Μια αξιόλογη μελέτη του Νικολάου Π. Καποδίστρια | Γνώση Ιστορίας και ποιότητα γραφής

«Όλβιος όστις της ιστορίας έσχε μάθησιν»

Ευριπίδης

Γιος εκλεκτός και αγαπητός τού Παναγιώτη και της Φωτεινής Καποδίστρια (στο Μπανάτο Ζακύνθου), στους οποίους εύλογα αφιερώνει το επιστημονικό του πόνημα, ο Νικόλαος Π. Καποδίστριας, γεννημένος στη Ζάκυνθο (1988), Διδάκτωρ Ιστορίας Νέου Ελληνισμού του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας τού Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, μας πρόσφερε πρόσφατα την πολυσέλιδη (σσ. 510), καλοτυπωμένη και αξιόλογη εργασία του, με τον τίτλο: Αρχοντική εξουσία και Τσαρική επιρροή  στο Βενετικό Ιόνιο. Η οικογένεια Μακρή και τα Ορλωφικά (1770).

ΑΛΗΘΩΣ: Ιστορική έρευνα, ζακυνθινή εκκλησιαστική μουσική και απονομή Βραβείου σε ερευνητή [πλήρες video]

Μια ιδιαίτερη βραδιά, αφιερωμένη στην εκκλησιαστική ιστορία, την τέχνη και τη μουσική παράδοση της Ζακύνθου, πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Κυριακής, 18 Οκτωβρίου 2026, στον Ναό της Παναγούλας Βανάτου, στο πλαίσιο του 17ου έτους των πολιτισμικών και πνευματικών δράσεων του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου και Τέχνης «Αληθώς».

Βραβείο «Αληθώς» στον Αρχιμανδρίτη Διονύσιο Λυκογιάννη για το επιστημονικό έργο του [video-photos]

Στο πλαίσιο της ειδικής βραδιάς που αφιέρωσε το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Αληθώς» στον ιστορικό Ναό της Αγίας Μαρίνας του Φαγιά, την Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026, στον Ιερό Ναό της Παναγούλας Βανάτου, πραγματοποιήθηκε η τιμητική βράβευση του Αρχιμανδρίτη Δρος Διονυσίου Λυκογιάννη, Ιεροκήρυκα της Ιεράς Μητροπόλεως Ζακύνθου και επί δεκαετίες αφοσιωμένου ερευνητή της ζακυνθινής τέχνης.

Η Αγία Μαρίνα του Φαγιά σε μια ξεχωριστή βραδιά του «Αληθώς» – Τιμήθηκε ο Αρχιμανδρίτης Δρ Διονύσιος Λυκογιάννης [photos]

Ιστορική έρευνα, ζακυνθινή εκκλησιαστική μουσική και συγκινητική απονομή Βραβείου «Αληθώς» σε διακεκριμένο ερευνητή της ζακυνθινής τέχνης

Μια ιδιαίτερη βραδιά, αφιερωμένη στην εκκλησιαστική ιστορία, την τέχνη και τη μουσική παράδοση της Ζακύνθου, πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Κυριακής, 18 Οκτωβρίου 2026, στον Ναό της Παναγούλας Βανάτου, στο πλαίσιο του 17ου έτους των πολιτιστικών και πνευματικών δράσεων του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου και Τέχνης «Αληθώς».

Εικαστικές δημιουργίες της Μαρίας Ρουσέα για το "Ενύπνιο μετά τρούλλου" του Π. Καποδίστρια

South Africa: Πέρασμα από το Hartbeespoort Dam

Πρόκειται για ένα αξιοπρόσεκτο μεγάλο Φράγμα στην Περιφέρεια Bojanala της Βορειοδυτικής South Africa.

ΘΗΛΕΙΣ ΑΓΓΕΛΟΙ: Μια εξαιρετική έκθεση στο Μουσείο - "Σπίτι του Ελύτη"

 

Αχ αχνά σχεδιασμένες πάνω στα σεντόνια μου πρώτες ορμές. 

Θήλεις άγγελοι 

Που από ψηλά μου ενεύατε άφοβα να προχωρώ μες στα όλα. 

ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ, Ιουλίου Λόγος, ΤΑ ΕΛΕΓΕΙΑ ΤΗΣ ΟΞΩΠΕΤΡΑΣ 

Με θεματικό άξονα τη θηλυκή παρουσία, το κορίτσι, το Μουσείο - «Σπίτι του Ελύτη» παρουσιάζει στον χώρο εκδηλώσεών του μία ξεχωριστή έκθεση με τίτλο «Θήλεις Άγγελοι». Η έκθεση βασίζεται σε επιλογή ζωγραφικών και συνεικόνων του Οδυσσέα Ελύτη, καθώς και σε έργα, κυρίως, φίλων του ζωγράφων. 

Πώς το ουκρανικό μπλακάουτ στη Yandex εξαφάνισε ψεύτικους Αγανακτισμένους και Ζηλωτές από τα Social Media

Γράφει Ανώνυμος ο Έλλην

Για χρόνια, η ψηφιακή προπαγάνδα, οι θεωρίες συνωμοσίας και τα αντιεμβολιαστικά αφηγήματα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εμφάνιζαν μια εικόνα χαοτικής αλλά ενιαίας καταιγίδας [euronews.com]. Χιλιάδες λογαριασμοί παρουσιάζονταν ως «αγανακτισμένοι, θρησκευόμενοι πολίτες», έτοιμοι να υπερασπιστούν την Ορθοδοξία, να επιτεθούν στην Ουκρανία και να αποθεώσουν το Κρεμλίνο [euronews.com, cpd.gov.ua]. Τις τελευταίες ημέρες, ωστόσο, μια ξαφνική «σιγή» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απέδειξε στην πράξη αυτό που οι ερευνητές κυβερνοασφάλειας τόνιζαν επί σειρά ετών: η παραπληροφόρηση δεν αποτελεί μια αυθόρμητη κοινωνική τάση, αλλά μια βιομηχανία με φυσική διεύθυνση, καλώδια και σκληρούς δίσκους [euronews.com].

Στίχοι Διονύση Σέρρα στη αξέχαστη Μαρία Ρουσέα, κατευόδιο

 

ΧΡΩΣΤΗΡΑΣ

(Τρίστιχα σαν χάι-κου)

Στην αξέχαστη φίλη Μαρία Ρουσέα, κατευόδιο.

 

1

Και όλους μαζί

της Φαντασίας τα φτερά

στο Φως μάς φέρνουν.

Λατομεία γερακόπετρας στο Βασιλικό Ζακύνθου

Εξερευνά, γράφει και παρουσιάζει η ΜΑΡΙΑ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΙΤΗ ΚΟΝΤΟΝΗ

     Η αρχιτεκτονική στη Ζάκυνθο καθορίστηκε τους τελευταίους αιώνες από διάφορους παράγοντες όπως:

Α. Οι ιστορικές συνθήκες σε συνδυασμό με τη γεωγραφική θέση της,

Β. Οι κλιματολογικές συνθήκες,

Γ. Οι καταστρεπτικοί σεισμοί και

Δ. Τα ντόπια υλικά. Η μεγάλη αφθονία σε πέτρες, πηλό, γύψο και ξυλεία (κυπαρίσσια) ευνόησαν την ευρεία χρήση αυτών των υλικών, καθώς και την ανάπτυξη αντίστοιχων τεχνικών και μαστόρων. Ένα από τα είδη πέτρας που χρησιμοποιήθηκε ευρέως και αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας έρευνας, είναι η γερακόπετρα, από  την περιοχή του Βασιλικού. Πήρε το όνομά της από το ακρωτήρι Γέρακας. Είναι ένας εύκολα κατεργάσιμος πωρόλιθος σε μπεζ καφέ χρωματισμό.                             

                           

Εικόνα 1: Γέρακας. Φωτογραφία Διονύσης Φουρνογεράκης, 2007.

Η Μαρία Ρουσέα έτοιμη για την ώρα του επόμενου ήλιου

Στη μνήμη της ζωγράφου Μαρίας Ρουσέα (+4.10.2026)

Του π. Παναγιώτη Καποδίστρια

Η Μαρία έζησε έναν ολόκληρο αιώνα. Εκατό χρόνια ζωής, κι όμως, καθώς τη συλλογίζομαι τώρα που έφυγε, εκείνο που έρχεται πρώτο στον νου μου είναι η νεότητά της. Μια παράξενη, επίμονη νεότητα, ίδια μ’ εκείνη που κατοικούσε πάντοτε στα έργα της.

Η Αν Κάρσον και η Ελλάδα: Η αρχαία Ελλάδα, στο έργο της, δεν είναι παρελθόν - Είναι ένας άλλος τρόπος να διαβάσουμε το παρόν

Η Αν Κάρσον ανήκει στους συγγραφείς οι οποίοι κάνουν δυσδιάκριτα τα όρια ανάμεσα στην ποίηση, το δοκίμιο, τη φιλολογία, τη μετάφραση και την αφήγηση. Γεννημένη στο Τορόντο το 1950, κλασική φιλόλογος και ποιήτρια, έχει οικοδομήσει ένα έργο στο οποίο η αρχαία Ελλάδα δεν λειτουργεί ως μουσειακό κατάλοιπο ούτε ως διακοσμητική αναφορά, αλλά ως ενεργός συνομιλητής του παρόντος κόσμου. Η Κάρσον επιστρέφει στους αρχαίους Έλληνες όχι για να τους εξιδανικεύσει, αλλά για να ανακαλύψει μέσα στα θραύσματα της ποίησης και του μύθου ερωτήματα που παραμένουν απολύτως σύγχρονα: τον έρωτα, την απουσία, την επιθυμία, το πένθος, τη βία, την απώλεια και τη σχέση ανάμεσα στη μνήμη και τη γλώσσα. 

Το Μορφωτικό Κέντρο «Αληθώς» αποχαιρετά τη Μαρία Ρουσέα και την ευχαριστεί

Η Μαρία Ρουσέα, που έφυγε από τη ζωή στις 4 Οκτωβρίου 2026, σε ηλικία εκατό ετών, είχε μια παλιά και αγαπητική σχέση με το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Αληθώς» και τον Εφημέριο Βανάτου π. Παναγιώτη Καποδίστρια. Γι’ αυτό και ο αποχαιρετισμός μας έχει λόγους προσωπικούς. Μας πηγαίνει μάλιστα πίσω, στον Απρίλιο του 2021 και σε μια χειρονομία της, την οποία η αναχώρησή της κάνει ακόμη πολυτιμότερη.

Το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2026 στην Αν Κάρσον: «Είναι τρελό. Είναι όλοι τρελοί», δήλωσε η εμβληματική ελληνίστρια συγγραφέας

Η καναδή συγγραφέας και ποιήτρια Αν Κάρσον (Anne Carson) τιμάται με το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2026 «για το τολμηρό και ευρηματικό της έργο το οποίο μέσα από έναν παιγνιδιάρικο διάλογο με την κλασσική παράδοση έχει δημιουργήσει νέες φόρμες για την σύγχρονη λογοτεχνία», δηλώνει στην ανακοίνωσή της η γραμματέας της Σουηδικής Ακαδημίας Ινγκριντ Κάρλμπεργκ.

Συνέντευξη στη LIFO για τα "Ουκρανικά Εκκλησιαστικά - Το χρονικό του πολέμου"

Μια κιβωτός της εκκλησιαστικής μνήμης της Κεφαλονιάς

Λόγος για τον ογκώδη τόμο μελετημάτων του Πρωτοπρεσβυτέρου Δρος Ιωάννη Δ. Μεσολωρά «Πτυχές Κεφαλληνιακής Εκκλησιαστικής Ιστορίας – Ιεροί Τόποι, Ιερά Πρόσωπα» 

Του Πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού Θρόνου ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

Οκτακόσιες σελίδες χρειάστηκε ο Κεφαλλήν Πρωτοπρεσβύτερος Δρ Ιωάννης Δ. Μεσολωράς για να στεγάσει ένα σημαντικό μέρος της πολύχρονης έρευνάς του γύρω από την εκκλησιαστική ιστορία της ιδιαίτερης πατρίδας του. Ο τόμος, που κυκλοφόρησε το 2026 από την Ιερά Μητρόπολη Κεφαλληνίας, με τίτλο «Πτυχές Κεφαλληνιακής Εκκλησιαστικής Ιστορίας – Ιεροί Τόποι, Ιερά Πρόσωπα», φανερώνει την υπομονή ανθρώπου που επί χρόνια σκύβει πάνω από παλαιά χαρτιά, ξεφυλλίζει κώδικες, αναζητεί μια χρονολογία, συναντά ένα λησμονημένο όνομα και αισθάνεται χρέος να το επαναφέρει στην ιστορική μνήμη. Η λέξη «Πτυχές» του τίτλου είναι μάλλον σεμνή για το εύρος της εργασίας. Εδώ συγκεντρώνεται ένας ολόκληρος κόσμος της Κεφαλονιάς, κυρίως ο εκκλησιαστικός, μαζί όμως και ο κοινωνικός, ο ιστορικός, κάποτε ακόμη και ο βαθιά ανθρώπινος.

Η Μαρία Ρουσέα ήταν αγαπημένη οικογενειακή φίλη

Γράφει ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ Στο σπίτι μας ανάμεσα σε έργα πολλών καλλιτεχνών, υπάρχουν και πολλά της Μαρίας Ρουσέα (+4/10/2026). Κι όμως, τα δικά της είχαν πάντοτε μια τόσο έντονη παρουσία, ώστε κάποιες γωνιές έμοιαζαν άλλοτε με προέκταση του ατελιέ της κι άλλοτε με μια μικρή, προσωπική της πινακοθήκη μέσα στο ίδιο μου το σπίτι.

Στίχοι στη θανή της Μαρίας Ρουσέα (+4.10.2026)

Μεγαλομεγέθης πίνακας της Μαρίας Ρουσέα, έργο 1973, σωζόμενος σε ιδιωτική συλλογή.

Ποίηση Παναγιώτη Καποδίστρια

ΠΙΟ ΨΗΛΩΜΑ ΔΕΝ ΕΧΕΙ

Στη θανή της Μαρίας Ρουσέα (+4.10.2026)

Η ζωγράφος Μαρία Ρουσέα στο Βανάτο Ζακύνθου (+4.10.2026)

Η ζωγράφος Μαρία Ρουσέα πέρασε ήδη στην Αιωνιότητα. Στη μνήμη της, λοιπόν, δημοσιεύουμε μερικές άγνωστες φωτοαποτυπώσεις της στο σπίτι μας, στο Βανάτο, του 1997.

Ένα βράδυ στο σπίτι της Μαρίας Ρουσέα (+4.10.2026)

Η ζωγράφος Μαρία Ρουσέα πέρασε ήδη στην Αιωνιότητα. Στη μνήμη της, λοιπόν, πάμε να περάσουμε ένα βράδυ μαζί της, στο πάλαι ποτέ σπιτικό της, στο Ψήλωμα Ζακύνθου, που -φευ...- δεν υπάρχει πια... 

        Ήταν 8 Φεβρουαρίου 2005 και μας κάλεσε για τσάι. Είμασταν εκεί η λογοτεχνική παρέα, δίπλα στη Μαρία μας: Ο Σωκράτης Καψάκης με τη Βίκυ του, η Λούλα Βάλβη Μυλωνά, ο Διονύσης Σέρρας, ο Διονύσης Φλεμοτόμος, εγώ με τη Φωτεινή...

Απεβίωσε η ζωγράφος Μαρία Ρουσέα (1926-2026) | Ψηφιακό αφιέρωμα του "Αληθώς"

Στη μνήμη της Μαρίας Ρουσέα

Με βαθιά συγκίνηση πληροφορηθήκαμε την εκδημία της σπουδαίας Ζακυνθινής ζωγράφου Μαρίας Ρουσέα (+4.10.2026), μιας ξεχωριστής δημιουργού, που υπηρέτησε με συνέπεια και ευαισθησία την Τέχνη και αποτύπωσε στο έργο της, με τον δικό της ιδιαίτερο τρόπο, την αγάπη της για τη γενέτειρά της, τη Ζάκυνθο.

Ο ποιητής Σαράντης Αντίοχος αναγιγνώσκει εαυτόν

Στο πλαίσιο του Οπτικοακουστικού Αρχείου Ζακυνθίων Λογοτεχνών, το οποίο καταρτίζει το e-περιοδικό του Ίσκιου μας, τον λόγο έχει σήμερα ο υπερόριος ποιητής Σαράντης Αντίοχος. Ο έγκριτος δημιουργός ζει μόνιμα πλέον και παράγει ποιητικό λόγο στη Μαδρίτη της Ισπανίας, αυτές όμως τις ημέρες ξαναβρέθηκε στη γενέτειρα Ζάκυνθο, οπότε ήταν ευκαιρία συνάντησης και ανταλλαγής σκέψεων και απόψεων επί παντός, αλλά και αποτύπωσης της προσωπικότητάς του, για τις ανάγκες του Αρχείου μας.

Ένα χειρόγραφο του Ελύτη στο Βιβλίο Επισκεπτών της Μονής Ελευθερώτριας Ζακύνθου

Γράφει ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας

Τον Μάιο του 1980, λίγους μήνες μετά την βράβευση του Ελύτη με το βραβείο Νόμπελ 1979, ο Ποιητής βρέθηκε στη Ζάκυνθο, προσκεκλημένος τού τότε Μητροπολίτη Ζακύνθου Παντελεήμονος Μπεζενίτη. Μια από τις επισκέψεις του ήταν στο Γυναικείο Ησυχαστήριο της Ελευθερώτριας στο χωριό Λαγοπόδο, ανήμερα της εορτής του παρακείμενου χωριού και ναού των Αγίων Τιμοθέου και Μαύρας Μαχαιράδου (3.5.1980).

Διάλογος ποίησης και μουσικής ανάμεσα στον κέδρο του Λιβάνου και την ελληνική ελιά

 

ΕΡΤnews 

Σύνταξη Ελίας Ουαλίντ 

Σε μια ξεχωριστή βραδιά, όπου η ποίηση συναντήθηκε με τη μουσική και ο λιβανέζικος πολιτισμός με τον ελληνικό, η Ελληνολιβανική Πολιτιστική Ένωση (GLCU) διοργάνωσε το βράδυ της Τετάρτης 30 Σεπτεμβρίου, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, ποιητική και μουσική εκδήλωση με τίτλο: «Αντίλαλοι της Μεσογείου: Διάλογος ποίησης και μουσικής ανάμεσα στον κέδρο του Λιβάνου και την ελληνική ελιά». 

Νεότερη ανάγνωση του βιβλίου: Π. Α. Ανδριόπουλος, «Ουκρανικά Εκκλησιαστικά. Το χρονικό του πολέμου»

Του Πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού Θρόνου ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

Επανέρχομαι στα "Ουκρανικά Εκκλησιαστικά. Το χρονικό του πολέμου" του φίλου Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου, καθώς η πρώτη ανάγνωσή τους άφησε πίσω της περισσότερα ερωτήματα απ’ όσα χωρούσαν σε μια πρώτη παρουσίαση. Τώρα, με κάποια απόσταση από τις πολλές ειδήσεις, τα πρόσωπα, τις δηλώσεις και τα γεγονότα που συνωθούνται στις σελίδες του τόμου, μου μένει κυρίως μια λέξη: ισχύς. Ίσως αυτή να αποτελεί ένα από τα κρυφά κλειδιά του βιβλίου.

Οι σφαγιασθέντες Μοναχοί των Στροφάδων Νήσων (1537). Ιστορία, άσκηση και μνήμη μαρτυρίου

 

Γράφει ο π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ

Οι Στροφάδες, τα δύο μικρά νησιά νοτίως της Ζακύνθου, συνδέθηκαν επί αιώνες με μια μοναχική παρουσία που σφράγισε την εκκλησιαστική ιστορία του τόπου. Η απόμερη θέση τους μέσα στο Ιόνιο προσέφερε στους μοναχούς χώρο ησυχίας, προσευχής και ασκήσεως, ενώ συγχρόνως τους έφερνε αντιμέτωπους με τις περιπέτειες των θαλάσσιων δρόμων της εποχής. Οι επανειλημμένες επιδρομές Τούρκων, Αλγερινών και άλλων πειρατών έθεταν συχνά σε δοκιμασία τη Μονή, με λεηλασίες, αιχμαλωσίες και φόνους μοναχών [Π. Καποδίστριας, Ζακύνθου Εορτοδρόμιον, Ζάκυνθος 1998, σ. 65].

Ιωάννης Καποδίστριας, ο τελευταίος Κυβερνήτης μιας χριστιανικής αντίληψης της Πολιτείας

Του Πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού Θρόνου ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

Θα μπορούσε ο τίτλος να είναι πιο τολμηρός: «Ιωάννης Καποδίστριας, ο τελευταίος Χριστιανός Κυβερνήτης της Ελλάδας». Μια τέτοια διατύπωση, ωστόσο, θα αδικούσε πρόσωπα της μεταγενέστερης πολιτικής μας ιστορίας που έζησαν με πίστη και χριστιανική συνείδηση. Άλλωστε, η πίστη του κάθε ανθρώπου ανήκει στα βάθη της συνειδήσεώς του και ο ιστορικός αποφεύγει να τη μετρά. Εκείνο που με ενδιαφέρει εδώ είναι διαφορετικό: ο Καποδίστριας υπήρξε, κατά τη γνώμη μου, ο τελευταίος Κυβερνήτης που θέλησε να μπολιάσει την ίδια τη συγκρότηση της ελληνικής Πολιτείας με μια χριστιανική αντίληψη περί ανθρώπου, παιδείας, κοινωνίας και εξουσίας.

Ο πόλεμος που αποκάλυψε την κρίση της Ορθοδοξίας. Διαβάζοντας τα «Ουκρανικά Εκκλησιαστικά» του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Του Πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού Θρόνου ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

Πήρα στα χέρια μου το νέο βιβλίο του φίλου Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου, Ουκρανικά Εκκλησιαστικά. Το χρονικό του πολέμου, και από τις πρώτες κιόλας σελίδες είχα την αίσθηση ότι ξαναπερνούσα, αυτή τη φορά συγκεντρωμένα, τέσσερα δύσκολα χρόνια της εκκλησιαστικής μας επικαιρότητας. Κείμενα πολλά από τα οποία διαβάσαμε όταν πρωτογράφτηκαν, τώρα, τοποθετημένα το ένα πλάι στο άλλο, λένε κάτι περισσότερο. Το μεταγενέστερο φωτίζει το προηγούμενο και γεγονότα που κάποτε έμοιαζαν ασύνδετα αποκαλύπτουν τη μεταξύ τους συγγένεια.

Η μακρά σκιά της αυτοκρατορίας. Από τη ρωσική πολιτική των Ορλωφικών στον 21ο αιώνα

Γράφει ο Φιλίστωρ

Η ιστορία αγαπά τις αναλογίες, όμως τιμωρεί τις εύκολες ταυτίσεις. Η Ρωσία της Αικατερίνης Β΄, που στα 1770 κατέβαζε τον στόλο της στη Μεσόγειο και αναζητούσε ερείσματα ανάμεσα στους ορθόδοξους πληθυσμούς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, απέχει περισσότερο από δυόμισι αιώνες από τη σημερινή Ρωσική Ομοσπονδία. Άλλος κόσμος, άλλοι θεσμοί, άλλη έννοια συνόρων και κυριαρχίας, διαφορετικό διεθνές περιβάλλον. Κι όμως, διαβάζοντας τη μελέτη του Νικολάου Π. Καποδίστρια, Αρχοντική εξουσία και τσαρική επιρροή στο βενετικό Ιόνιο. Η οικογένεια Μακρή και τα «Ορλωφικά» (1770), δύσκολα αποφεύγει κανείς ένα ερώτημα που υπερβαίνει τον 18ο αιώνα: πώς μια μεγάλη δύναμη μετατρέπει την κοινή πίστη, την ιστορική συγγένεια και τις προσδοκίες μικρότερων λαών σε εργαλεία της δικής της γεωπολιτικής;

«Αληθώς»: Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τον Γ΄ Κύκλο Σεμιναρίου Αγιογραφίας

Το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Αληθώς», με έδρα την Ενοριακή Βιβλιοθήκη Παναγούλας Βανάτου, προετοιμάζει για τον Φεβρουάριο του 2027 τον Γ΄ Κύκλο του Σεμιναρίου Αγιογραφίας, με θέμα:

«Βασικές αρχές χρωματολογίας και εκκλησιαστικό διακοσμητικό»

και με διδάσκοντα εκπαιδευτή, τον αγιογράφο και ζωγράφο ΝΙΚΟ ΜΠΙΑΖΗ ΣΕΝΤΗ.

Η «Φόνισσα» ξαναγεννήθηκε στη Σκιάθο - Μια ξεχωριστή πρεμιέρα στη γενέτειρα του Παπαδιαμάντη

Στη Σκιάθο, εκεί όπου η θάλασσα, τα μονοπάτια και τα τοπωνύμια κουβαλούν ακόμη τη μνήμη του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, η «Φόνισσα» (1903) επέστρεψε στη γενέθλια γη του δημιουργού της για να αποκτήσει μια διαφορετική σκηνική ζωή. Μέσα στην υποβλητική φύση του νησιού και στην απόλυτη ησυχία του δειλινού, η αυλή της Ιεράς Μονής Ευαγγελιστρίας έγινε το βράδυ της Δευτέρας 21ης Σεπτεμβρίου ο τόπος μιας ιδιαίτερης συνάντησης: η γλώσσα του Παπαδιαμάντη, η μουσική του Γιώργου Κουμεντάκη ερμηνευμένη μοναδικά από το Ergon Ensemble και η καθηλωτική αφήγηση της Καρυοφυλλιάς Καραμπέτη συναντήθηκαν σε ένα νέο μελόδραμα, υπό τη μουσική διεύθυνση του Μάρκελλου Χρυσικόπουλου.

Ένας αποχαιρετισμός, όλες οι ελπίδες - Κηδεία Σεφέρη πριν από 55 χρόνια

«Δημοκρατία»! «Ελευθερία»! «Κάτω η χούντα»! «Αθάνατος»!

   Οι παθιασμένες κραυγές του συγκεντρωμένου πλήθους στη νεκρώσιμη πομπή από τον ναό της Σώτειρας του Κοτάκη, στην Πλάκα, ίσαμε το Α΄ Νεκροταφείο της Αθήνας δονούν ολόκληρη την πόλη. Ραγίζουν τον γύψο που τέσσερα χρόνια τώρα κρατά φυλακισμένη τη χώρα. «Σιωπή»! «Σκασμός»! Τα επιτακτικά παραγγέλματα των «οργάνων της τάξης» πέφτουν στο κενό. Όσο τα «όργανα» διατάζουν, τόσο θεριεύει η φωνή.

Πόσο απειλεί η τεχνητή νοημοσύνη τη μετάφραση;

Η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται με αλματώδεις ρυθμούς, από ώρα σε ώρα και από ημέρα σε ημέρα, διευκολύνοντας από τη μια πλευρά τους πάντες, από επιστήμονες και ερευνητές μέχρι πολίτες που αναζητούν απαντήσεις για πλήθος ζητήματα της καθημερινής ζωής, αλλά και προκαλώντας από την άλλη μεριά σωρεία ερωτημάτων για το μέλλον ποικίλων επαγγελμάτων, ειδικοτήτων και δεξιοτήτων. Η λογοτεχνική μετάφραση πεζογραφίας και ποίησης εγείρει πολλές απορίες: είναι σε θέση η τεχνητή νοημοσύνη να βρει όχι τόσο το λεξιλόγιο όσο τη φραστική δομή, το ύφος, την εσώτερη ατμόσφαιρα και τη διάρθρωση του λόγου μυθιστορημάτων, διηγημάτων και ποιημάτων που συνταιριάζουν την ατομική συγγραφική ιδιοσυγκρασία με μακροχρόνιες διεθνείς, εθνικές και τοπικές παραδόσεις; Το ΑΠΕ-ΜΠΕ συνομιλεί με τρεις έγκυρους και πολύπειρους μεταφραστές, ζητώντας τη γνώμη τους για ένα θέμα το οποίο έχει πρωτίστως να κάνει με την τέχνη της γραφής, καθώς και με το παρόν ή με το παρελθόν της λογοτεχνίας σε όλο τον κόσμο. Μιλούν Ο Κώστας Αθανασίου, μεταφραστής από τα ισπανικά, Τιτίκα Δημητρούλια, μεταφράστρια από τα γαλλικά και Κατερίνα Σχινά, μεταφράστρια από τα αγγλικά.

Κόντε Ιωάννη Μακρή βίος και πολιτεία

Γράφει ο ΦΙΛΙΣΤΩΡ

Μέσα από τις σελίδες του νεοεκδοθέντος βιβλίου του Νικολάου Π. Καποδίστρια, Αρχοντική εξουσία και τσαρική επιρροή στο βενετικό Ιόνιο. Η οικογένεια Μακρή και τα «Ορλωφικά» (1770), αναδύεται μια από τις πιο ενδιαφέρουσες και συνάμα αμφιλεγόμενες μορφές της ζακυνθινής κοινωνίας του 18ου αιώνα: ο κόντε Ιωάννης Μακρής. Άρχοντας πανίσχυρος, επικεφαλής οικογενειακής φατρίας, πάτρωνας εκατοντάδων εξαρτώμενων, αντίπαλος άλλων αρχοντικών οικογενειών, ύποπτος στα μάτια της Βενετίας και, αργότερα, συνομιλητής του ρωσικού παράγοντα, μοιάζει να συμπυκνώνει στο πρόσωπό του ολόκληρη την ταραγμένη εποχή του.

Από τη Ζάκυνθο στη Μεσόγειο των Αυτοκρατοριών

Παρατηρήσεις στο βιβλίο του Νικολάου Π. Καποδίστρια, «Αρχοντική εξουσία και τσαρική επιρροή στο βενετικό Ιόνιο. Η οικογένεια Μακρή και τα "Ορλωφικά" (1770)», Εκδόσεις Ηρόδοτος, Αθήνα 2026

Στη σύγχρονη ελληνική ιστοριογραφία, όπου η έρευνα για τη βενετοκρατία έχει γνωρίσει αξιοσημείωτη άνθηση τις τελευταίες δεκαετίες, εξακολουθούν να υπάρχουν πεδία τα οποία, παρά τη σημασία τους, παραμένουν ελλιπώς διερευνημένα. Ένα από αυτά αφορά τους πραγματικούς μηχανισμούς άσκησης της εξουσίας στις νησιωτικές κτήσεις της Βενετικής Δημοκρατίας, τις σχέσεις ανάμεσα στην κεντρική διοίκηση και τις τοπικές ελίτ, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις επηρέασαν τις κοινωνίες του Ιονίου πριν ακόμη από τη γέννηση του ελληνικού κράτους.

Δυο αξιομνημόνευτες ομιλίες του Οικουμενικού Πατριάρχου στην Οξφόρδη – Γιατί ήταν τόσο σημαντικές

Του Πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού Θρόνου ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

Διάβασα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις δύο ομιλίες που απηύθυνε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος στην Οξφόρδη, στις 17 Σεπτεμβρίου 2026. Και όσο προχωρούσα στην ανάγνωσή τους, τόσο γινόταν φανερό ότι εδώ έχουμε κάτι περισσότερο από δύο ακόμη επίσημες πατριαρχικές ομιλίες. Πρόκειται, κατά τη γνώμη μου, για δύο κείμενα που αξίζει να μείνουν και να ξαναδιαβαστούν, επειδή εκφράζουν με τόλμη και νηφαλιότητα το πώς το Οικουμενικό Πατριαρχείο βλέπει σήμερα τη θέση της Ορθοδοξίας μέσα στον σύγχρονο κόσμο. Ανθρώπινα δικαιώματα, θρησκευτική ελευθερία, πόλεμος, εθνικισμός, διεθνής πολιτική, οικολογική κρίση· θέματα μεγάλα, πίσω από τα οποία ο Πατριάρχης τοποθετεί ένα ακόμη μεγαλύτερο: το ανθρώπινο πρόσωπο.

Η ελευθερία στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Εκλαϊκεύοντας την ομιλία Βαρθολομαίου στο Πανεπιστήμιο του Chichester

Επιμέλεια - παρουσίαση: π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ

Υπάρχουν ομιλίες που απευθύνονται σε ένα συγκεκριμένο ακροατήριο, όμως τελικά ξεπερνούν την περίσταση για την οποία εκφωνήθηκαν. Μια τέτοια περίπτωση είναι η ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στο Πανεπιστήμιο του Chichester της Αγγλίας, στις 16 Σεπτεμβρίου 2026, κατά την αναγόρευσή του σε Επίτιμο Διδάκτορα. Μιλώντας κυρίως προς τους νέους αποφοίτους, ο Πατριάρχης έθεσε με απλό στην ουσία τρόπο ένα ερώτημα που αφορά όλους: τι σημαίνει να είσαι ελεύθερος άνθρωπος μέσα σ’ έναν κόσμο που αλλάζει με ταχύτητα πρωτόγνωρη;

Ν. Π. Καποδίστρια: "Αρχοντική εξουσία και τσαρική επιρροή στο βενετικό Ιόνιο Η οικογένεια Μακρή και τα Ορλωφικά (1770)"

Περιεχόμενα

Εισαγωγή

Αρχοντική εξουσία και τσαρική επιρροή στο βενετικό Ιόνιο. Η οικογένεια Μακρή και τα Ορλωφικά (1770)

Μέρος Α΄. Ο ευρωπαϊκός 18ος αιώνας, η βενετική πολιτεία και το Κράτος της Θάλασσας

Κεφάλαιο Α΄. Η αναδιάταξη των διπλωματικών ισορροπιών στον ευρωπαϊκό χώρο

Κεφάλαιο Β΄. Η Γαληνοτάτη στο περιθώριο των διεθνών εξελίξεων

Κεφάλαιο Γ΄. Από το κέντρο στην περιφέρεια: γεφυρώνοντας αντιθέσεις

Κεφάλαιο Δ΄. Η φύση της βενετικής εξουσίας στο Ιόνιο

Μέρος Β΄. Στάσεις και μορφές αρχοντικής εξουσίας στη βενετική Ζάκυνθο

Κεφάλαιο Α΄. Οι ιόνιες ελίτ ως φυγόκεντρες δυνάμεις

Κεφάλαιο Β΄. Πώς δομείται μια φατρία

Κεφάλαιο Γ΄. Το κυνήγι της αναγνώρισης σε μια κοινωνία τιμής

Κεφάλαιο Δ΄. Λίγο πριν από το 1770: «πόλεμος» φατριών και αναζήτηση νέων πολιτικών εναλλακτικών

Μέρος Γ΄. Η οικογένεια Μακρή και τα Ορλωφικά

Κεφάλαιο Α΄. Η ναυτική εκστρατεία των Ρώσων στη Μεσόγειο και η διατάραξη των βενετο-οθωμανικών σχέσεων

Κεφάλαιο Β΄. Ο αντίκτυπος των Ορλωφικών στη Ζάκυνθο

Κεφάλαιο Γ΄. Το ερώτημα της αθρόας μετάβασης των χωρικών στις οθωμανικές ακτές

Κεφάλαιο Δ΄. Η τύχη των πρωταγωνιστών και η στάση της Βενετίας

Επίλογος - Συμπεράσματα

Βιβλιογραφία

Πηγές

Ελληνόγλωσση βιβλιογραφία

Ξενόγλωσση βιβλιογραφία

Χρονολόγιο

Πέθανε ο καθηγητής Charles K. Williams II, ο ανασκαφέας της αρχαίας Κορίνθου

Έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 96 ετών, ο καθηγητής Charles K. Williams II, ο άνθρωπος που αφιέρωσε τη ζωή του στις ανασκαφές της αρχαίας Κορίνθου. Την είδηση έκανε γνωστή με ανακοίνωσή της η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, που εξέφρασε τη θλίψη της και τα ειλικρινή συλλυπητήριά της στην οικογένεια, τους φίλους και ιδιαίτερα στους συναδέλφους του από τις ανασκαφές της Κορίνθου.

Βιβλίο του Νικολάου Π. Καποδίστρια για τη Ζάκυνθο, την οικογένεια Μακρή και τα Ορλωφικά

Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Ηρόδοτος το βιβλίο του Ζακυνθινού ιστορικού Νικολάου Π. Καποδίστρια, με τίτλο «Αρχοντική εξουσία και τσαρική επιρροή στο βενετικό Ιόνιο. Η οικογένεια Μακρή και τα Ορλωφικά», με 510 σελίδες.

Προ-αναγγελία τριών μεγάλων εκδηλώσεων "Αληθώς"

Το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Αληθώς» εισήλθε ήδη στο 17ο ακαδημαϊκό έτος των δράσεών του, συνεχίζοντας μια πορεία που έχει πλέον αποκτήσει τη δική της θέση στα πολιτιστικά και πνευματικά πράγματα της Ζακύνθου.

Ενώ ο τουρισμός κλέβει τις Κυριακές μας και η δουλειά γίνεται δουλεία

[Ο Εγκέλαδος σηκώνει τη Ζάκυνθο. Γλυπτό του Θοδωρή Βισβάρδη]

Του π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

Υπάρχει μια πραγματικότητα στα τουριστικά νησιά μας, την οποία έχουμε πια συνηθίσει και ίσως γι’ αυτό παύσαμε να τη βλέπουμε στις πραγματικές της διαστάσεις. Από την άνοιξη έως τα βαθιά μέσα του φθινοπώρου, όταν η Ζάκυνθος γεμίζει επισκέπτες, ένα μεγάλο μέρος του ντόπιου πληθυσμού εξαφανίζεται σχεδόν από την κανονική κοινωνική και εκκλησιαστική ζωή. Άνθρωποι νέοι και μεγαλύτεροι μπαίνουν στη λεγόμενη «σεζόν» και για έξι ή επτά μήνες η καθημερινότητά τους αποκτά έναν κυρίαρχο άξονα: την εργασία. Ξενοδοχεία, εστιατόρια, καταστήματα, τουριστικές επιχειρήσεις, μεταφορές, υπηρεσίες και κάθε δραστηριότητα που στηρίζει το μεγάλο οικοδόμημα του τουρισμού απορροφούν ώρες, δυνάμεις, Σαββατοκύριακα και εορτές. Και φθάνει κάποτε ο εργαζόμενος στο τέλος του καλοκαιριού εξαντλημένος, έχοντας εξασφαλίσει το απαραίτητο εισόδημα για τον χειμώνα, έχοντας συγχρόνως παραχωρήσει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι από την ίδια τη ζωή του.

Μνήμη Αλέξανδρου Αδαμόπουλου (1953-2026)

 

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου | Ιδιωτική Οδός

«Οι νεκροί γέμισαν τους διαδρόμους. Έφυγε για κει ο φίλος και συγγραφέας μας Αλέξανδρος Αδαμόπουλος». 

Με αυτόν τον τρόπο γνωστοποίησε ο ποιητής Γιώργος Χρονάς (στην σελίδα του στο fb), την αναχώρηση από τα επίγεια του συγγραφέα Αλέξανδρου Αδαμόπουλου, ο οποίος είχε συμβάλλει τα μέγιστα στην διάδοση του έργου τού μεγάλου συνθέτη Γιάννη Χρήστου. 

Μουσική ποιητική Γιώργου Κουρουπού και Ανδρέα Αγγελάκη στο Σπίτι του Ελύτη - Μουσείο

 

ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΟΔΟΣ 

Την Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2026, το βράδυ, στην αυλή στο Σπίτι του Ελύτη - Μουσείο στην Πλάκα, πραγματοποιήθηκε μια ξεχωριστή εκδήλωση, με τον γενικό τίτλο: "Ελένη συννεφάκι...". 

Παρουσιάστηκαν δύο κύκλοι τραγουδιών του συνθέτη Γιώργου Κουρουπού σε ποίηση του Ανδρέα Αγγελάκη: Η Ελένη και τα Οκτώ τραγούδια σε ποίηση Λόρκα αποτέλεσαν τον κύριο άξονα στο αφιέρωμα για τον ποιητή και μεταφραστή Ανδρέα Αγγελάκη.

Οι "Καμένες Πεταλούδες" του Παν. Καποδίστρια, σε εκτεταμένη κριτική, στα "Χρονικά Δυτικής Μακεδονίας"

Δημοσιεύτηκε στο φύλλο της Παρασκευής, 11ης Σεπτεμβρίου 2026

Κριτική για το βιβλίο του Παν. Καποδίστρια "Μια ζωή σε Ονειροτροφείο" στα "Χρονικά Δυτικής Μακεδονίας"

Ευχαριστώ, Αντώνη Παπαβασιλείου, για την δημοσίευση (Παρασκευή, 21.8.26) και παρουσίαση της ελληνοαραβικής συλλογής μου: ΜΙΑ ΖΩΗ ΣΕ ΟΝΕΙΡΟΤΡΟΦΕΙΟ, όπου συνεργαζόμενοι ζωτικά ήταν ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος και ο Roni Bou Saba!

π. Π. Κ.

 

Αυτό το κουκλίστικο σπιτάκι βρίσκεται στο Βανάτο Ζακύνθου

Ναι, όντως, το μικρότατο αυτό κόκκινο σπίτι των 20 τ.μ. βρίσκεται στην Ενορία μας, εδώ στο Βανάτο Ζακύνθου και παρουσιάζεται σε γνωστό ηλεκτρονικό περιοδικό, όπου οι ιδιοκτήτες μιλούν για το πώς και το γιατί της δημιουργίας του. ΚΛΙΚ ΕΔΩ ΓΙΑ ΝΑ ΜΑΘΕΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ!

«Η φύσις οδυνάται»: Μια παλαιά προσευχή απέναντι στη σημερινή οικολογική αγωνία

Του Πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού Θρόνου ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

Πριν από είκοσι χρόνια, ύστερα από ανάθεση του τότε Μητροπολίτου Ζακύνθου Χρυσοστόμου, νυν Δωδώνης, συνέταξα μια σύντομη «Ακολουθία επί τη Ημέρα του Περιβάλλοντος», προορισμένη αρχικά να αναπέμπεται στη Ζάκυνθο κατά την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, στις 5 Ιουνίου, και φυσικά δυνάμενη να χρησιμοποιείται και την 1η Σεπτεμβρίου, κατά την εκκλησιαστική Ημέρα Προσευχής για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Η Ακολουθία πρωτοδημοσιεύθηκε στο «Εορτολόγιον 2007» της Ιεράς Μητροπόλεως Ζακύνθου. Εσείς μπορείτε να την δείτε και να την αναγνώσετε ΕΔΩ! Ξαναδιαβάζοντάς την σήμερα, ορισμένες φράσεις της ακούγονται μέσα μου διαφορετικά. Όσα τότε γράφονταν ως αγωνία και προειδοποίηση έχουν πλέον αποκτήσει γύρω μας πρόσωπο, τόπο και καθημερινή εμπειρία.

Εκοιμήθη ο Γέροντας Χρυσόστομος Ταβουλαρέας – Εσίγησε μια μεγάλη καρδιά στην έρημο του Ιορδάνη

Κείμενο - ρεπορτάζ: π. Παναγιώτης Καποδίστριας

Υπάρχουν άνθρωποι που, όταν φεύγουν, αφήνουν πίσω τους ένα κενό δυσανάλογο με τον χώρο που καταλάμβαναν. Γιατί είχαν μάθει να υπάρχουν για τους άλλους. Ένας τέτοιος άνθρωπος υπήρξε ο Αρχιμανδρίτης Χρυσόστομος Ταβουλαρέας, ο εμβληματικός Ηγούμενος της Ιεράς Μονής του Αγίου Γερασίμου του Ιορδανίτου, ο οποίος εκοιμήθη σήμερα, Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2026, στη 1 το μεσημέρι, στην Αθήνα, όπου βρισκόταν εξαιτίας της σοβαρής δοκιμασίας της υγείας του. Μια μεγάλη μορφή των Αγίων Τόπων πέρασε στην αιωνιότητα και η έρημος του Ιορδάνη μοιάζει από σήμερα πιο σιωπηλή.

Η έκθεση του "Αληθώς" για τα Ερείπια της Ζακύνθου στο inflight περιοδικό της Aegean Airlines "BLUE Magazine"

Για ακόμη μία χρονιά, το inflight περιοδικό της Aegean Airlines BLUE Magazine, προβάλλει τις εικαστικές δράσεις του Αληθώς / Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης Ζακύνθου. Αυτή τη φορά, στις σελίδες του φιλοξενείται η έκθεση του φωτογραφικόύ project και ερευνητικόύ πρόγραμμα του Τμήματος Περιβάλλοντος του Ιονίου Πανεπιστημίου Zantphotex.