Η Θεσσαλονίκη κατέχει ξεχωριστή θέση ανάμεσα στις ιστορικές πόλεις που διατηρούν σημαντικά μνημεία της χριστιανικής και βυζαντινής κληρονομιάς. Μέσα από τα σωζόμενα οικοδομήματά της μπορεί κανείς να παρακολουθήσει τη διαδοχική εξέλιξη της χριστιανικής αρχιτεκτονικής, της βυζαντινής τέχνης και της εκκλησιαστικής ζωής από τον 4ο έως τον 15ο αιώνα.
«Ήταν 14 Σεπτεμβρίου 1423, ημέρα του Σταυρού, όταν τα πρώτα βενετικά πλοία αγκυροβόλησαν στη Θεσσαλονίκη εν μέσω επευφημιών. Με το Βυζάντιο ανήμπορο να αμυνθεί, οι Θεσσαλονικείς έμπαιναν αυτοβούλως υπό την κυριαρχία της Γαληνοτάτης, εφόσον ο κίνδυνος των Οθωμανών ήταν πια κάτι παραπάνω από ορατός. Όμως και τα ενετικά όπλα αποδείχθηκαν ανεπαρκή μπροστά στον σουλτάνο Μουράτ Β’, ο οποίος, μετά από μια πολιορκία τριών ημερών, θα καταλάβει την πόλη, την 29η Μαρτίου 1430. Η επταετής παρουσία των Βενετών στη Θεσσαλονίκη είναι σε έναν βαθμό γνωστή…».
Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου δεν σήμανε μόνο την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Σήμανε και την κατάρρευση ενός ολόκληρου ιδεολογικού συστήματος, το οποίο για περισσότερες από επτά δεκαετίες είχε επιχειρήσει να περιθωριοποιήσει τη θρησκεία από τη δημόσια ζωή. Η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας, η οποία είχε υποστεί σκληρούς διωγμούς κατά τη σοβιετική περίοδο, βρέθηκε ξαφνικά μπροστά σε μια ιστορική πρόκληση: να επαναπροσδιορίσει τη θέση της σε μια κοινωνία που αναζητούσε νέα συλλογική ταυτότητα.
Το Υπουργείο Πολιτισμού και το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο συνδιοργανώνουν την έκθεση Απόηχοι της Εξόδου: η «Kόρη της Ελλάδος» και κειμήλια του Κωνσταντίνου Ξενοκράτη. Από το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο στο Ξενοκράτειο, η οποία θα φιλοξενηθεί στο Ξενοκράτειο Αρχαιολογικό Μουσείο στο δεύτερο εξάμηνο του 2026, στο πλαίσιο των 200 χρόνων από την Έξοδο του Μεσολογγίου. Η έκθεση επιχειρεί να φωτίσει τις πολλαπλές όψεις της ιστορικής μνήμης της Εξόδου, αναδεικνύοντας παράλληλα τον φιλελληνισμό, την εθνική ευεργεσία και τη δύναμη των συμβόλων που συνέβαλαν στη διαμόρφωση της νεότερης ελληνικής ταυτότητας.
Κάθε σοβαρή ποιητική συλλογή προτείνει, συνειδητά ή ασυνείδητα, έναν τρόπο ανάγνωσης του κόσμου. Άλλοτε η πρόταση αυτή εκδηλώνεται με σαφήνεια, άλλοτε υποκρύπτεται πίσω από εικόνες, σιωπές και υπαινιγμούς. Τα Ανακαλυπτήρια του Παναγιώτη Καποδίστρια (εκδ. Κέντρο Λόγου ΑΛΗΘΩΣ, Ζάκυνθος 2014) ανήκουν αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία. Πρόκειται για ένα βιβλίο που δεν επιδιώκει να κερδίσει τον αναγνώστη με την ευκολία της συγκίνησης ούτε με την αμεσότητα της εξομολόγησης. Αντιθέτως, απαιτεί χρόνο, επάνοδο και διάθεση ερμηνευτικής συμμετοχής. Από την πρώτη κιόλας σελίδα γίνεται σαφές ότι η συλλογή αυτή δεν προσφέρεται για γρήγορη ανάγνωση· ζητεί να κατοικηθεί.
Το 2006 προβλήθηκε μια γερμανική ταινία που έμελλε να γίνει σημείο αναφοράς για τον σύγχρονο ευρωπαϊκό κινηματογράφο. Ο τίτλος της ήταν «Η ζωή των άλλων». Η υπόθεσή της εκτυλισσόταν στην Ανατολική Γερμανία, όπου η μυστική αστυνομία παρακολουθούσε συστηματικά τους πολίτες, εισχωρώντας ακόμη και στις πιο προσωπικές στιγμές τους. Ο θεατής έφευγε από την αίθουσα με μια βαθιά αποστροφή απέναντι σε έναν κόσμο όπου κάποιος άγνωστος μπορούσε να εισβάλει στην ιδιωτική ζωή ενός ανθρώπου και να την κάνει αντικείμενο παρατήρησης.
Στα εξαιρετικά πλούσια αρχεία της Μάλτας και στην ανάδειξη των πρωτογενών πηγών ως θεμελιώδους εργαλείου για τη βαθύτερη κατανόηση της ιστορίας της Μεσογείου, είναι αφιερωμένο το 4ο Ερευνητικό Εργαστήριο «Λίνος Πολίτης» του Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου (ΙΠΑ) του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης (ΜΙΕΤ). Η φετινή διοργάνωση, σε συνεργασία με τον Γιάννη Στογιαννίδη, αναπληρωτή καθηγητή του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, φέρει τον τίτλο «Αρχεία της Μάλτας και Μεσογειακά Δίκτυα: Ελληνική κινητικότητα, θαλάσσιες ανταλλαγές και διαπεριφερειακές διασυνδέσεις (16ος-19ος αιώνες)». Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη, 30 Ιουνίου, και ώρα 18.00, στην έδρα του ΙΠΑ (Π. Σκουζέ 3, Πλατεία Αγίας Ειρήνης, Αθήνα).
«Θα σε διαγράψω από τους φίλους μου!» Πριν από λίγα χρόνια, μια τέτοια φράση θα προκαλούσε απορία. Σήμερα ακούγεται σχεδόν καθημερινά. Εκφέρεται με θυμό, με ειρωνεία, με διάθεση εκδίκησης ή απλώς ως δήλωση οριστικής ρήξης. Κι αν η διαγραφή κριθεί ανεπαρκής, ακολουθεί η βαρύτερη «ποινή»: το μπλοκάρισμα. Ο άλλος παύει να υπάρχει. Εξαφανίζεται από την οθόνη μας και, κατά μια παράξενη λογική, επιχειρείται να εξαφανιστεί και από τη ζωή μας.
Οι εποχές αλλάζουν, οι τρόποι επικοινωνίας εξελίσσονται και η τεχνολογία προσφέρει καθημερινά νέες δυνατότητες. Μαζί της γεννιούνται και ερωτήματα που αγγίζουν την ποιότητα των ανθρώπινων σχέσεων.
Ας φανταστούμε μια σκηνή.
Ένας άνδρας συναντά στον δρόμο μια γυναίκα με την οποία ανταλλάσσει εδώ και χρόνια ευχές, σχόλια και «μου αρέσει» στο Facebook. Τη χαιρετά με εγκαρδιότητα.
— «Καλημέρα σας! Τι χαρά που σας συναντώ!»
Η Α.Θ. Παναγιότης ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, αναγορεύτηκε Επίτιμος Καθηγητής του Τμήματος Περιβάλλοντος της Σχολής Περιβάλλοντος του Ιονίου Πανεπιστημίου, κατόπιν ομοφώνου αποφάσεως της Συγκλήτου αυτού, καθώς επίσης του απενεμήθη ειδική τιμητική διάκριση του Δήμου Ζακύνθου με τίτλο “Υψηλός Προστάτης των Ζακυνθινών Γραμμάτων και του Περιβάλλοντος”, σε επίσημη τελετή που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή, 26 Ιουνίου 2026, στην Πατριαρχική Αστική Σχολή Μαρασλή στο Φανάρι.
Γράφει ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας
Εδώ και χρόνια ήθελα να γράψω αυτές τις σκέψεις. Το ίδιο φαινόμενο εμφανιζόταν ξανά και ξανά, ώσπου κατάλαβα ότι αφορά πολύ περισσότερα από μερικά κακόβουλα σχόλια. Αφορά σε έναν τρόπο σκέψης, έναν τρόπο παρουσίας και έναν τρόπο σχέσης με τον συνάνθρωπο.
Σε μία λαμπρή τελετή-συναυλία, την οποία διηύθυνε ο ίδιος, στον προαύλιο χώρο της, η Βουλή τίμησε, παρουσία και του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, έναν από τους κορυφαίους «αρχιτέκτονες» των ήχων μας, τον μαέστρο και συνθέτη Σταύρο Ξαρχάκο.
Ο Αρχιμανδρίτης Παΐσιος Καλόφωνος, κατά κόσμον, Κωνσταντίνος γεννήθηκε στη Ζάκυνθο, στο χωριό Πισινόντα, μετέπειτα Παντοκράτορα, το 1903 και απεβίωσε στην Τρίπολη τις 27 Απριλίου 1982.
Η Α.Θ. Παναγιότης ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος επικοινώνησε τηλεφωνικώς το απόγευμα της Δευτέρας, 15 Ιουνίου 2026, με τον Εξοχ. Πρόεδρο της Ουκρανίας κ. Volodymyr Zelenskyy, καταδικάζοντας την ρωσσική πυραυλική επίθεση εναντίον της ιστορικής Λαύρας του Κιέβου (Pecherska).
Ο Παναγιώτατος έκανε λόγο για πράξη βαρβαρότητας και ασέβειας, και ζήτησε από τον κ. Πρόεδρο να μεταφέρει την συμπαράστασή του προς τον δοκιμαζόμενο από τον πόλεμο Ουκρανικό λαό.
Επικοινωνία του Οικουμενικού Πατριάρχου με τον Προκαθήμενο της Εκκλησίας της Ουκρανίας
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο με βαθύτατη θλίψη και απογοήτευση πληροφορήθηκε την απαράδεκτη και βέβηλη πυραυλική επίθεση της Ρωσσικής Ομοσπονδίας εναντίον της ιστορικής Λαύρας του Κιέβου (Pecerska), την οποία και καταδικάζει, όπως και κάθε άλλη παρόμοια επίθεση εναντίον ιερών και εμβληματικών μνημείων της κοινής θρησκευτικής και πολιτισμικής κληρονομιάς του Χριστιανισμού.
Γράφει θυμωμένος, μα αυτοσυγκρατούμενος, ο π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ
Η εικόνα του Μητροπολιτικού Ναού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στη Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου να τυλίγεται στις φλόγες αποτελεί μία από τις πλέον οδυνηρές στιγμές του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία. Πρόκειται για μια είδηση που αγγίζει βαθιά τη χριστιανική μνήμη, την ιστορία της Ανατολικής Ευρώπης και την ίδια την ανθρώπινη συνείδηση. Η περίφημη Λαύρα του Κιέβου, μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO και ένα από τα αρχαιότερα κέντρα του ορθόδοξου μοναχισμού, υπέστη σοβαρές ζημιές κατά τη διάρκεια νέας ρωσικής αεροπορικής επιδρομής. Οι εικόνες της πυρκαγιάς προξενούν παγκόσμια συγκίνηση.
Τη νύχτα της 15ης Ιουνίου η Ρωσία εξαπέλυσε μαζική επίθεση κατά του Κιέβου με βαλλιστικούς πυραύλους, υπερηχητικούς πυραύλους κρουζ «Zircon» και πυραύλους κρουζ Χ-101. Στην πρωτεύουσα τέσσερις άνθρωποι σκοτώθηκαν και 25 τραυματίστηκαν, μεταξύ των οποίων δύο παιδιά και μία έγκυος γυναίκα. Στο Χάρκοβο, κατά τη διάρκεια δεύτερου πλήγματος στο ίδιο σημείο, σκοτώθηκαν πέντε πυροσβέστες.
Ποίημα π. Παναγιώτου Καποδίστρια
Ἀκροστιχίς Βαρθολομαίῳ
τῷ Πατριάρχῃ τοῦ Γένους
Βαδίζεις ἐπὶ τῶν κυμάτων καὶ δὲν βουλιάζεις
Ἀνάβεις πολυκάντηλα – ψυχὲς ποὺ ἀναψύχονται
Ράβεις τὰ σχίσματα μὲ τὶς κλωστὲς τῆς προσευχῆς
Θρύλους ποτίζεις κι ἀναθαρρεύουν
Στα ΧΡΟΝΙΚΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ, οκτώ σελίδες για μια ευγενική, σπάνια μορφή των γραμμάτων.
Μπορείτε να το διαβάσετε εδώ: Δασκαλόπουλος Δημήτρης
Ταξίδεψε και φωτο-αποτύπωσε ο π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ, 2012
Κάθε χρόνο, τέτοιες ημέρες, χιλιάδες μαθητές και μαθήτριες εισέρχονται στην περίοδο των Πανελλαδικών Εξετάσεων κουβαλώντας μαζί τους βιβλία, σημειώσεις, άγχος και τις προσδοκίες μιας ολόκληρης κοινωνίας. Μαζί τους αγωνιούν οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί, οι άνθρωποι που στάθηκαν δίπλα τους όλα αυτά τα χρόνια. Οι εξετάσεις αυτές αποτελούν έναν σημαντικό σταθμό και μια απαιτητική εμπειρία στη ζωή των νέων ανθρώπων.
