© ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση και αναπαραγωγή οποιωνδήποτε στοιχείων ή σημείων του e-περιοδικού μας, χωρίς γραπτή άδεια του υπεύθυνου π. Παναγιώτη Καποδίστρια (pakapodistrias@gmail.com), καθώς αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία, προστατευόμενη από τον νόμο 2121/1993 και την Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης, κυρωμένη από τον νόμο 100/1975.

ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΕΝΘΕΤΑ. Ό,τι νεότερο εδώ!

Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου 2026

The Icon of Our Lady Skopiotissa, Savina Monastery

By Margarita Voulgaropoulou | Ruhr Universität Bochum

Description

The icon of Our Lady Skopiotissa from Savina Monastery, Montenegro centers on the Virgin Mary in a glory formed of clouds, holding the Christ Child on her lap, and surrounded by angels and cherubs. A bilingual inscription in Latin and Greek identifies her as Skopiotissa, a variant of the Hodegetria created in Zakynthos. At the top of a hill on the left, the Archangel Michael is depicted holding a skull and raising his sword, a theme commonly associated with the plague in the Catholic tradition. Above him, an inscription in Latin alludes to the salvation of Zakynthos from an outbreak of the plague that occurred in July 1647 under the administration of provveditore Girolamo Trevisan (1647–49), whose coats of arms are depicted on the top left corner. A Cyrillic rendition of the inscription can be seen on the Virgin’s right side. Alongside the angel, the donor, a certain Stefan Tomić from Herceg Novi (Castelnuovo), is kneeling in prayer in front of the Virgin, beseeching her protection, according to a Cyrillic inscription below him. The entire lower part of the composition displays a detailed view of the fortified city of Zakynthos identified by a bilingual inscription in Latin and Greek, featuring several topographic elements such as the Minotto bastion, erected in 1646. The mention of the 1647 plague suggests a dating for the icon around the middle or in the second half of the 17th century. The icon can be attributed to a painter active in Zakynthos, possibly associated with the workshop of Elias and Leos Moskos, who migrated to the island after the Ottoman conquest of Rethymno in 1646.


Significance

The iconographic type of the Skopiotissa originates from an icon of the Virgin that was venerated at the monastery of Our Lady of Mount Skopos on the island of Zakynthos. Considered miraculous, the icon was invoked in times of epidemic outbreaks and natural disasters, while it was also famed for protecting seamen from accidents at sea. From the mid-17th and especially during the 18th century, the Virgin’s cult grew immensely in popularity and was disseminated from Zakynthos and the Ionian Islands to the maritime societies of the Adriatic region. Icons reproducing the type of the Skopiotissa were venerated in numerous islands and ports of the East Adriatic coast, mainly in Dalmatia and the Bay of Kotor, reflecting the intense cultural and commercial exchanges between the Venetian territories of the Southern Adriatic and Ionian Seas.

The presently discussed icon offers one of the earliest depictions of the Skopiotissa, following the type of the Hodegetria, instead of the later iconographic type that portrayed the Virgin in bust with her hands crossed in her chest. The donor of the icon, Stefan Tomić, was in all probability a merchant or sailor who was saved from the 1647 plague while in Zakynthos and commissioned the painting to protect him “from future calamities and in the Last Judgement.” After returning to his homeland, Tomić donated the icon as a votive offering to Savina monastery, near his native town of Herceg Novi. Traders and seamen like Tomić, who frequented the major port-cities of the Ionian and Adriatic Seas, often brought back souvenirs from holy sites they visited, such as devotional icons and ex-votos. Those images they either carried with them in their travels or they donated them to monasteries and sanctuaries of their homelands, beseeching the divine protection from the dangers of their profession.

The veneration of icons, therefore, brought together the diverse elements that made up the multicultural and multiconfessional societies of the Adriatic. At the meeting point of the Orthodox Balkans, and the Ionian and Adriatic Seas, the Bay of Kotor had become the setting of intense cross-cultural exchanges between populations of diverse ethnic and religious backgrounds as early as the Late Middle Ages. One of the most illustrative examples of the ethno-confessional and cultural pluralism of the region and perhaps the only comparable case to the Savina icon is that of the dual Church of the Virgin or of St. Basil in Mržep (1451), which was decorated in a mixed Byzantine and Late Gothic style and iconography, and bore inscriptions in Latin, Greek and Cyrillic.

This ethno-confessional amalgamation became even more pronounced from the 17th century onwards. Especially during the Cretan war (1645–69), the demographic consistency of the Bay of Kotor underwent a dramatic change, due to the mass migration of Orthodox populations that were pushed towards the Adriatic coast as the Ottomans were advancing into the Montenegrin hinterland. In 1645 the Orthodox Christians of the region rose to around 1,000 in a total population of 5,000, whereas another 2,000 Orthodox refugees arrived in the lands of the bishopric of Kotor in 1662. These mobilities fostered a dynamic of coexistence and acculturation that extended from bilingualism and linguistic assimilation, to mixed marriages, and instances of shared worship (communicatio in sacris). Echoing these developments, devotional images from that time would feature bilingual inscriptions in Greek and Latin, or, from the late 17th century onwards, Cyrillic, to be understood by the different ethnic and linguistic groups. In this context, the icon of the Skopiotissa from Savina Monastery stands out among similar contemporary works as it presents a rare case of a cultural and linguistic trilingualism. Created by a Greek painter for a Slavic-speaking, but possibly Catholic donor, and bearing inscriptions in three different languages, i.e. in Greek, Latin, and Cyrillic, the Savina Virgin uniquely reflects the cultural symbiosis of the Italian, Greek, and Slavic elements of the Bay of Kotor.

Inscription(s)

LA BEATISIMA [sic] VE(RG)I/NE DI (SCO)PO: The most blessed Virgin of Skopos.

H ΜΑΚΑΡΙΩΤΑΤΗ ΠΑΡΘΕΝΟC / ΕΚ ΤΟΥ CΚΟΠȢ: The most blessed Virgin of Skopos.

LA CITA ET ISOLA DEL ZAN/TE: The city and the island of Zakynthos.

Ἡ ΠΟΛΙC ΚΑΙ ΝΗCOC ΤΗC ΖΑΚΥΝΘȢ: The city and the island of Zakynthos.

LIBERATA FUIT À / PESTI MEN. IULII. / 1647. HIERONYMO / TRIVISANO PROV[VEDITOR]: [The island of Zakynthos] was liberated from the plague in the month of July 1647, when Girolamo Trevisan was provveditore.

Пречиста/ Богороди/ца диева/ де Шкопо̀/ ослобо̀дила/ ѿ кᴕге за/натъ, 1647: The most holy Virgin of Skopos liberated Zakynthos from the plague in 1647.

Рекуперае Стефанъ Томичи изъ Новога да мᴕ бᴕде на помоћъ на всакомъ [sic] страшномᴕ миестᴕ, и на страшномъ с(ᴕ)дᴕ): Save Stefan Tomić from Novi and help him in every terrible situation and in the Last Judgement.


Further Reading

Demori Staničić, Zoraida. “Ikone Bogorodice Skopiotise u Dalmaciji.” Prilozi povijesti umjetnosti u Dalmaciji 34 (1994): 321–334.

The author examines the diffusion of icons of the Skopiotissa in Dalmatia.

Matić, Marina. “The virgin of Savina identity and multiculturalism.” Balcanica 48 (2017): 33–53.

The article discusses another icon of the Virgin from Savina Monastery in its cultural context.

Voulgaropoulou, Margarita. “Cross-Cultural Encounters in the Twilight of the Republic of Venice: The Church of the Dormition of the Virgin in Višnjeva, Montenegro.” Journal of Modern Greek Studies 36, no.1 (2018): 25–69.

The work analyzes the multiconfessional background of the Bay of Kotor and its impact on the artistic production of the region as reflected in a single case study.

Voulgaropoulou, Margarita. “Transcending Borders, Transforming Identities: Travelling Icons and Icon Painters in the Adriatic Region.” re•bus 9 (Mobility, Movement and Medium: Crossing Borders in Art)(2020): 23–73.

The article examines the reception of Byzantine and Post-Byzantine icons in the Adriatic from the Late Middle Ages through the Early Modern Period.


Citation:
Margarita Voulgaropoulou, "The Icon of Our Lady Skopiotissa, Savina Monastery," Mapping Eastern Europe, eds. M. A. Rossi and A. I. Sullivan, accessed July 16, 2025, https://mappingeasterneurope.princeton.edu. 

 

Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου 2026

Ποιητικό σχόλιο για την Έκθεση Γλυπτικής "Η αιωνιότητα του βλέμματος"


Ποιητικό σχόλιο Παναγιώτη Καποδίστρια
για την Έκθεση Γλυπτικής του Θοδωρή Βισβάρδη
"Η αιωνιότητα του βλέμματος"

Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου 2026

«Αληθώς»: Έναρξη Γ΄ Αγιολογικού Σεμιναρίου με τον Άγιο Λουκά τον Ιατρό (Παναγούλα, 3.9.26, 19:00)

Το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Αληθώς» της Ενορίας Βανάτου ανοίγει το ακαδημαϊκό έτος 2026–2027 και συνεχίζει για τρίτη χρονιά τον Αγιολογικό κύκλο Σεμιναρίων, υπό τον γενικό τίτλο «Γνωριμία με τους νεοδιακηρυχθέντες Αγίους της Ορθοδοξίας».

Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026

Η έκθεση του "Αληθώς" για τα Ερείπια της Ζακύνθου στο inflight περιοδικό της Aegean Airlines "BLUE Magazine"


Για ακόμη μία χρονιά, το inflight περιοδικό της Aegean Airlines BLUE Magazine, προβάλλει τις εικαστικές δράσεις του Αληθώς / Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης Ζακύνθου. Αυτή τη φορά, στις σελίδες του φιλοξενείται η έκθεση του φωτογραφικόύ project και ερευνητικόύ πρόγραμμα του Τμήματος Περιβάλλοντος του Ιονίου Πανεπιστημίου Zantphotex.

Αυτό το κουκλίστικο σπιτάκι βρίσκεται στο Βανάτο Ζακύνθου


Ναι, όντως, το μικρότατο αυτό κόκκινο σπίτι των 20 τ.μ. βρίσκεται στην Ενορία μας, εδώ στο Βανάτο Ζακύνθου και παρουσιάζεται σε γνωστό ηλεκτρονικό περιοδικό, όπου οι ιδιοκτήτες μιλούν για το πώς και το γιατί της δημιουργίας του. ΚΛΙΚ ΕΔΩ ΓΙΑ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ!

Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026

"Η αιωνιότητα του βλέμματος": Φωτο-περι-διάβαση στην Έκθεση Γλυπτών του Θοδωρή Βισβάρδη


"Η αιωνιότητα του βλέμματος" 
Φωτο-περι-διάβαση στην Έκθεση Γλυπτών του Θοδωρή Βισβάρδη

Τετάρτη 26 Αυγούστου 2026

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΙΓΟΥΡΟΣ (1547-17.12.1622) Αρχιεπίσκοπος πρώην Αιγίνης, Χωρεπίσκοπος και Πρόεδρος Ζακύνθου, Πολιούχος Άγιος των Ζακυνθίων


[Ἀναδημοσίευση ἀπό τό βιβλίο τοῦ π. Παναγιώτη Καποδίστρια, Ζακυνθινοί Ἐπίσκοποι στόν Κόσμο, ἐκδ. Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ζακύνθου, Ζάκυνθος 2004, σσ. 97-104]

Τρίτη 25 Αυγούστου 2026

Νέο Εικόνισμα του Αγίου Διονυσίου της Συγγνώμης


Ένα νέο εικόνισμα του Αγίου της Συγγνώμης, Διονυσίου του θαυματουργού, ιστορήθηκε φέτος κι "εκκλησιάσθηκε", μάλιστα δε, λιτανεύτηκε στον ναό της Παναγούλας Βανάτου, την περασμένη Κυριακή (23.8.2026), εν όψει της θερινής εορτής του Πολιούχου.

Δευτέρα 24 Αυγούστου 2026

Ζάκυνθος: 140 φωτοστιγμές λαμπρότητας και κατάνυξης από την Λιτανεία του Αγίου Διονυσίου

24 Αυγούστου 2026. Δειλινό της εορτής της Μετακομιδής του σεπτού Λειψάνου του Αγίου Διονυσίου από τα νησιά Στροφάδες στη Ζάκυνθο (1717), από το Καθολικό της εν τη πόλει της Ζακύνθου σεβασμίας Μονής Στροφάδων και Αγίου Διονυσίου. 
        Ακολουθούν λαμπρές φωτοστιγμές από την κατανυκτική και -συνάμα- μεγαλοπρεπή Λιτανεία του σεπτού Σκηνώματος του Αγίου ανά την πόλη της Ζακύνθου.
[Φωτολήψεις: Σπύρος Δρογγίτης & Ι-Π.Κ.]

Παρασκευή 21 Αυγούστου 2026

"Αληθώς": Επισκέψεις στην Έκθεση Φωτογραφίας περί των ερειπωμένων Μνημείων της Ζακύνθου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε στους πολυάριθμους επισκέπτες του Πανηγυριού της Παναγούλας Βανάτου η Έκθεση Φωτογραφίας ZANTPHOTEX, η οποία φιλοξενήθηκε στις 14 και 15 Αυγούστου 2026 στην Ενοριακή Βιβλιοθήκη Βανάτου, έδρα του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου και Τέχνης «Αληθώς», με θέμα «Μνημεία παραδομένα στη φύση της Ζακύνθου».

Πέμπτη 20 Αυγούστου 2026

Βανάτο Ζακύνθου: Αποτίμηση του Πανηγυριού της Παναγούλας 2026

Με ιδιαίτερη λαμπρότητα, μεγάλη συμμετοχή πιστών και έντονο το αίσθημα της τοπικής παράδοσης ολοκληρώθηκε και φέτος το καθιερωμένο Πανηγύρι της Παναγούλας στο Βανάτο Ζακύνθου, επί τη μεγάλη θεομητορική εορτή της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου. 

Τετάρτη 19 Αυγούστου 2026

Τρίτη 18 Αυγούστου 2026

Πανηγύρι Βανάτου 2026: Εξαιρετική παρουσία της νεοσύστατης Φιλαρμονικής Αρκαδίων

Μια ξεχωριστή μουσική παρουσία καταγράφηκε φέτος στο ιστορικό Πανηγύρι της Παναγούλας Βανάτου, κατά τη μεγάλη λιτανεία της εσπέρας του Δεκαπενταύγουστου. Για πρώτη φορά έλαβε μέρος σε αυτήν η νεοσύστατη Φιλαρμονική της Δημοτικής Ενότητας Αρκαδίων, υπό την διεύθυνση του μουσικού και μαέστρου Ηλία Πανδή, αφήνοντας εξαιρετικές εντυπώσεις με την αρτιότητα, τη συνοχή και τη δυναμική παρουσία της.

Δευτέρα 17 Αυγούστου 2026

Η απονομή τριών Βραβείων "Αληθώς" σε προσωπικότητες της Ζακύνθου [video]


Βανάτο, εσπέρας 14ης Αυγούστου 2026. Στο πλαίσιο της επίσημης εόρτιας βραδιάς του Εσπερινού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στον πανηγυρίζοντα Ναό της Παναγούλας Βανάτου, έγινε από τον Σεβ. Μητροπολίτη Ζακύνθου κ. Διονύσιο Δ΄, η απονομή των εξαγγελθέντων Βραβείων "Αληθώς", ήτοι του Μορφωτικού Κέντρου Βανάτου (τιμητικό δίπλωμα με χρυσό Σταυρό), σε τρεις διακεκριμένους σκαπανείς της ζακυνθινής διανόησης, των Γραμμάτων και της Τέχνης: τον κ. Γιάννη Δεμέτη, τον κ. Διονύση Σέρρα και τον κ. Νίκο Μπιάζη-Σεντή.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΛΟΥΘΩΣ: 

Πανηγύρι Βανάτου 2026: Η συμβολή του Χορευτικού "Υακίνθη" [video-photos]


Καθοριστικής σημασίας για την επιτυχία του δεκαπενταυγουστιάτικου Πανηγυριού της Παναγούλας Βανάτου, κάθε χρόνο, όπως κι εφέτος, 15 Αυγούστου 2026, είναι η συμμετοχή του Μουσικοχορευτικού Συγκροτήματος "Υακίνθη", με πρωτοστάτη τον ιδρυτή και δάσκαλο κ. Νίκο Αρβανιτάκη. 

Μια αντιπροσωπεία της "Υακίνθης", εκπροσώπησε αξιοπρεπώς το Συγκρότημα, δεδομένου ότι τα πλείστα των μελών - χορευτών της εργάζονται αυτόν τον καιρό για τα προς το ζην. Οι ίδιοι σήκωσαν την "Ουρανία" και συνόδευσαν τιμητικά το λιτανευόμενο "Σώμα" της Παναγίας, οι ίδιοι κατόπιν χόρεψαν ευρωπαϊκούς χορούς, τέρποντας ευφρόσυνα τους πανηγυριστές!
 

Δείτε ενδεικτικά βίντεο και χαρακτηριστικές φωτογραφίες:

Κυριακή 16 Αυγούστου 2026

Σάββατο 15 Αυγούστου 2026

Πανηγύρι Βανάτου 2026: Ζακυνθινοπρεπής Παράκληση και μεγαλειώδης Λιτανεία της Παναγούλας [120 photos]

Πλήθος πανηγυριστών από όλη τη Ζάκυνθο και άλλα μέρη της πατρίδας μας, έφτασαν έως το Βανάτο της Ζακύνθου, το δειλινό του Δεκαπενταύγουστου 2026, για να τιμήσουν την Κοίμηση της Παναγίας ή μάλλον να τιμηθούν οι ίδιοι από την ευλογημένη παρουσία Της κατά την εθιμική Λιτάνευσή Της ανά την Ενορία!  

Παναγούλα Βανάτου: Λαμπρή Ευχαριστιακή Σύναξη για την Κοίμηση της Θεοτόκου [70 photos]

Πρωί Δεκαπενταύγουστου 2026, στον πανηγυρίζοντα περίοπτο και περικαλλή Ναό της Παναγούλας Bανάτου, τιμώντας την Κοίμηση της Θεομήτορος και την υπερφυή Μετάστασή Της στους Ουρανούς. 
    Πλήθος προσκυνητών από τις γύρω περιοχές, αλλά και ξενιτεμένοι εντόπιοι κατέκλυσαν από νωρίς τον ολάνθιστο Ναό. Όλοι κατέθεταν, εν κατανύξει βαθεία, τα φιόρα της δεήσεώς τους τόσο στην γλυκύτατη και μεγαλομάτα Εικόνα της Παναγούλας, όσο και στον Επιτάφιό Της. 
    Στην εόρτια Ευχαριστιακή Σύναξη ιερούργησε ο οικείος Εφημέριος π. Παναγιώτης Καποδίστριας. Ο ίδιος ομίλησε προς το εκκλησίασμα, επισημαίνοντας, μεταξύ άλλων: 

Απονεμήθηκαν τρία Βραβεία "Αληθώς" σε προσωπικότητες ποιοτικού Πολιτισμού της Ζακύνθου [σκεπτικό - photos]

Βανάτο, εσπέρας 14ης Αυγούστου 2026. Στο πλαίσιο της επίσημης εόρτιας βραδιάς του Εσπερινού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στον πανηγυρίζοντα Ναό της Παναγούλας Βανάτου, έγινε από τον Σεβ. Μητροπολίτη Ζακύνθου κ. Διονύσιο Δ΄, η απονομή των εξαγγελθέντων Βραβείων "Αληθώς", ήτοι του Μορφωτικού Κέντρου Βανάτου (τιμητικό δίπλωμα με χρυσό Σταυρό), σε τρεις διακεκριμένους σκαπανείς της ζακυνθινής διανόησης, των Γραμμάτων και της Τέχνης: τον κ. Γιάννη Δεμέτη, τον κ. Διονύση Σέρρα και τον κ. Νίκο Μπιάζη-Σεντή.

Ο υπεύθυνος του "Αληθώς", Πρωτοπρεσβύτερος του Οικουμενικού Θρόνου Παναγιώτης Καποδίστριας, έκανε τους σχετικούς σχολιασμούς για το πώς και το γιατί των βραβεύσεων:

Πανηγύρι Βανάτου 2026: Αρχιερατικά Εσπέρια Κοιμήσεως της Θεοτόκου | Βραβεύσεις "Αληθώς" [video-130 photos]


Με την συμμετοχή πλήθους πιστών, ευλαβουμένων την Παντοβασίλισσα Θεοτόκο, με επικεφαλής μάλιστα τον Βουλευτή Ζακύνθου κ. Διονύσιο Ακτύπη, τον Δήμαρχο Ζακύνθου κ. Γιώργο Στασινόπουλο και τον Αντιδήμαρχο Καθημερινότητας κ. Αγαπητό Ξένο, πραγματοποιήθηκε κατά το δειλινό της 14ης Αυγούστου 2026, ο Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός της Κοιμήσεως της Θεομήτορος στον περίοπτο, χρυσοξυλόγλυπτο και ανθοστόλιστο Ναό της Παναγούλας εν Βανάτω της Ζακύνθου, στο πλαίσιο του κοσμαγάπητου Πανηγυριού της κωμοπόλεως αυτής, κέντρου της Δημοτικής Ενότητας Αρκαδίων, στον καταπράσινο Κάμπο του Τζάντε

Παρασκευή 14 Αυγούστου 2026

Πρόγραμμα Πανηγυριού 2026 Παναγούλας Βανάτου εν Ζακύνθω


"Τήν θείαν ταύτην καί πάντιμον τελοῦντες ἑορτήν οἱ θεόφρονες τῆς Θεομήτορος,
δεῦτε τάς χεῖρας κροτήσωμεν, τόν ἐξ  αὐτῆς τεχθέντα, Θεόν δοξάζοντες".

Κατά τήν ἑορτή τῆς Κοιμήσεως τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, ἡμέρα κατά τήν ὁποία ἑορτάζει ὁ Ἱερός Ἐνοριακός Ναός
Π Α Ν Α Γ Ο Υ Λ Α Σ    Β Α Ν Α Τ Ο Υ,
Προστάτιδος καί Πολιούχου τῆς περιοχῆς,
θά πραγματοποιηθεῖ μέ κάθε ἐκκλησιαστική ἐπισημότητα
τό Πανηγύρι τοῦ Βανάτου.

Παρακαλοῦμε νά μᾶς τιμήσετε μέ τή χαρά τῆς παρουσίας Σας, σύμφωνα μέ τό ἀκόλουθο Πρόγραμμα τῆς Ἑορτῆς.

"Αληθώς": Έτοιμη η φωτο-έκθεση με τα παντέρημα ερείπια μνημείων της Ζακύνθου [photos]

Γράφει ο επιμελητής της εκθεσης Ιωάννης-Πορφύριος Καποδίστριας, Μουσειολόγος (MSc)

«Η αρχιτεκτονική και η φύση δεν αντιπαρατίθενται· συνδιαμορφώνουν το ίδιο τοπίο». 

Με αφορμή τη θεωρητική προσέγγιση του ιταλού αρχιτέκτονα Giancarlo De Carlo για τη σχέση φύσης και αρχιτεκτονικής.

Πέμπτη 13 Αυγούστου 2026

"Αληθώς": Μητροπολίτης, Βουλευτής και Δήμαρχος Ζακύνθου στην περί Ερειπίων Έκθεση Φωτογραφίας

Μια απρόσμενη πρώτη «ξενάγηση» στην έκθεση φωτογραφίας ZANTPHOTEX πραγματοποιήθηκε στη Βιβλιοθήκη Βανάτου, όπου στεγάζεται το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Αληθώς», ενώ βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη το στήσιμο της έκθεσης, ενόψει της λειτουργίας της στις 14 και 15 Αυγούστου 2026.

Τετάρτη 12 Αυγούστου 2026

"Αληθώς": Από τη μνήμη του '53 στο Πανηγύρι της Παναγούλας, με ζακύνθιους ήχους [video]

Το βράδυ της Κυριακής, 9 Αυγούστου 2026, η Παναγούλα Βανάτου γέμισε με ήχους ζακύνθιους, εκκλησιαστικούς και λαϊκούς, σε μια ξεχωριστή εκδήλωση του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου και Τέχνης «Αληθώς» και του Συλλόγου «Το όνειρο του Παιδιού».

Η βραδιά άρχισε μέσα στον Ναό με τον Μικρό Παρακλητικό Κανόνα προς την Παναγία, κατά το ζακύνθιο μουσικό ιδίωμα, και συνεχίστηκε στο προαύλιο με ζακυνθινά άσματα, μελοποιημένη ποίηση και αγαπημένα τραγούδια. [Εκτενές φωτορεπορτάζ, ξαναδείτε ΕΔΩ!]

Τρίτη 11 Αυγούστου 2026

Ο Στέλιος Ράμφος (+10.8.2026) στην τελευταία συνέντευξή του [video]

Στο 3ο επεισόδιο του «Portraits: Life Stories», ο Θανάσης Λάλας υποδέχεται έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες διανοητές και στοχαστές, τον Στέλιο Ράμφο.

Δευτέρα 10 Αυγούστου 2026

Απεβίωσε ο φιλόσοφος Στέλιος Ράμφος


 Ο σπουδαίος Έλληνας φιλόσοφος, συγγραφέας και στοχαστής Στέλιος Ράμφος απεβίωσε τη Δευτέρα, 10 Αυγούστου 2026, σε ηλικία 87 ετών. Ο διακεκριμένος διανοητής το τελευταίο διάστημα νοσηλευόταν σε κλινική της Αθήνας. 

Πέθανε ο σπουδαίος ηθοποιός Νίκος Καλογερόπουλος


Έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 74 ετών, ο Νίκος Καλογερόπουλος, ηθοποιός, σκηνοθέτης, σεναριογράφος, ποιητής και τραγουδοποιός. Το 1981 πρωταγωνίστησε στην ταινία "Μάθε παιδί μου γράμματα", όπου απέσπασε ειδικό βραβείο ερμηνείας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, ενώ για τον πρωταγωνιστικό ρόλο του στη βραβευμένη ταινία "Λούφα και παραλλαγή" (1984) κέρδισε το βραβείο Α΄ Ανδρικού Ρόλου στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.

Κυριακή 9 Αυγούστου 2026

Η Ζάκυνθος έψαλε και τραγούδησε στο Βανάτο: Μνήμη Σεισμοπυρκαγιάς 1953 και προανάκρουσμα Πανηγυριού Παναγούλας

Μια ξεχωριστή βραδιά αφιερωμένη στη ζακύνθια μουσική παράδοση, εκκλησιαστική και λαϊκή, πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Κυριακής, 9 Αυγούστου 2026, στην Παναγούλα Βανάτου, με τη συνεργασία του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου και Τέχνης «Αληθώς» και της πολυφωνικής Χορωδίας του Φιλανθρωπικού Συλλόγου «Το όνειρο του Παιδιού».

Σάββατο 8 Αυγούστου 2026

Η Ζάκυνθος ψάλλει και τραγουδά στο Βανάτο. Μια αυγουστιάτικη βραδιά πολιτισμού, προανάκρουσμα του Πανηγυριού της Παναγούλας

Το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Αληθώς», σε συνεργασία με την πολυφωνική Χορωδία του Φιλανθρωπικού Συλλόγου «Το όνειρο του Παιδιού», στο πλαίσιο του Δεκαπενταύγουστου και των εκδηλώσεων που προετοιμάζουν το ετήσιο Πανηγύρι της Παναγούλας Βανάτου, διοργανώνει Βραδιά Ζακυνθινής Μουσικής, εκκλησιαστικής και λαϊκής, την Κυριακή 9 Αυγούστου 2026, στον Ναό της Παναγούλας Βανάτου.

Πέμπτη 6 Αυγούστου 2026

Έφυγε από τη ζωή ο συγγραφέας Γιάννης Γρηγοράκης


Πέθανε χτες σε ηλικία 76 ετών ο Θεσσαλονικιός συγγραφέας Γιάννης Γρηγοράκης. Ο Γιάννης Γρηγοράκης σπούδασε νομικά και για περισσότερο από τριάντα χρόνια άσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου. Από τις εκδόσεις Κέδρος κυκλοφορούν τα μυθιστορήματά του: «Ο διαβήτης του Πλάτωνα» (2009), «Μαύρη πέτρα» (2011), «Η καταιγίδα έρχεται, συνέχισε να τρέχεις» (2012), «Τέταρτος Κόσμος» (2013), «Κόκκινο και γυμνό» (2015), «Αληθινοί και ονειροπόλοι» (2018), «Ο άνεμος κόπασε» (2022). Άλλα έργα του είναι «Η μητρόπολη του χάους» (1998), «Η συνωμοσία των αγγέλων» (2001) και «Καφέ Προκόπ» (2004).

Τετάρτη 5 Αυγούστου 2026

Ο ποιητής Τίτος Πατρίκιος συνεντευξιαζόμενος [video]


Στο 5ο επεισόδιο της σειράς Portraits: Life Stories, ο δημοσιογράφος Θανάσης Λάλας φιλοξενεί τον σπουδαίο Έλληνα ποιητή Τίτο Πατρίκιο (γεννημένο το 1928). Ο ποιητής μιλά για τη διαδρομή της ζωής του, την απόφασή του να κόψει το κάπνισμα και πώς αυτό άλλαξε τη ζωή του, τα παιδικά του χρόνια στην Αθήνα, την οικογένειά του και τους γονείς του που ήταν ηθοποιοί, καθώς και για καθοριστικές στιγμές και βιώματα που διαμόρφωσαν την προσωπικότητα και τις ιδέες του.

Τρίτη 4 Αυγούστου 2026

Μνημεία παραδομένα στη φύση της Ζακύνθου. Έκθεση φωτογραφίας στο «Αληθώς»

Έκθεση φωτογραφίας ZANTPHOTEX
Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Αληθώς» – Βιβλιοθήκη Βανάτου, Ζάκυνθος

14 και 15 Αυγούστου 2026

Το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Αληθώς», της Ενορίας Βανάτου, φιλοξενεί την έκθεση φωτογραφίας ZANTPHOTEX, ένα ερευνητικό έργο του Τμήματος Περιβάλλοντος του Ιονίου Πανεπιστημίου, με επίκεντρο τα εγκαταλελειμμένα μνημεία της Ζακύνθου και τη σχέση τους με το φυσικό τοπίο.

Δευτέρα 3 Αυγούστου 2026

"Αληθώς": Βραδιά εκκλησιαστικής και λαϊκής ζακυνθινής μουσικής με το "Όνειρο του παιδιού"

Το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Αληθώς», σε συνεργασία με την πολυφωνική Χορωδία του Φιλανθρωπικού Συλλόγου «Το όνειρο του Παιδιού», στο πλαίσιο του Δεκαπενταύγουστου, διοργανώνει Βραδιά Ζακυνθινής Μουσικής (ψαλτικής και λαϊκής), την Κυριακή, 9 Αυγούστου 2026, στον Ναό της Παναγούλας Βανάτου, ως εξής: 

Πέθανε ο Λάκης Χαλκιάς, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της μουσικής μας παράδοσης

Έφυγε από τη ζωή στις 2 Αυγούστου, σε ηλικία 82 ετών, ο Λάκης Χαλκιάς, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της μουσικής μας παράδοσης.

   Την είδηση γνωστοποίησε η οικογένειά του, που ανακοίνωσε τον θάνατό του «με οδύνη και θλίψη» και πως «η ημερομηνία και η ώρα της κηδείας θα ανακοινωθούν σύντομα». 

Κυριακή 2 Αυγούστου 2026

Ο «Πόρφυρας» Νο 189, Απρίλιος-Ιούνιος 2026

Από την 1η Ιουλίου 2026 στο 47ο έτος της ζωής του περιοδικού

Το περιοδικό Πόρφυρας (περιοδικό πανελλήνιας εμβέλειας, με κρατικό βραβείο), συνεχίζει κανονικά τη σταθερή πορεία του, και εισήλθε ήδη στο τεσσαρακοστό έβδομο (47ο) έτος της ανελλιπούς παρουσίας του.

Σάββατο 1 Αυγούστου 2026

Το Καυταντζόγλειο Βραβείο 2025 στην διδακτορική διατριβή του Νίκου Π. Καποδίστρια

 

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Πριν έξι χρόνια, το 2020, γράφαμε για τον νέο ιστορικό Νίκο Καποδίστρια, τον Ζακύνθιο, εδώ στην Ιδιωτική Οδό
"Ο νέος και φέρελπις ιστορικός Νίκος Καποδίστριας, με σπουδές και ερευνητική εργασία στο Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών της Βενετίας, ως υπότροφος της Ακαδημίας Αθηνών, μας έχει δώσει μέχρι τώρα πολύ ενδιαφέρουσες μελέτες που αφορούν κυρίως στον τόπο καταγωγής του, στην Ζάκυνθο. Ανάμεσά τους: 

Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026

16 χρόνια Βραβεία «Αληθώς»: ένας θεσμός μνήμης, ευγνωμοσύνης και ευθύνης | Κατάλογος βραβευθέντων

Δεκαέξι χρόνια συνεχούς παρουσίας συμπληρώνει φέτος ο θεσμός των Βραβείων «Αληθώς», ο οποίος καθιερώθηκε το 2010 από το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Αληθώς» της Ενορίας Βανάτου Ζακύνθου. Μέσα σε αυτή την διαδρομή, οι ετήσιες βραβεύσεις εξελίχθηκαν σε μια από τις πλέον χαρακτηριστικές εκφράσεις της πνευματικής και πολιτιστικής φυσιογνωμίας του Κέντρου, καταγράφοντας πρόσωπα και συλλογικότητες που με το έργο, το ήθος και την διακονία τους άφησαν ουσιαστικό αποτύπωμα στην Εκκλησία, στην κοινωνία και στον πολιτισμό της Ζακύνθου.

Τετάρτη 29 Ιουλίου 2026

Για "Τα Χατζιδακικά" και "Τα Θεοδωρακικά" στον Άρη Δημοκίδη / LIFO

 


Τα Χατζιδακικά: Οι διαφορετικές πτυχές του Μάνου Χατζιδάκι, σ’ ένα καινούργιο βιβλίο 
Ο μελετητής του έργου του Χατζιδάκι Παναγιώτης Ανδριόπουλος μιλά για τη ζωή και το έργο του -πάντα επίκαιρου- συνθέτη 
ΑΡΗΣ ΔΗΜΟΚΙΔΗΣ 

Τρίτη 28 Ιουλίου 2026

Αντ. Παπαβασιλείου: "Τρίπτυχο αγωνίας, τρίπτυχο κάλλους. Σκέψεις στον μόχθο του Σταύρου Ζουμπουλάκη" [video]


Κυκλοφόρησαν (σε ψηφιακή μορφή) τα Πρακτικά του 9ου ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ της Παρέμβασης, Οκτώβριος 2025. 
 Στο αφιέρωμα στο τιμώμενο πρόσωπο του 9ου Συμποσίου Λογοτεχνίας, τον Σταύρο Ζουμπουλάκη, η ομιλία του φίλου ΑΝΤΩΝΗ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, με θέμα: "Τρίπτυχο αγωνίας, τρίπτυχο κάλλους. Σκέψεις στον μόχθο του Σταύρου Ζουμπουλάκη".

Ακολουθεί η αποτύπωση της ομιλίας σε βίντεο: 

Δευτέρα 27 Ιουλίου 2026

Παναγιώτη Καποδίστρια: ΚΑΜΕΝΕΣ ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ. Ποιήματα 1979-2009 (ολόκληρη η συγκεντρωτική έκδοση)

 
ΚΑΜΕΝΕΣ ΠΕΤΑΛΟΥΔΕΣ Ποιήματα 1979-2009. 

Εκδοτικός Οίκος Αντ. Σταμούλη / επί-γνωση, Θεσσαλονίκη 2010.

Κυριακή 26 Ιουλίου 2026

Δίπτυχο αφιέρωμα του ΣΚΑΪ 100.3 στη Μουσική του 19ου αιώνα

 

Το δίπτυχο αφιέρωμα στον ΣΚΑΪ 100.3 «Γνωρίζοντας την ευρωπαϊκή ιστορία»: η ανάπτυξη της μουσικής τον 19ο αιώνα 
Προσκεκλημένος ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος
Παρουσίαση: Άρης Πορτοσάλτε 
Υπεύθυνη περιεχομένου – παραγωγή: Τζένη Πουπουλίδου 
Η πρώτη εκπομπή μεταδόθηκε την Κυριακή 19 Ιουλίου και μπορείτε να την ακούσετε ΕΔΩ. 
Η δεύτερη μεταδόθηκε την Κυριακή 26 Ιουλίου και μπορείτε να την ακούσετε ΕΔΩ. 

Σάββατο 25 Ιουλίου 2026

Με το Καυταντζόγλειο Βραβείο ΕΚΠΑ 2025 τιμήθηκε η διδακτορική διατριβή του Ν. Π. Καποδίστρια


Η διδακτορική διατριβή του Νικολάου Π. Καποδίστρια, με τίτλο «Στάσεις και μορφές αρχοντικής εξουσίας στη βενετική Ζάκυνθο. Η οικογένεια Μακρή και τα Ορλωφικά», συγκαταλέγεται στις διατριβές που βραβεύονται για το έτος 2025 με το Καυταντζόγλειο Βραβείο της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Πέμπτη 23 Ιουλίου 2026

Γιάννης Τσαρούχης: "Αγαπώ πολύ την Εκκλησία και τη Βυζαντινή Μουσική"

Ο Γιάννης Τσαρούχης με αρχιερατική στολή, το 1989, μια ημέρα πριν από το θάνατό του.
φωτογραφία: Γιώργος Τουρκοβασίλης


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Αγαπώ πολύ την Εκκλησία και τη Βυζαντινή μουσική 
Γιάννης Τσαρούχης 
Στις 20 Ιουλίου, πριν 37 χρόνια, απέδρασε προς την αιωνιότητα ο Γιάννης Τσαρούχης (1910 – 1989).
Ο Τσαρούχης που όπως είπε ο Μάνος Χατζιδάκις «ποτέ του δεν υπήρξε Κρατικός. Ήταν και είναι Εθνικός και Χριστιανός μαζί»! 
Σκέφτηκα, λοιπόν, να αφιερώσω στη μνήμη του ένα κείμενο για τη σχέση του με τη Βυζαντινή Μουσική. 

Τετάρτη 22 Ιουλίου 2026

Απεβίωσε η σπουδαία τραγουδίστρια Μαίρη Λίντα

Απεβίωσε σε ηλικία 90 ετών η σπουδαία λαϊκή τραγουδίστρια Μαίρη Λίντα, στο Γηροκομείο Αθηνών, όπου ζούσε τα τελευταία χρόνια.

Οι πιο αναγνώστες μας Αναγνώστες

Related Posts with Thumbnails