στις 17 Σεπτεμβρίου 2026. Και όσο προχωρούσα στην ανάγνωσή τους, τόσο γινόταν φανερό ότι εδώ έχουμε κάτι περισσότερο από δύο ακόμη επίσημες πατριαρχικές ομιλίες. Πρόκειται, κατά τη γνώμη μου, για δύο κείμενα που αξίζει να μείνουν και να ξαναδιαβαστούν, επειδή εκφράζουν με τόλμη και νηφαλιότητα το πώς το Οικουμενικό Πατριαρχείο βλέπει σήμερα τη θέση της Ορθοδοξίας μέσα στον σύγχρονο κόσμο. Ανθρώπινα δικαιώματα, θρησκευτική ελευθερία, πόλεμος, εθνικισμός, διεθνής πολιτική, οικολογική κρίση· θέματα μεγάλα, πίσω από τα οποία ο Πατριάρχης τοποθετεί ένα ακόμη μεγαλύτερο: το ανθρώπινο πρόσωπο.

Η ελευθερία στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Εκλαϊκεύοντας την ομιλία Βαρθολομαίου στο Πανεπιστήμιο του Chichester

Επιμέλεια - παρουσίαση: π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ

Υπάρχουν ομιλίες που απευθύνονται σε ένα συγκεκριμένο ακροατήριο, όμως τελικά ξεπερνούν την περίσταση για την οποία εκφωνήθηκαν. Μια τέτοια περίπτωση είναι η ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στο Πανεπιστήμιο του Chichester της Αγγλίας, στις 16 Σεπτεμβρίου 2026, κατά την αναγόρευσή του σε Επίτιμο Διδάκτορα. Μιλώντας κυρίως προς τους νέους αποφοίτους, ο Πατριάρχης έθεσε με απλό στην ουσία τρόπο ένα ερώτημα που αφορά όλους: τι σημαίνει να είσαι ελεύθερος άνθρωπος μέσα σ’ έναν κόσμο που αλλάζει με ταχύτητα πρωτόγνωρη;

Ν. Π. Καποδίστρια: "Αρχοντική εξουσία και τσαρική επιρροή στο βενετικό Ιόνιο Η οικογένεια Μακρή και τα Ορλωφικά (1770)"

Περιεχόμενα

Εισαγωγή

Αρχοντική εξουσία και τσαρική επιρροή στο βενετικό Ιόνιο. Η οικογένεια Μακρή και τα Ορλωφικά (1770)

Μέρος Α΄. Ο ευρωπαϊκός 18ος αιώνας, η βενετική πολιτεία και το Κράτος της Θάλασσας

Κεφάλαιο Α΄. Η αναδιάταξη των διπλωματικών ισορροπιών στον ευρωπαϊκό χώρο

Κεφάλαιο Β΄. Η Γαληνοτάτη στο περιθώριο των διεθνών εξελίξεων

Κεφάλαιο Γ΄. Από το κέντρο στην περιφέρεια: γεφυρώνοντας αντιθέσεις

Κεφάλαιο Δ΄. Η φύση της βενετικής εξουσίας στο Ιόνιο

Μέρος Β΄. Στάσεις και μορφές αρχοντικής εξουσίας στη βενετική Ζάκυνθο

Κεφάλαιο Α΄. Οι ιόνιες ελίτ ως φυγόκεντρες δυνάμεις

Κεφάλαιο Β΄. Πώς δομείται μια φατρία

Κεφάλαιο Γ΄. Το κυνήγι της αναγνώρισης σε μια κοινωνία τιμής

Κεφάλαιο Δ΄. Λίγο πριν από το 1770: «πόλεμος» φατριών και αναζήτηση νέων πολιτικών εναλλακτικών

Μέρος Γ΄. Η οικογένεια Μακρή και τα Ορλωφικά

Κεφάλαιο Α΄. Η ναυτική εκστρατεία των Ρώσων στη Μεσόγειο και η διατάραξη των βενετο-οθωμανικών σχέσεων

Κεφάλαιο Β΄. Ο αντίκτυπος των Ορλωφικών στη Ζάκυνθο

Κεφάλαιο Γ΄. Το ερώτημα της αθρόας μετάβασης των χωρικών στις οθωμανικές ακτές

Κεφάλαιο Δ΄. Η τύχη των πρωταγωνιστών και η στάση της Βενετίας

Επίλογος - Συμπεράσματα

Βιβλιογραφία

Πηγές

Ελληνόγλωσση βιβλιογραφία

Ξενόγλωσση βιβλιογραφία

Χρονολόγιο

Πέθανε ο καθηγητής Charles K. Williams II, ο ανασκαφέας της αρχαίας Κορίνθου

Έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 96 ετών, ο καθηγητής Charles K. Williams II, ο άνθρωπος που αφιέρωσε τη ζωή του στις ανασκαφές της αρχαίας Κορίνθου. Την είδηση έκανε γνωστή με ανακοίνωσή της η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, που εξέφρασε τη θλίψη της και τα ειλικρινή συλλυπητήριά της στην οικογένεια, τους φίλους και ιδιαίτερα στους συναδέλφους του από τις ανασκαφές της Κορίνθου.

Βιβλίο του Νικολάου Π. Καποδίστρια για τη Ζάκυνθο, την οικογένεια Μακρή και τα Ορλωφικά

Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Ηρόδοτος το βιβλίο του Ζακυνθινού ιστορικού Νικολάου Π. Καποδίστρια, με τίτλο «Αρχοντική εξουσία και τσαρική επιρροή στο βενετικό Ιόνιο. Η οικογένεια Μακρή και τα Ορλωφικά», με 510 σελίδες.

Προ-αναγγελία τριών μεγάλων εκδηλώσεων "Αληθώς"

Το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Αληθώς» εισήλθε ήδη στο 17ο ακαδημαϊκό έτος των δράσεών του, συνεχίζοντας μια πορεία που έχει πλέον αποκτήσει τη δική της θέση στα πολιτιστικά και πνευματικά πράγματα της Ζακύνθου.

Ενώ ο τουρισμός κλέβει τις Κυριακές μας και η δουλειά γίνεται δουλεία

[Ο Εγκέλαδος σηκώνει τη Ζάκυνθο. Γλυπτό του Θοδωρή Βισβάρδη]

Του π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

Υπάρχει μια πραγματικότητα στα τουριστικά νησιά μας, την οποία έχουμε πια συνηθίσει και ίσως γι’ αυτό παύσαμε να τη βλέπουμε στις πραγματικές της διαστάσεις. Από την άνοιξη έως τα βαθιά μέσα του φθινοπώρου, όταν η Ζάκυνθος γεμίζει επισκέπτες, ένα μεγάλο μέρος του ντόπιου πληθυσμού εξαφανίζεται σχεδόν από την κανονική κοινωνική και εκκλησιαστική ζωή. Άνθρωποι νέοι και μεγαλύτεροι μπαίνουν στη λεγόμενη «σεζόν» και για έξι ή επτά μήνες η καθημερινότητά τους αποκτά έναν κυρίαρχο άξονα: την εργασία. Ξενοδοχεία, εστιατόρια, καταστήματα, τουριστικές επιχειρήσεις, μεταφορές, υπηρεσίες και κάθε δραστηριότητα που στηρίζει το μεγάλο οικοδόμημα του τουρισμού απορροφούν ώρες, δυνάμεις, Σαββατοκύριακα και εορτές. Και φθάνει κάποτε ο εργαζόμενος στο τέλος του καλοκαιριού εξαντλημένος, έχοντας εξασφαλίσει το απαραίτητο εισόδημα για τον χειμώνα, έχοντας συγχρόνως παραχωρήσει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι από την ίδια τη ζωή του.

Μνήμη Αλέξανδρου Αδαμόπουλου (1953-2026)

 

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου | Ιδιωτική Οδός

«Οι νεκροί γέμισαν τους διαδρόμους. Έφυγε για κει ο φίλος και συγγραφέας μας Αλέξανδρος Αδαμόπουλος». 

Με αυτόν τον τρόπο γνωστοποίησε ο ποιητής Γιώργος Χρονάς (στην σελίδα του στο fb), την αναχώρηση από τα επίγεια του συγγραφέα Αλέξανδρου Αδαμόπουλου, ο οποίος είχε συμβάλλει τα μέγιστα στην διάδοση του έργου τού μεγάλου συνθέτη Γιάννη Χρήστου. 

Μουσική ποιητική Γιώργου Κουρουπού και Ανδρέα Αγγελάκη στο Σπίτι του Ελύτη - Μουσείο

 

ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΟΔΟΣ 

Την Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2026, το βράδυ, στην αυλή στο Σπίτι του Ελύτη - Μουσείο στην Πλάκα, πραγματοποιήθηκε μια ξεχωριστή εκδήλωση, με τον γενικό τίτλο: "Ελένη συννεφάκι...". 

Παρουσιάστηκαν δύο κύκλοι τραγουδιών του συνθέτη Γιώργου Κουρουπού σε ποίηση του Ανδρέα Αγγελάκη: Η Ελένη και τα Οκτώ τραγούδια σε ποίηση Λόρκα αποτέλεσαν τον κύριο άξονα στο αφιέρωμα για τον ποιητή και μεταφραστή Ανδρέα Αγγελάκη.

Οι "Καμένες Πεταλούδες" του Παν. Καποδίστρια, σε εκτεταμένη κριτική, στα "Χρονικά Δυτικής Μακεδονίας"

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο της Παρασκευής, 11ης Σεπτεμβρίου 2026

Κριτική για το βιβλίο του Παν. Καποδίστρια "Μια ζωή σε Ονειροτροφείο" στα "Χρονικά Δυτικής Μακεδονίας"

Ευχαριστώ, Αντώνη Παπαβασιλείου, για την δημοσίευση (Παρασκευή, 21.8.26) και παρουσίαση της ελληνοαραβικής συλλογής μου: ΜΙΑ ΖΩΗ ΣΕ ΟΝΕΙΡΟΤΡΟΦΕΙΟ, όπου συνεργαζόμενοι ζωτικά ήταν ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος και ο Roni Bou Saba!

π. Π. Κ.

 

Αυτό το κουκλίστικο σπιτάκι βρίσκεται στο Βανάτο Ζακύνθου

Ναι, όντως, το μικρότατο αυτό κόκκινο σπίτι των 20 τ.μ. βρίσκεται στην Ενορία μας, εδώ στο Βανάτο Ζακύνθου και παρουσιάζεται σε γνωστό ηλεκτρονικό περιοδικό, όπου οι ιδιοκτήτες μιλούν για το πώς και το γιατί της δημιουργίας του. ΚΛΙΚ ΕΔΩ ΓΙΑ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ!

«Η φύσις οδυνάται»: Μια παλαιά προσευχή απέναντι στη σημερινή οικολογική αγωνία

Του Πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού Θρόνου ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

Πριν από είκοσι χρόνια, ύστερα από ανάθεση του τότε Μητροπολίτου Ζακύνθου Χρυσοστόμου, νυν Δωδώνης, συνέταξα μια σύντομη «Ακολουθία επί τη Ημέρα του Περιβάλλοντος», προορισμένη αρχικά να αναπέμπεται στη Ζάκυνθο κατά την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, στις 5 Ιουνίου, και φυσικά δυνάμενη να χρησιμοποιείται και την 1η Σεπτεμβρίου, κατά την εκκλησιαστική Ημέρα Προσευχής για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Η Ακολουθία πρωτοδημοσιεύθηκε στο «Εορτολόγιον 2007» της Ιεράς Μητροπόλεως Ζακύνθου. Εσείς μπορείτε να την δείτε και να την αναγνώσετε ΕΔΩ! Ξαναδιαβάζοντάς την σήμερα, ορισμένες φράσεις της ακούγονται μέσα μου διαφορετικά. Όσα τότε γράφονταν ως αγωνία και προειδοποίηση έχουν πλέον αποκτήσει γύρω μας πρόσωπο, τόπο και καθημερινή εμπειρία.

Εκοιμήθη ο Γέροντας Χρυσόστομος Ταβουλαρέας – Εσίγησε μια μεγάλη καρδιά στην έρημο του Ιορδάνη

Κείμενο - ρεπορτάζ: π. Παναγιώτης Καποδίστριας

Υπάρχουν άνθρωποι που, όταν φεύγουν, αφήνουν πίσω τους ένα κενό δυσανάλογο με τον χώρο που καταλάμβαναν. Γιατί είχαν μάθει να υπάρχουν για τους άλλους. Ένας τέτοιος άνθρωπος υπήρξε ο Αρχιμανδρίτης Χρυσόστομος Ταβουλαρέας, ο εμβληματικός Ηγούμενος της Ιεράς Μονής του Αγίου Γερασίμου του Ιορδανίτου, ο οποίος εκοιμήθη σήμερα, Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2026, στη 1 το μεσημέρι, στην Αθήνα, όπου βρισκόταν εξαιτίας της σοβαρής δοκιμασίας της υγείας του. Μια μεγάλη μορφή των Αγίων Τόπων πέρασε στην αιωνιότητα και η έρημος του Ιορδάνη μοιάζει από σήμερα πιο σιωπηλή.

Η έκθεση του "Αληθώς" για τα Ερείπια της Ζακύνθου στο inflight περιοδικό της Aegean Airlines "BLUE Magazine"

Για ακόμη μία χρονιά, το inflight περιοδικό της Aegean Airlines BLUE Magazine, προβάλλει τις εικαστικές δράσεις του Αληθώς / Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης Ζακύνθου. Αυτή τη φορά, στις σελίδες του φιλοξενείται η έκθεση του φωτογραφικόύ project και ερευνητικόύ πρόγραμμα του Τμήματος Περιβάλλοντος του Ιονίου Πανεπιστημίου Zantphotex.

«Αληθώς»: Αγιασμός με το Χέρι του Αγ. Διονυσίου – Ακολουθία για το Φυσικό Περιβάλλον – Αρχή γ΄ κύκλου Αγιολογικού Σεμιναρίου με τον Άγ. Λουκά τον Ιατρό

Με ιδιαίτερη κατάνυξη, εμφανή συγκίνηση και ικανοποιητική συμμετοχή πιστών πραγματοποιήθηκε το εσπέρας της Πέμπτης, 3 Σεπτεμβρίου 2026, στον Ναό της Παναγούλας Βανάτου, η έναρξη του νέου ακαδημαϊκού έτους 2026–27 του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου και Τέχνης «Αληθώς», το οποίο εισέρχεται στο 17ο έτος της πολυσχιδούς δράσης του.

The Icon of Our Lady Skopiotissa, Savina Monastery

By Margarita Voulgaropoulou | Ruhr Universität Bochum

Description

The icon of Our Lady Skopiotissa from Savina Monastery, Montenegro centers on the Virgin Mary in a glory formed of clouds, holding the Christ Child on her lap, and surrounded by angels and cherubs. A bilingual inscription in Latin and Greek identifies her as Skopiotissa, a variant of the Hodegetria created in Zakynthos. At the top of a hill on the left, the Archangel Michael is depicted holding a skull and raising his sword, a theme commonly associated with the plague in the Catholic tradition. Above him, an inscription in Latin alludes to the salvation of Zakynthos from an outbreak of the plague that occurred in July 1647 under the administration of provveditore Girolamo Trevisan (1647–49), whose coats of arms are depicted on the top left corner. A Cyrillic rendition of the inscription can be seen on the Virgin’s right side. Alongside the angel, the donor, a certain Stefan Tomić from Herceg Novi (Castelnuovo), is kneeling in prayer in front of the Virgin, beseeching her protection, according to a Cyrillic inscription below him. The entire lower part of the composition displays a detailed view of the fortified city of Zakynthos identified by a bilingual inscription in Latin and Greek, featuring several topographic elements such as the Minotto bastion, erected in 1646. The mention of the 1647 plague suggests a dating for the icon around the middle or in the second half of the 17th century. The icon can be attributed to a painter active in Zakynthos, possibly associated with the workshop of Elias and Leos Moskos, who migrated to the island after the Ottoman conquest of Rethymno in 1646.

Ποιητικό σχόλιο για την Έκθεση Γλυπτικής "Η αιωνιότητα του βλέμματος"

Ποιητικό σχόλιο Παναγιώτη Καποδίστρια

για την Έκθεση Γλυπτικής του Θοδωρή Βισβάρδη

"Η αιωνιότητα του βλέμματος"

«Αληθώς»: Έναρξη Γ΄ Αγιολογικού Σεμιναρίου με τον Άγιο Λουκά τον Ιατρό (Παναγούλα, 3.9.26, 19:00)

Το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Αληθώς» της Ενορίας Βανάτου ανοίγει το ακαδημαϊκό έτος 2026–2027 και συνεχίζει για τρίτη χρονιά τον Αγιολογικό κύκλο Σεμιναρίων, υπό τον γενικό τίτλο «Γνωριμία με τους νεοδιακηρυχθέντες Αγίους της Ορθοδοξίας».

"Η αιωνιότητα του βλέμματος": Φωτο-περι-διάβαση στην Έκθεση Γλυπτών του Θοδωρή Βισβάρδη

"Η αιωνιότητα του βλέμματος" 

Φωτο-περι-διάβαση στην Έκθεση Γλυπτών του Θοδωρή Βισβάρδη

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΙΓΟΥΡΟΣ (1547-17.12.1622) Αρχιεπίσκοπος πρώην Αιγίνης, Χωρεπίσκοπος και Πρόεδρος Ζακύνθου, Πολιούχος Άγιος των Ζακυνθίων

[Ἀναδημοσίευση ἀπό τό βιβλίο τοῦ π. Παναγιώτη Καποδίστρια, Ζακυνθινοί Ἐπίσκοποι στόν Κόσμο, ἐκδ. Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ζακύνθου, Ζάκυνθος 2004, σσ. 97-104]

Νέο Εικόνισμα του Αγίου Διονυσίου της Συγγνώμης

Ένα νέο εικόνισμα του Αγίου της Συγγνώμης, Διονυσίου του θαυματουργού, ιστορήθηκε φέτος κι "εκκλησιάσθηκε", μάλιστα δε, λιτανεύτηκε στον ναό της Παναγούλας Βανάτου, την περασμένη Κυριακή (23.8.2026), εν όψει της θερινής εορτής του Πολιούχου.

Ζάκυνθος: 140 φωτοστιγμές λαμπρότητας και κατάνυξης από την Λιτανεία του Αγίου Διονυσίου

24 Αυγούστου 2026. Δειλινό της εορτής της Μετακομιδής του σεπτού Λειψάνου του Αγίου Διονυσίου από τα νησιά Στροφάδες στη Ζάκυνθο (1717), από το Καθολικό της εν τη πόλει της Ζακύνθου σεβασμίας Μονής Στροφάδων και Αγίου Διονυσίου. 

        Ακολουθούν λαμπρές φωτοστιγμές από την κατανυκτική και -συνάμα- μεγαλοπρεπή Λιτανεία του σεπτού Σκηνώματος του Αγίου ανά την πόλη της Ζακύνθου.

[Φωτολήψεις: Σπύρος Δρογγίτης & Ι-Π.Κ.]

"Αληθώς": Επισκέψεις στην Έκθεση Φωτογραφίας περί των ερειπωμένων Μνημείων της Ζακύνθου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε στους πολυάριθμους επισκέπτες του Πανηγυριού της Παναγούλας Βανάτου η Έκθεση Φωτογραφίας ZANTPHOTEX, η οποία φιλοξενήθηκε στις 14 και 15 Αυγούστου 2026 στην Ενοριακή Βιβλιοθήκη Βανάτου, έδρα του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου και Τέχνης «Αληθώς», με θέμα «Μνημεία παραδομένα στη φύση της Ζακύνθου».

Βανάτο Ζακύνθου: Αποτίμηση του Πανηγυριού της Παναγούλας 2026

Με ιδιαίτερη λαμπρότητα, μεγάλη συμμετοχή πιστών και έντονο το αίσθημα της τοπικής παράδοσης ολοκληρώθηκε και φέτος το καθιερωμένο Πανηγύρι της Παναγούλας στο Βανάτο Ζακύνθου, επί τη μεγάλη θεομητορική εορτή της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου. 

Φωτο-βιντεο-παραλειπόμενα από το Πανηγύρι της Παναγούλας Βανάτου 2026

με τη ματιά του Νίκου Μούσουρα

Βράδυ Δεκαπενταύγουστου 2026

Πανηγύρι Βανάτου 2026: Εξαιρετική παρουσία της νεοσύστατης Φιλαρμονικής Αρκαδίων

Μια ξεχωριστή μουσική παρουσία καταγράφηκε φέτος στο ιστορικό Πανηγύρι της Παναγούλας Βανάτου, κατά τη μεγάλη λιτανεία της εσπέρας του Δεκαπενταύγουστου. Για πρώτη φορά έλαβε μέρος σε αυτήν η νεοσύστατη Φιλαρμονική της Δημοτικής Ενότητας Αρκαδίων, υπό την διεύθυνση του μουσικού και μαέστρου Ηλία Πανδή, αφήνοντας εξαιρετικές εντυπώσεις με την αρτιότητα, τη συνοχή και τη δυναμική παρουσία της.

Η απονομή τριών Βραβείων "Αληθώς" σε προσωπικότητες της Ζακύνθου [video]

Βανάτο, εσπέρας 14ης Αυγούστου 2026. Στο πλαίσιο της επίσημης εόρτιας βραδιάς του Εσπερινού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στον πανηγυρίζοντα Ναό της Παναγούλας Βανάτου, έγινε από τον Σεβ. Μητροπολίτη Ζακύνθου κ. Διονύσιο Δ΄, η απονομή των εξαγγελθέντων Βραβείων "Αληθώς", ήτοι του Μορφωτικού Κέντρου Βανάτου (τιμητικό δίπλωμα με χρυσό Σταυρό), σε τρεις διακεκριμένους σκαπανείς της ζακυνθινής διανόησης, των Γραμμάτων και της Τέχνης: τον κ. Γιάννη Δεμέτη, τον κ. Διονύση Σέρρα και τον κ. Νίκο Μπιάζη-Σεντή.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΛΟΥΘΩΣ: 

Πανηγύρι Βανάτου 2026: Η συμβολή του Χορευτικού "Υακίνθη" [video-photos]

Καθοριστικής σημασίας για την επιτυχία του δεκαπενταυγουστιάτικου Πανηγυριού της Παναγούλας Βανάτου, κάθε χρόνο, όπως κι εφέτος, 15 Αυγούστου 2026, είναι η συμμετοχή του Μουσικοχορευτικού Συγκροτήματος "Υακίνθη", με πρωτοστάτη τον ιδρυτή και δάσκαλο κ. Νίκο Αρβανιτάκη. 

Μια αντιπροσωπεία της "Υακίνθης", εκπροσώπησε αξιοπρεπώς το Συγκρότημα, δεδομένου ότι τα πλείστα των μελών - χορευτών της εργάζονται αυτόν τον καιρό για τα προς το ζην. Οι ίδιοι σήκωσαν την "Ουρανία" και συνόδευσαν τιμητικά το λιτανευόμενο "Σώμα" της Παναγίας, οι ίδιοι κατόπιν χόρεψαν ευρωπαϊκούς χορούς, τέρποντας ευφρόσυνα τους πανηγυριστές!

 

Δείτε ενδεικτικά βίντεο και χαρακτηριστικές φωτογραφίες:

Πανηγύρι Βανάτου 2026: Κατανυκτική Λιτανεία της Παναγούλας και "ξεφάντωση των φίλων" [photos]

με τον φακό του Μπάμπη Σιγούρου

Βανάτο, δειλινό Δεκαπενταύγουστου 2026

Πανηγύρι Βανάτου 2026: Ζακυνθινοπρεπής Παράκληση και μεγαλειώδης Λιτανεία της Παναγούλας [120 photos]

Πλήθος πανηγυριστών από όλη τη Ζάκυνθο και άλλα μέρη της πατρίδας μας, έφτασαν έως το Βανάτο της Ζακύνθου, το δειλινό του Δεκαπενταύγουστου 2026, για να τιμήσουν την Κοίμηση της Παναγίας ή μάλλον να τιμηθούν οι ίδιοι από την ευλογημένη παρουσία Της κατά την εθιμική Λιτάνευσή Της ανά την Ενορία!  

Παναγούλα Βανάτου: Λαμπρή Ευχαριστιακή Σύναξη για την Κοίμηση της Θεοτόκου [70 photos]

Πρωί Δεκαπενταύγουστου 2026, στον πανηγυρίζοντα περίοπτο και περικαλλή Ναό της Παναγούλας Bανάτου, τιμώντας την Κοίμηση της Θεομήτορος και την υπερφυή Μετάστασή Της στους Ουρανούς. 

    Πλήθος προσκυνητών από τις γύρω περιοχές, αλλά και ξενιτεμένοι εντόπιοι κατέκλυσαν από νωρίς τον ολάνθιστο Ναό. Όλοι κατέθεταν, εν κατανύξει βαθεία, τα φιόρα της δεήσεώς τους τόσο στην γλυκύτατη και μεγαλομάτα Εικόνα της Παναγούλας, όσο και στον Επιτάφιό Της. 

    Στην εόρτια Ευχαριστιακή Σύναξη ιερούργησε ο οικείος Εφημέριος π. Παναγιώτης Καποδίστριας. Ο ίδιος ομίλησε προς το εκκλησίασμα, επισημαίνοντας, μεταξύ άλλων: 

Απονεμήθηκαν τρία Βραβεία "Αληθώς" σε προσωπικότητες ποιοτικού Πολιτισμού της Ζακύνθου [σκεπτικό - photos]

Βανάτο, εσπέρας 14ης Αυγούστου 2026. Στο πλαίσιο της επίσημης εόρτιας βραδιάς του Εσπερινού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στον πανηγυρίζοντα Ναό της Παναγούλας Βανάτου, έγινε από τον Σεβ. Μητροπολίτη Ζακύνθου κ. Διονύσιο Δ΄, η απονομή των εξαγγελθέντων Βραβείων "Αληθώς", ήτοι του Μορφωτικού Κέντρου Βανάτου (τιμητικό δίπλωμα με χρυσό Σταυρό), σε τρεις διακεκριμένους σκαπανείς της ζακυνθινής διανόησης, των Γραμμάτων και της Τέχνης: τον κ. Γιάννη Δεμέτη, τον κ. Διονύση Σέρρα και τον κ. Νίκο Μπιάζη-Σεντή.

Ο υπεύθυνος του "Αληθώς", Πρωτοπρεσβύτερος του Οικουμενικού Θρόνου Παναγιώτης Καποδίστριας, έκανε τους σχετικούς σχολιασμούς για το πώς και το γιατί των βραβεύσεων:

Πανηγύρι Βανάτου 2026: Αρχιερατικά Εσπέρια Κοιμήσεως της Θεοτόκου | Βραβεύσεις "Αληθώς" [video-130 photos]

Με την συμμετοχή πλήθους πιστών, ευλαβουμένων την Παντοβασίλισσα Θεοτόκο, με επικεφαλής μάλιστα τον Βουλευτή Ζακύνθου κ. Διονύσιο Ακτύπη, τον Δήμαρχο Ζακύνθου κ. Γιώργο Στασινόπουλο και τον Αντιδήμαρχο Καθημερινότητας κ. Αγαπητό Ξένο, πραγματοποιήθηκε κατά το δειλινό της 14ης Αυγούστου 2026, ο Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός της Κοιμήσεως της Θεομήτορος στον περίοπτο, χρυσοξυλόγλυπτο και ανθοστόλιστο Ναό της Παναγούλας εν Βανάτω της Ζακύνθου, στο πλαίσιο του κοσμαγάπητου Πανηγυριού της κωμοπόλεως αυτής, κέντρου της Δημοτικής Ενότητας Αρκαδίων, στον καταπράσινο Κάμπο του Τζάντε. 

Πρόγραμμα Πανηγυριού 2026 Παναγούλας Βανάτου εν Ζακύνθω

"Τήν θείαν ταύτην καί πάντιμον τελοῦντες ἑορτήν οἱ θεόφρονες τῆς Θεομήτορος,

δεῦτε τάς χεῖρας κροτήσωμεν, τόν ἐξ  αὐτῆς τεχθέντα, Θεόν δοξάζοντες".

Κατά τήν ἑορτή τῆς Κοιμήσεως τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, ἡμέρα κατά τήν ὁποία ἑορτάζει ὁ Ἱερός Ἐνοριακός Ναός

Π Α Ν Α Γ Ο Υ Λ Α Σ    Β Α Ν Α Τ Ο Υ,

Προστάτιδος καί Πολιούχου τῆς περιοχῆς,

θά πραγματοποιηθεῖ μέ κάθε ἐκκλησιαστική ἐπισημότητα

τό Πανηγύρι τοῦ Βανάτου.

Παρακαλοῦμε νά μᾶς τιμήσετε μέ τή χαρά τῆς παρουσίας Σας, σύμφωνα μέ τό ἀκόλουθο Πρόγραμμα τῆς Ἑορτῆς.

"Αληθώς": Έτοιμη η φωτο-έκθεση με τα παντέρημα ερείπια μνημείων της Ζακύνθου [photos]

Γράφει ο επιμελητής της εκθεσης Ιωάννης-Πορφύριος Καποδίστριας, Μουσειολόγος (MSc)

«Η αρχιτεκτονική και η φύση δεν αντιπαρατίθενται· συνδιαμορφώνουν το ίδιο τοπίο». 

Με αφορμή τη θεωρητική προσέγγιση του ιταλού αρχιτέκτονα Giancarlo De Carlo για τη σχέση φύσης και αρχιτεκτονικής.

"Αληθώς": Μητροπολίτης, Βουλευτής και Δήμαρχος Ζακύνθου στην περί Ερειπίων Έκθεση Φωτογραφίας

Μια απρόσμενη πρώτη «ξενάγηση» στην έκθεση φωτογραφίας ZANTPHOTEX πραγματοποιήθηκε στη Βιβλιοθήκη Βανάτου, όπου στεγάζεται το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Αληθώς», ενώ βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη το στήσιμο της έκθεσης, ενόψει της λειτουργίας της στις 14 και 15 Αυγούστου 2026.

"Αληθώς": Από τη μνήμη του '53 στο Πανηγύρι της Παναγούλας, με ζακύνθιους ήχους [video]

Το βράδυ της Κυριακής, 9 Αυγούστου 2026, η Παναγούλα Βανάτου γέμισε με ήχους ζακύνθιους, εκκλησιαστικούς και λαϊκούς, σε μια ξεχωριστή εκδήλωση του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου και Τέχνης «Αληθώς» και του Συλλόγου «Το όνειρο του Παιδιού».

Η βραδιά άρχισε μέσα στον Ναό με τον Μικρό Παρακλητικό Κανόνα προς την Παναγία, κατά το ζακύνθιο μουσικό ιδίωμα, και συνεχίστηκε στο προαύλιο με ζακυνθινά άσματα, μελοποιημένη ποίηση και αγαπημένα τραγούδια. [Εκτενές φωτορεπορτάζ, ξαναδείτε ΕΔΩ!]

Ο Στέλιος Ράμφος (+10.8.2026) στην τελευταία συνέντευξή του [video]

Στο 3ο επεισόδιο του «Portraits: Life Stories», ο Θανάσης Λάλας υποδέχεται έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες διανοητές και στοχαστές, τον Στέλιο Ράμφο.

Απεβίωσε ο φιλόσοφος Στέλιος Ράμφος

 Ο σπουδαίος Έλληνας φιλόσοφος, συγγραφέας και στοχαστής Στέλιος Ράμφος απεβίωσε τη Δευτέρα, 10 Αυγούστου 2026, σε ηλικία 87 ετών. Ο διακεκριμένος διανοητής το τελευταίο διάστημα νοσηλευόταν σε κλινική της Αθήνας. 

Πέθανε ο σπουδαίος ηθοποιός Νίκος Καλογερόπουλος

Έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 74 ετών, ο Νίκος Καλογερόπουλος, ηθοποιός, σκηνοθέτης, σεναριογράφος, ποιητής και τραγουδοποιός. Το 1981 πρωταγωνίστησε στην ταινία "Μάθε παιδί μου γράμματα", όπου απέσπασε ειδικό βραβείο ερμηνείας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, ενώ για τον πρωταγωνιστικό ρόλο του στη βραβευμένη ταινία "Λούφα και παραλλαγή" (1984) κέρδισε το βραβείο Α΄ Ανδρικού Ρόλου στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.

Η Ζάκυνθος έψαλε και τραγούδησε στο Βανάτο: Μνήμη Σεισμοπυρκαγιάς 1953 και προανάκρουσμα Πανηγυριού Παναγούλας

Μια ξεχωριστή βραδιά αφιερωμένη στη ζακύνθια μουσική παράδοση, εκκλησιαστική και λαϊκή, πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Κυριακής, 9 Αυγούστου 2026, στην Παναγούλα Βανάτου, με τη συνεργασία του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου και Τέχνης «Αληθώς» και της πολυφωνικής Χορωδίας του Φιλανθρωπικού Συλλόγου «Το όνειρο του Παιδιού».

Η Ζάκυνθος ψάλλει και τραγουδά στο Βανάτο. Μια αυγουστιάτικη βραδιά πολιτισμού, προανάκρουσμα του Πανηγυριού της Παναγούλας

Το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Αληθώς», σε συνεργασία με την πολυφωνική Χορωδία του Φιλανθρωπικού Συλλόγου «Το όνειρο του Παιδιού», στο πλαίσιο του Δεκαπενταύγουστου και των εκδηλώσεων που προετοιμάζουν το ετήσιο Πανηγύρι της Παναγούλας Βανάτου, διοργανώνει Βραδιά Ζακυνθινής Μουσικής, εκκλησιαστικής και λαϊκής, την Κυριακή 9 Αυγούστου 2026, στον Ναό της Παναγούλας Βανάτου.