© ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση και αναπαραγωγή οποιωνδήποτε στοιχείων ή σημείων του e-περιοδικού μας, χωρίς γραπτή άδεια του υπεύθυνου π. Παναγιώτη Καποδίστρια (pakapodistrias@gmail.com), καθώς αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία, προστατευόμενη από τον νόμο 2121/1993 και την Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης, κυρωμένη από τον νόμο 100/1975.

ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΕΝΘΕΤΑ. Ό,τι νεότερο εδώ!

Τρίτη, 18 Ιανουαρίου 2011

Απόπειρα να λυθεί ο "Προηγμένος Κύκλος" του Σαράντη Αντίοχου / Poems by Sarantis Antiochos

Γράφει ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας

Δυο χρόνια τώρα κατέχω τη συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων ενός κοσμοπολίτη φίλου Ζακυνθινού, του ποιητή Σαράντη Αντίοχου (γεν. 1938), ο οποίος ζει μόνιμα στο εξωτερικό και μάλιστα στην Ισπανία. Έως τώρα δεν είχα την δύναμη να διατυπώσω λόγο για τον τόμο αυτόν των 256 σελίδων, που φέρει τον τίτλο "Προηγμένος Κύκλος / ποιητική ανθολογία 1965-2000" (εκδ. Μπάστα, Αθήνα /  Ζάκυνθος 2008) κι εξηγούμαι γιατί:

Ο ανά χείρας Τόμος ήταν η μόνη μου συντροφιά για μια περίοδο 52 ημερών (ή μήπως ήταν αιώνες;), στο κομοδίνο του πόνου -έως θανάτου τελικά- ενός πολύ προσφιλούς μου προσώπου. Στα διαλείμματα της Βάρδιας πλάι του, διάβαζα σπαράγματα από τ' ανθηρά στιχηρά τού φίλου από την Ισπανία και -το κατά δύναμιν- παρηγοριόμουν. Έκτοτε το βιβλίο περιέπεσε σε απόσταση "ασφαλείας", όπως και το πρόσωπο, που έφυγε τότε απ' τη ζωή. Όμως πάντα επιστρέφουμε!... Πραγματοποιούμε έναν απαραίτητο "προηγμένο κύκλο" στη ζωή και ξαναβρισκόμαστε εκεί απ' όπου ξεκινήσαμε!... Εν προκειμένω και δοθείσης ευκαιρίας επιστρέφω και στον φευγάτο άνθρωπό μου και στο βιβλίο τού φίλου ποιητή. Ως προς τον μεν φυλλομετράω πλέον ευάριθμες εύφωνες σιωπές, ως προς τον δε πυκνότατα "φύλλα ημερολογίου" του β΄ μισού του Εικοστού Αιώνα, όπως έχουν ευφρόσυνα μετασχηματισθεί σε στίχους!

Ήδη, αγαπητότατε Σαράντη, ψηλαφίζω ξανά τα λόγια σου κι ενωτίζομαι μιαν εξαίσια "Μελωδία βαθυκίνητη / Σκορπισμένη στον άνεμο / Βυθισμένη στη θύμηση / Μακρυσμένη στ' αστέρια" (σ. 20). Ξαναθυμάμαι πρόσωπο προσφιλές να φθίνει σταθερά κι εγώ να διαβάζω από δίπλα: "Στο πρόσωπό σου σμίγει τη μέρα η νύχτα / Παλεύει το έρεβος το φως / Το φως παλεύει το έρεβος. / Στην κάθε αμφιλύκη / Τα θεϊκά δίνουν τα χέρια στα ανθρώπινα / Τα χέρια. / Πού είναι τα χέρια; / Πού είν' τα χέρια σου"; (σ. 28) Εν τω μεταξύ, αναλογιζόμενος τα παλαιά, τα σύγχρονα και (φευ!) τα ερχόμενα δεινά της καθημερινότητάς μας, αναρωτιέμαι μαζί σου: "Ποιος έχει μάτια για ομορφιά / Εδώ που διαφεντεύει ο θάνατος / Στα βίντεο / Στις μετέωρες κραυγές των στημένων ηρώων / Στα βασιλεμένα μάτια της παιδικής /  Αθωότητας" (σ. 34) και "ποιο σαράκι /  τρώει το νου / τ' ουρανού; / το βιολί / μιλεί και βλέπει / γλιτώνει / όποιος από / κρίση να δώσει / δεν μπορεί" (σ. 50).

Η Πίκρα είναι η κόλαση και ο παράδεισος του Αντίοχου: "σκληρό σιτάρι / η πίκρα μου απόψε / δεν πάει στο μύλο" (σ. 69). Πασχίζει να καταργήσει το προσωπείο - πάντα υπάρχει ένα κάποιο προσωπείο να ταλανίζει το πρόσωπο με την επιμονή του... Όμως ο ποιητής πειράται αποκατάσταση: "Κάποια στιγμή τού κατεβαίνει η ρεαλιστική βολυμί ιδέα να κάνει έτσι, μια, και να πετάξει το φοβερό προσωπείο, προς το ανίδεο κοινό που αγωνιά κι ακαρτερεί την από μηχανής θεότητα να επέμβει" (σ. 82).

Ο καθείς μας αποζητά μιαν εράσμια μορφή, την όποια... Γι' αυτό ο Αντίοχος προτιμά τη σιωπή: "Καλύτερα η σιωπή. Δε θέλω με τις λέξεις να σβήσω τη μορφή. (...)" (σ. 99). Όμως ένας αγνωστικισμός τον κυριεύει. Ψάχνει και δεν βρίσκει, ψαύει και δεν είναι, ανασκαλεύει και πληγώνεται... Αυτός, στη μέση, ενεός κι ενίοτε απελπισμένος: "Δεν είσαι 'συ. Είναι το φως (σου) που ακόμα ταξιδεύει στην υπερβόρεια μνήμη. Έτη φωτός κι έτη σκοτάδι. Εγώ στη μέση" (σ. 100). Η γενέθλια Ζάκυνθος, η μακρινή πατρίδα, είναι γι' αυτόν μια από τις πλέον εράσμιες μορφές: "Εν κυανώ σπηλαίω / μετά των νεανίδων ανέμων μου / κηρύσσω τον έρωτα -τον άγριον;- τον άγριον / Κι ο Λόγ(γ)ος σου αδιάβα(σ)τος / Βασιλικέ μου και Ρωμαρτζώκη μου" (σ. 130).

Η πραγματική όμως πατρίδα του Ποιητή είναι η Φαντασία, έστω κι αν τον προδίδει / παραδίδει, ανελέητα κάποτε: "Η φαντασία / ο δούρειος ίππος σου / που δε χρειάζεται αναβάτη" (σ. 144). Εντέλει παθαίνει απάθεια ως προς τις έξωθεν βολές: "Με καρφώνετε με ξεκαρφώνετε / το ίδιο μού κάνει" (σ. 165), ενώ μάς διδάσκει πώς να προκαλέσουμε, αν χρειασθεί: "Δεν έχεις μύγα; / Βάλε μέλι" (σ. 168). Ωστόσο προειδοποιεί, προλαμβάνοντας τον πόθο να υπερβούμε τα όριά μας: "Όσο, όσο κι αν τρέχεις / δε θα προσπεράσεις / τον ίσκιο σου" (σ. 174). Δεν ουρανοβατεί ο ποιητής μας. Γνωρίζει, με την πείρα, την οποία τού έχει προσθέσει η πυρά της εσωτερικότητας, ότι "Βαριά βαρύτατα της ψυχής μου τα έλυτρα / Κι ο έξω λαβύριθος γυρεύει το νήμα του. / Ποίος θα φέρει τα λύτρα;" (σ. 179).

Οι αναφορές στο λέγειν και στο είναι του Σαράντη Αντίοχου θα ημπορούσαν να πολλαπλασιασθούν. Όμως, όπως με όλες τις ποιήσεις, δεν βγάζεις άκρη... Εκεί που θεωρείς ότι εισέπραξες το Παν από αυτήν, σού ξεφεύγει, ίσως με ειρωνικά πικρό μειδίαμα, επειδή επρόκειτο για Σύμπαν! Χαίρομαι πολύ, Σαράντη Αντίοχε, που (ξανα)κρατώ ανθηρό κι ελεητικό το Σύμπαν της Ποίησής σου, μες από τον "Προηγμένο Κύκλο" σου! Μακάρι να είσαι δημιουργικός και εν πλήρει υγεία, ώστε να συν-χαρούμε και σε δεύτερο ανάλογο τόμο!

1 σχόλιο:

ΣΑΡΑΝΤΗΣ ΑΝΤΙΟΧΟΣ (από Ισπανία) είπε...

Πολύ αγαπητέ μου και ελλογιμότατε φίλε Παναγιώτη,

Ω, τι ευχάριστη έκπληξη!

Εν πρώτοις, τις θερμότατες ευχαριστίες μου για τις ευχές σας. Αντεύχομαι εγκαρδίως σε όλους Σας

ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟ, ΧΑΡΟΥΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΤΟ ΝΕΟ ΕΤΟΣ 2011.

Για την τόσο φιλική και ανθρώπινη περιδιάβαση / ανάγνωση των ποιημάτων μου και την ανάρτηση των σχολίων σου στο πολυπεριοδικό σου, σε ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΑΠΟ ΚΑΡΔΙΑΣ.

Η αφήγησή σου, των περιστάσεων υπό τις οποίες πρωτοδιάβασες το βιβλίο, με συγκίνησε βαθύτατα, με συγκλόνισε. Είναι μεγάλη κουβέντα να λες ότι κάποια ποιήματα, κάποιοι στίχοι, μπορεί να ασκήσουν επίδραση παρηγορητική, σε στιγμές τόσο δραματικές. Με συγκινεί που εσύ το ένιωσες έτσι και σε ευχαριστώ θερμά που το λές, μιας και πρόκειται για δικό μου κείμενο... Μακάρι κάτι τέτοιο να συνέβαινε πάντα και η ποίηση να βοηθούσε τον άνθρωπο στην πορεία του πάνω στη Γη.

Με χαροποιεί που, για πρώτη ίσως φορά, το θαυμάσιο περιοδικό σου αναφέρεται σε ποιήματά μου. Θα ήθελα κάποια στιγμή να σου στείλω σε ηλεκτρονική μορφή την ανθολογία για να την αναρτήσεις, αν έχει χώρο, ή να την περάσεις σε κάποιο άλλο φιλόξενο ζακυνθινό site - ενδεχομενως της Δημόσιας Βιβλιοθήκης, άν πράγματι διαθέτει.

Οι εδώ περιστάσεις δε μου επέτρεψαν ακόμη να δημιουργήσω μια ιστοσελίδα και να βάλω σε αυτή κάποια κείμενα / ελληνικά και ισπανικά. Το βιβλίο μου μάθε ότι δεν διανεμήθηκε και ουσιαστικά δεν κυκλοφόρησε εκτός Ζακύνθου!

Η Ελλάδα μας, πίστεψέ με, είναι ανοιχτή πληγή και για μένα εδώ... Αλλά και η Ζάκυνθος μου προκαλεί ένα σωρό οδύνες. Ελπίζω πάντως εφέτος να τα πούμε κάποια μέρα από κοντά.

Και πάλι χίλια θερμά ευχαριστώ.

Σας ασπάζομαι όλους Σας

με αγάπη

Σ. Α.

Follow by Email

Παρουσιάστηκε σφάλμα σε αυτό το gadget

Οι πιο αναγνώστες μας Αναγνώστες

Related Posts with Thumbnails