© ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση και αναπαραγωγή οποιωνδήποτε στοιχείων ή σημείων του e-περιοδικού μας, χωρίς γραπτή άδεια του υπεύθυνου π. Παναγιώτη Καποδίστρια (pakapodistrias@gmail.com), καθώς αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία, προστατευόμενη από τον νόμο 2121/1993 και την Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης, κυρωμένη από τον νόμο 100/1975.

ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΕΝΘΕΤΑ. Ό,τι νεότερο εδώ!

Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2009

Ξανά για τον Ρίτσο

Σήμερα επιστρέφουμε στη τιτάνια ποιητική μορφή του Γιάννη Ρίτσου. Μακάρι πάντα να επιστρέφαμε στους Ποιητές μας! Μόνον όφελος και ανα-ψυχή θ' αντλούσαμε!
Από το πολύτιμο Οπτικοακουστικό Αρχείο της ΕΡΤ ανασύρουμε λοιπόν ένα ακόμη πολύ ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ, παραγωγής 2002. Πρόκειται για μια εκπομπή της αξιοθύμητης σειράς της ΝΕΤ "ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ".
Αξίζει ν' αναφερθούν εδώ οι Συντελεστές της: Η Σκηνοθεσία είναι του Τάσου Ψαρρά, Η επιλογή κειμένων του Τάσου Γουδέλη, τα Κείμενα της Τζίνας Καλογήρου, ενώ στην Αφήγηση είναι η Λυδία Φωτοπούλου.

Η ζωή του μεγάλου Ρωμηού, Γιάννη Ρίτσου, από τις απαρχές έως των εσχάτων! Με τις αβύσσους, τις αναστάσεις, τις ποιήσεις, τις αντι-ποιήσεις, τις πολιτικές οδύνες και τις ωδίνες τις ποιητικές, τους στεναγμούς, τους έρωτες, τις σιωπές, τις κραυγές, τα δάκρυα, το αίμα, τις ατιμώσεις, τις τιμές, τους οδυρμούς, τις μουσικές...

Όλα μπορείτε να τα παρακολουθήσετε, κάνοντας κλικ εδώ, ή στην διπλανή φωτογραφία του Ποιητή.

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο




... και κάμποση δια βίου μάθηση, η οποία ουδέποτε μάς βλάπτει! Άλλωστε, είναι της μόδας, λόγω και της μετονομασίας του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων σε "Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων"! Το ΕΑΠ αποτελεί πάντως μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τους δυνάμενους!
Για όσους ενδιαφέρονται, ας κάμουν κλικ στον επίσημο ιστότοπο του ΕΑΠ,
εδώ.

Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2009

Κυριακάτικο απομεσήμερο στην Πάτρα





Τι έχεις να κάμεις Κυριακή απομεσήμερο στην Πάτρα; Απλά και μόνον, έως ότου έρθει η ώρα για το ραντεβού που έχεις, σε μια σχεδόν έρημη πόλη νωρίς το απόγευμα (μ' έναν γρήγορο φρέντο κι ένα τόστ που δεν ψήθηκε ποτέ εξ αμελείας του ράθυμου γκαρσονιού, αλλά -ευτυχώς- με καλή παρηγορητική παρέα), αν έχεις διάθεση, ξεκλέβεις με την διαρκώς παρούσα φωτομηχανή σου μερικές εικόνες των πανέμορφων νεοκλασικών, τα οποία -πώς το έπαθαν;- τα συντηρούν ένα ένα, παρέχοντας έτσι στην πόλη ένα ικανοποιητικό μακιγιάρισμα, ώστε να κρυφτούν -όσο γίνεται- τα οριστικά της γηρατειά!...

Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2009

Η ερειπωμένη Αγία Τριάδα και η Βρύση του Φάφλα απέναντι από το Βόιδι

Σε προηγούμενη ανάρτησή μας, με τίτλο Ο σκόπελος "Βόιδι" της Ζακύνθου και υποβρύχιες λήψεις, η φίλη και συνεργάτης Μαρία Σιδηροκαστρίτη μάς ξενάγησε με τρόπο υποδειγματικό στον πέτρινο όγκο του Βοϊδιού, στ' ανοιχτά του ζακυνθινού Ακρωτηριού. Τι όμως υπάρχει στην αντίπερα του καταβαραθρωμένου αυτού σκοπέλου όχθη; Μα, τα ερείπια ενός παλαίφατου ναού, αυτού της Αγίας Τριάδας και η Βρύση του Φάφλα, όπως θα διαπιστώσετε κι εσείς μες από τις σημερινές φωτογραφίες μας, τις οποίες αποτυπώσαμε προ μηνών και σε δύο χρονικές στιγμές, ειδικά για Εσάς.

Το παλιό αυτό Μοναστήρι της Αγίας Τριάδος έλκει την καταγωγή του από τον 16ο αιώνα. Έχει θέα τ' ορθάνοιχτο Ιόνιο και ό,τι η Ιστορία επιφύλαξε -θετικό ή αρνητικό- στις θάλασσές μας αυτές. Τώρα πια η απόλυτη εγκατάλειψη... Μόνες εδώ παρηγορίες ο κισσός, που κραταιός κατακλύζει τον ερειπιώνα και ο φλοίσβος του κύματος ν' ανακατεύει αέναα τον Χρόνο εδώ δίπλα.

Κατά τον χαλκέντερο ιστοριοδίφη της Ζακύνθου Λεωνίδα Χ. Ζώη, εδώ στην Αγία Τριάδα, το 1580 υπήρχε Ηγούμενος ο Μαμιλιόσης και καλόγηρος ο Σίμος Ριξομάντης. Το 1596, ο κάτοχος Παύλος Βαρβίας την έδωσε δια βίου στους Μοναχούς Γερμανό Λιοντόπουλο και Μακάριο Σέκουλα.

Το 1616 παραχωρείται δια βίου στον Ιερομόναχο Γεωργόπουλο. Το 1654 ο "οικοκύρης και εξουσιαστής αυτής ευγενής Γεώργιος Μπαρμπίας πτ. Παύλου" την δίδει δια βίου στον Μοναχό Σάββα Μονδίλα από την Κεφαλονιά.

Τώρα μονάχα σιωπή κραυγαλέα για τα "περασμένα μεγαλεία"... Βουβός επισκέπτης στέκεσαι και αποξεχνιέσαι μπροστά στο εναπομείναν παράθυρο και, μες από τα φυλλώματα του αυτοκράτορα κισσού, αγναντεύεις το πέλαγο. "Και διηγώντας τα να κλαις"...

Αντίκρυ ακριβώς αγναντεύεις ό,τι απόμεινε από το Βόιδι και τις αρχαίες δόξες και τιμές του. Από εδώ λιτανευόταν το Κόνισμα τση Κυράς τση Λαουρένταινας κάθε Δευτέρα τση Λαμπρής και γινόταν το περιώνυμο "Πανηγύρι του Βοϊδιού", που τώρα γίνεται από το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου στη Γαϊδουροταβέρνα, ελλείψει του ιδιότυπου νησιού.

Μέρες δόξας καταποντισμένες, σαν βράχινοι όγκοι, στο πέλαγος... Το Βόιδι, παρά τις επίμονες αντοχές του τόσους αιώνες, χρόνο με τον χρόνο, σεισμό με τον σεισμό, αγκομαχά και συντρίβεται ολοένα έως αφανισμού...

Απέναντι ακριβώς από το Βόιδι του Τζάντε μας και κάτω από τον ερειπιώνα της Αγίας Τριάδος βρίσκεται η Βρύση του Φάφλα, φιλόξενη, αν και πολύ θλιμμένη, εξαιτίας της οριστικής της καταφρόνιας...

Παλαιή, αλλ' ανθεκτική, παρά τα χρόνια της. Χύνεται κι όλο χύνεται παρηγορητικά. Ξέρει πολλά, έχει νιώσει περισσότερα, μα δεν πρόκειται ποτέ να μαρτυρήσει τα Σιωπώμενα. Μόνο χύνεται...

Πέρα στον ορίζοντα, προς τα μέρη του Μοριά, μόλις περνά έν' ακόμη πλοίο μοναχικό. Ο καλαμιώνας εν τω μεταξύ, σε πρώτο πλάνο, συνδιαλλέγεται μυστικά με τον φλύαρο άνεμο. Εικόνες, που εάν βιωθούν σε βάθος, σε κατέχουν διαπαντός!

Βρέχεις τα πόδια στη θάλασσα του Βοϊδιού, εδώ κάτω απ' τη Βρύση, και όλες οι αισθήσεις ανασκιρτούν, καθώς μες απ' τους πόρους σου εισέρχονται εντός σου όλα τα μικρά-μεγάλα Θρυλούμενα του μυστηριακού ετούτου τοπίου!

Η περιδιάβασή μας ξεκίνησε (στην 1η φωτό) με τον ήλιο της αυγής και ήδη το φως πάει να κοιμηθεί. Παρατηρούμε τους ύστατους αγκαλισμούς των πλάγιων ανταυγειών με το Βόιδι κι εμείς, μες από τον καλαμιώνα, αιχμαλωτίζουμε εδώ και τώρα τη στιγμή. Επειδή, κάθε επόμενη στιγμή δεν θα μοιάζει ποτέ, μα ποτέ, με την προηγούμενη!

Σημείωση: Ευχαριστίες πολλές στον εφημέριο της κεντρικής Αγίας Τριάδας π. Αντώνιο Καλόφωνο για τη συνοδοιπορία στον ευφρόσυνο αυτόν τόπο!


Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2009

Χέρτα Μίλερ, Νόμπελ Λογοτεχνίας 2009: Η σκιαγράφος του σύμπαντος των Στερημένων / Herta Müller, the Nobel Prize and the landscape of the Dispossessed

Η Σουηδική Ακαδημία ανακοίνωσε χθες, ότι απονέμει το Βραβείο Νόμπελ 2009 για τη Λογοτεχνία στη μυθιστοριογράφο Χέρτα Μίλερ (Herta Müller), η οποία γεννήθηκε το 1953 στην περιοχή του Ρουμανικού Μπανάτου, στο γερμανόφωνο χωριό Niţchidorf (βλ. φωτό). Η βραβευμένη δημιουργός ενηλικιώθηκε σε μιαν εποχή και σ' ένα τόπο, όπου όλα είχαν μπει στον πάγο, εξαιτίας του τυραννικού καθεστώτος Νικολάι Τσαουσέσκου. Σημειωτέον ότι, εργαζόμενη σ' ένα εργοστάσιο ως μεταφράστρια, αρνήθηκε να γίνει ρουφιάνα του καθεστώτος, οπότε γνώρισε εξ ιδίων τη σκληρότητα της Securitate, της διαβόητης δηλαδή τσαουσεσκικής μυστικής Αστυνομίας.

Πρωτοεμφανίστηκε ως συγγραφέας στη Ρουμανία το 1992 με μια λογοκριμένη συλλογή διηγημάτων. Η ίδια δηλώνει: "Δεν έγραψα ποτέ στα ρουμανικά, αλλά φυσικά έχω επαφή με αυτή τη γλώσσα και φυσικά τα ρουμανικά παίζουν ένα ρόλο. Ακόμα και αν γράφω τις λέξεις στα γερμανικά, η ματιά είναι ρουμανική".

Με δεδομένα όλα τα παραπάνω, το 1987 αναγκάστηκε να μεταναστεύσει με τον σύζυγό της Richard Wagner (επίσης συγγραφέα) στη Δυτική Γερμανία, ώστε εκεί, στον αέρα της ελευθερίας, να μπορεί τουλάχιστον να εκδώσει αλογόκριτα τα βιβλία της. Έτσι ακολούθως κυκλοφόρησαν τα έργα της: "Η Γη των Πράσινων Δαμάσκηνων" (1993), "Η Συνάντηση" (1997), "Η αλεπού ήταν κιόλας ο κυνηγός", "Το Ζώο της Καρδιάς", "Μετέωροι Ταξιδιώτες".

Προσωπικά δεν έχω διαβάσει ακόμη τίποτε δικό της. Με συγκίνησε όμως βαθύτατα, ότι μια νεαρή ηρωίδα της εργάζεται σε βιομηχανία ρούχων επί Τσαουσέσκου, αναζητώντας τρόπο αναπνοής μες στην δυσοσμία του απολυταρχισμού. Και τι εφευρίσκει; Ράβει σημειωματάκια στ' αντρικά ρούχα που θα εξάγονταν στην Ιταλία, στα οποία γράφει την απεγνωσμένη παράκληση "παντρέψου με"!...
Μού έκαμαν επίσης ιδιαίτερη εντύπωση η όλη "σκηνική" παρουσία της από την τηλεόραση (φάνηκε αγέρωχη, ευθυτενής, γερμανοπρεπέστατη) και όσα επιπλέον πληροφορηθήκαμε για την προσωπικότητά της εν τω μεταξύ από τον Τύπο.
Μού άρεσε εξάλλου τα μάλα, ότι η Σουηδική Ακαδημία, στη χθεσινή ανακοίνωσή της ανέφερε, ότι την βραβεύουν, επειδή "με την πυκνότητα της ποίησής της και την ειλικρίνεια της πρόζας της, σκιαγραφεί το σύμπαν των στερημένων" ["who, with the concentration of poetry and the frankness of prose, depicts the landscape of the dispossessed"]. Εάν αυτό πράττει ο κάθε τεχνίτης του Λόγου, άξιον και δίκαιον!!! Δεν πειράζει που δεν έχω ακόμη διαβάσει τα έργα της. Αρκεί που με αυτά, κάποιοι αναξιοπαθούντες (με πάσα έννοια) συνάνθρωποί μας έχουν παρηγορηθεί, λαμβάνοντας θωπεία συναισθηματική και ανάσα ελευθερίας στ' αδιέξοδά τους.

Η Herta Müller έτυχε της κορυφαίας των λογοτεχνικών βραβεύσεων κι έτσι καθίσταται παγκοσμίως γνωστό το έργο της, κάποια στιγμή μάλιστα θα μεταλάβουμε κι εμείς των σκέψεων και ιδεών της. Πόσοι όμως τέτοιοι, λιγότερο ή περισσότερο σημαντικοί, πνευματικοί άνθρωποι και μαστόροι των λέξεων θα υπάρχουν ολοένα διάσπαρτοι στον κόσμο και ίσως ποτέ δεν θα πληροφορηθούμε κάτι γι' αυτούς!... Να είναι καλά, όπου κι βρίσκονται! Θα λειτουργούν ασφαλώς ως αλεξικέραυνα χάριν των τοπικών τους κοινωνιών, κατέχοντας ρόλο προφητικό, έστω και αν τα ενδεχόμενα οπισθοδρομικά καθεστώτα (πολιτικά ή κοινωνικά) τούς περιθωριοποιούν ή τούς λοιδορούν, ενώ εκείνοι θα σκιαγραφούν -ούτως ή άλλως και πάση θυσία- "το σύμπαν των στερημένων"!

π. Π.Κ.


Βασίλη Μανουσάκη: "Μιας σταγόνας χρόνος", Πλανόδιον, Αθήνα 2009

Κριτική ανάγνωση: Δημήτρης Μαγριπλής

Πρόσφατα διάβασα μια άκρως ενδιαφέρουσα ποιητική συλλογή. Πρόκειται για το «Μιας σταγόνας χρόνος» από τις εκδόσεις Πλανόδιον, οι οποίες διακρίνονται για την αισθητική* τους και παράλληλα για την δυνατότητα που δίνουν στους νέους ποιητές να δημοσιοποιήσουν την δουλειά τους. Άλλωστε, τα «Λογοτεχνικά φύλλα»**, συνοδεύουν τα τεύχη του λογοτεχνικού περιοδικού Πλανόδιον και στέλνονται δωρεάν στους συνδρομητές του περιοδικού. Φυσικά, όπως όλα τα βιβλία, ταξιδεύουν αυτόνομα και κρίνονται για την ουσία και την ποιότητα που τα διακρίνει. Έτσι και το βιβλίο του Βασίλη Μανουσάκη (διδάσκοντος στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου), σε μόλις 39 σελίδες αποκαλύπτει την πρώτη ποιητική απόπειρα ενός αξιόλογου λογοτέχνη.

Είκοσι πέντε όμορφα στοιχειοθετημένα και σελιδοποιημένα ποιήματα, με άρτια φιλολογική επιμέλεια, παρουσιάζουν ιδιαίτερες ευαισθησίες και έντονους προβληματισμούς.

Για τη μοναξιά (Το πέταγμα του πουλιού), το θάνατο (Δυό ηλιαχτίδες, Δυστύχημα, Το τέλος του τέλους), την ψυχική γαλήνη (Γαλήνη), το κυνήγι της επιτυχίας (Διαπιστώσεις), τη χαμένη νιότη (Χαμένη νιότη), τον έρωτα (Σώμα), τον πόνο (Ένα πρόβλημα άλυτο ακόμη), τον βιολογικό κύκλο, όπως χαρακτηριστικά όμορφα τον καταγράφει στην «Εξέλιξη»:

Ένα πρωί
γεννήθηκα μωρό.
Το μεσημέρι
βαφτίστηκα παιδί
Τ’ απομεσήμερο
ενήλικας σωστός
Απόγευμα
βρήκα δουλειά
Το βράδυ
με φωνάξανε πατέρα
Τη νύχτα
μπήκα σε λαβύρινθο βαθύ

Κάπου έχασα μια ζωή
αλλά δεν θυμάμαι πια
τι ώρα ήταν...

Τον ποιητή ενδιαφέρουν έντονα οι ανθρώπινες σχέσεις (Το επικριτικό βλέμμα), η ξεχασμένη συνείδηση (Συνείδηση) και με δυνατή φωνή διαδηλώνει τις περιβαλλοντικές ανησυχίες του, τόσο σε σχέση με τις καταστροφικές φωτιές στην Πελοπόννησο το 2007 (Ένας αλλιώτικος ήλιος), όσο και με τις γενικότερες κλιματικές αλλαγές (Το ουράνιο τόξο). Παράλληλα εκφράζει έναν έντονο κοινωνικό προβληματισμό (Εικόνες προσφυγιάς), αμφισβητεί τον κόσμο των ιδεών (Σπίτι χτισμένο με ιδέες), μα και το ίδιο του το κοινωνικό πρόσωπο (Μέσα στον καθρέφτη). Αλλού κάνει διάλογο με τον έσω εαυτό του (Η βροχή στον πλάτανο, Βαρύτητα, Δώσ’ μου, Και το σπουργίτι έρχεται, Ανεμόεσσα, Αίσιο τέλος), χαρίζοντάς μας την ικανοποίηση της επικοινωνίας μια και τα συναισθήματα είναι κοινά και πανανθρώπινα. Επιπλέον, η ανάγνωση προσφέρει ανάσα και ελπίδα, που νικούν τελικά τη μελαγχολία και λυτρώνουν την απόλυτη μοναξιά.

Ο κόσμος που αναδύεται από την ποίηση του Β. Μανουσάκη είναι ένας κόσμος, που δεν προφυλάσσεται κάτω από βεβαιότητες και στέγαστρα πάσης φύσεως. Είναι γυμνός και τελικά, αν και ταλαιπωρημένος, ξεπροβάλλει πάντοτε καθάριος, όπως άλλωστε η ίδια η φύση, όταν μετά την βροχή χαρίζει την υπόσχεση του ουράνιου τόξου.

Στο μότο που επέλεξε ο ποιητής για την πρώτη σελίδα του βιβλίου του, τον αξεπέραστο «Στίχο ενύπνιο» του Γιώργη Παυλόπουλου, νομίζουμε πως στάθηκε τίμιος και φυσικά πολλά υποσχόμενος. Εμείς οφείλουμε να τον παροτρύνουμε για την επόμενη ξενάγηση στον ποιητικά όμορφο κόσμο του.

----------
* Η εικόνα του εξωφύλλου είναι της Η. Νικοπούλου και το κόσμημα της σελίδας πέντε του ζωγράφου Δημήτρη Γέρου.
** Το συγκεκριμένο βιβλίο έχει το νούμερο 65 και συνόδευε το περιοδικό στο τεύχος 46 / Ιούνιος 2009.

Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2009

Η απονομή των Βραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης 2009 από το ΕΚΕΜΕΛ

Μια καλή είδηση, την οποία λάβαμε πριν λίγο στο e-mail του πολυΠεριοδικού μας: Χθες Τετάρτη, 7 Οκτωβρίου στις 8 το βράδυ, στο Ινστιτούτο Θερβάντες της Αθήνας έγινε η απονομή των Βραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης 2009, από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μετάφρασης Λογοτεχνίας και Επιστημών του Ανθρώπου (ΕΚΕΜΕΛ) και τα μορφωτικά ινστιτούτα της Αθήνας (Γαλλικό Ινστιτούτο, Ινστιτούτο Γκαίτε, Ινστιτούτο Θερβάντες και Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο) σε πέντε μεταφραστές της βρετανικής, γαλλόφωνης, γερμανικής, ισπανόφωνης και ιταλικής λογοτεχνίας.

Βραβεύτηκαν οι:

ΑΘΗΝΑ ΚΑΚΟΥΡΗ με το Βραβείο λογοτεχνικής μετάφρασης βρετανικής λογοτεχνίας για το βιβλίο Το μυστήριο του Έντουιν Ντρουντ του Charles Dickens από τις εκδόσεις Εστία.
Συνυποψήφιοι στην τελική λίστα ήταν η Χριστίνα-Πηγή Κουτρουμπά για το βιβλίο Η τριλογία των επαναστάσεων-Δόκτωρ Κοπέρνικος, Κέπλερ, Το γράμμα του Νεύτωνα του John Banville (Κέδρος) και ο Γιώργος Μπλάνας για το βιβλίο Κάθρην: Μια ιστορία του William Makepeace Thackeray (Νεφέλη).

ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ με το Βραβείο λογοτεχνικής μετάφρασης γαλλόφωνης λογοτεχνίας για το βιβλίο Στο café της χαμένης νιότης του Patrick Modiano από τις εκδόσεις Πόλις.
Συνυποψήφιοι στην τελική λίστα ήταν ο Θωμάς Σκάσσης για το βιβλίο Ποιος σκότωσε τον Έντουιν Ντρουντ του Jean-Pierre Ohl (Εστία) και ο Ανδρέας Στάικος για το βιβλίο Ζωρζ Νταντέν ή Ο ανύπαρκτος σύζυγος του Molière (Κίχλη).

ΙΑΚΩΒΟΣ ΚΟΠΕΡΤΙ με το Βραβείο λογοτεχνικής μετάφρασης γερμανικής λογοτεχνίας για το βιβλίο Η Βίβλος του Διαβόλου του Richard Dübell από τις εκδόσεις Λιβάνη.
Συνυποψήφιοι στην τελική λίστα ήταν η Άντζη Σαλταμπάση για το βιβλίο Μόνος στο Βερολίνο του Hans Fallada (Πόλις) και ο Ηλίας Τσιριγκάκης για το βιβλίο Η στιγμή του έρωτα του Martin Walser (Εστία).

ΕΦΗ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ με το Βραβείο λογοτεχνικής μετάφρασης ισπανόφωνης λογοτεχνίας για το βιβλίο Κονστάνσια και άλλες ιστορίες για παρθένους του Carlos Fuentes από τις εκδόσεις Άγρα.
Συνυποψήφιες στην τελική λίστα ήταν η Βασιλική Κνήτου για το βιβλίο Το βιβλίο του Μανουέλ του Julio Cortázar (Κέδρος) και η Μελίνα Παναγιωτίδου για το βιβλίο Το τέλος της τρέλας του Jorge Volpi (Αλεξάνδρεια).

ΜΑΡΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ με το Βραβείο λογοτεχνικής μετάφρασης ιταλικής λογοτεχνίας για το βιβλίο Γόμορρα του Roberto Saviano από τις εκδόσεις Πατάκη.
Συνυποψήφιοι στην τελική λίστα ήταν ο Δημήτρης Γουρίδης για το βιβλίο Στάχτη της Grazia Deledda (Ροές) και ο Γιάννης Η. Παππάς για το βιβλίο Mottetti-20 Ερωτικά ποιήματα του Eugenio Montale (Οδός Πανός).

Στροφαδιώτικες φωτογραφίες από τον "Ίσκιο" μας στο περιοδικό "Ναυτική Ελλάς"


Σεβαστός φίλος και πολυδικτυωμένος φύλακας άγγελος των κειμένων μας (πράγματι αξιοθαύμαστος, μια και γνωρίζει σχεδόν ανά πάσα στιγμή ό,τι δημοσιεύεται για εμάς ή από εμάς), αλίευσε και μάς έφερε σε φωτοτυπίες μια δημοσίευση που μάς αφορά. Πρόκειται για μια παρουσίαση των Στροφάδων Νήσων στο περιοδικό ΝΑΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΣ, ένα βραβευμένο μηνιαίο παραδοσιακό έντυπο, που εκδίδεται με τη μέριμνα της "Ελληνικής Θαλασσίας Ένωσης", η οποία εποπτεύεται από το Πολεμικό Ναυτικό.

Την παρουσίαση έχει κάμει ο έγκριτος παιδαγωγός - μουσειολόγος Χαράλαμπος Τορτορέλης (ενίοτε και σχολιαστής εδώ στον "Ίσκιο" μας) και βρίσκεται στις σελίδες 70-75 του τεύχους Σεπτεμβρίου 2009 του εν λόγω Περιοδικού.

Ο συντάκτης του άρθρου έχει κοσμήσει το κείμενό του με φωτογραφίες και πληροφορίες δανεισμένες από τις περί Στροφάδων, του Καστρομονάστηρου και του ασκητή παπα-Γρηγόρη αναρτήσεις μας, εδώ στο πολυπεριοδικό μας, μνημονεύοντας -ευτυχώς- ότι προέρχονται από τον "Ίσκιο του Ήσκιου".

Σημειώνουμε εμφατικά το "ευτυχώς", επειδή έχει πλέον καταστεί... μόδα το "clopy-paste", όπως ευφυώς αποκαλείται η ιντερνετική κλοπή φωτογραφιών και κειμένων, χωρίς να μνημονεύεται η πηγή προέλευσης. Σε όλα τα επιστημονικά έργα (για να είναι επιστημονικά) χρειάζεται απαραίτητα να μνημονεύονται οι πηγές. Στις μέρες μας, που οι πληροφορίες στον Κυβερνοχώρο είναι τόσο κατακλυσμιαίες, ώστε ανερυθρίαστα και απροκάλυπτα συμβαίνει πλέον το "ο κλέψας του κλέψαντος"...

Ο Χαράλαμπος Τορτορέλης όμως εμνημόνευσε τις πηγές του και τούτο τον τιμά ιδιαίτερα. Τον ευχαριστούμε και τού ευχόμαστε δύναμη και δημιουργικότητα.

Επιστολή από την Έδεσσα


Πριν από τρεις περίπου μήνες παρουσιάσαμε από αυτόν εδώ τον ιστότοπο το νέο βιβλίο του Σεβ. Μητροπολίτη Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας κ. Ιωήλ. Το σημείωμά μας εκείνο είχε τίτλο: "Ο Επιούσιος Άρτος": Συναγωγή θεολογικής σκέψης του Μητροπολίτη Εδέσσης κ. Ιωήλ. Εσείς μπορείτε, εάν θέλετε να το διαβάσετε, κάντε κλικ εδώ.
Ο λόγιος Μητροπολίτης είδε την εν λόγω δημοσίευση που τον αφορούσε και μάς απέστειλε ευγενώς την παρακάτω Επιστολή:

[...]

Αγαπητέ π. Παναγιώτη,

Σάς εκφράζω τις θερμές μου ευχαριστίες για τα επαινετικά και φιλόφρονα σχόλιά σας στο βιβλίο μου που πρόσφατα εξέδωσε η Αποστολική Διακονία με τίτλο "Ο Επιούσιος Άρτος", και τα οποία αναρτήσατε στο ηλεκτρονικό πολυπεριοδικό σας "Στον ίσκιο του Ήσκιου".

Εύχομαι ολόψυχα ο Κύριος να σάς ευλογεί και να σάς ενισχύει στην ποιμαντική διακονία σας.

Μετά τιμής

+ο Εδέσσης Ιωήλ

Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2009

Το "Θολό Ποτάμι": Ιστορικό Περισκόπιο 1922-1948

Πριν λίγο καιρό έλαβα μέρος στην Εξόδιο Τελετή ενός δασκάλου, ο οποίος, νυμφευμένος με Ζακυνθινιά, αγάπησε τόσο το νησί μας, ώστε ζήτησε να ταφεί στο γυναικοχώρι του, στου Φαγιά.
Αυτές τις μέρες έλαβα από τη σύζυγό του Μαρία ένα βιβλίο του μεταστάντος - καταγραφή προσωπικών εμπειριών μιας μακράς αγωνιστικής πορείας.
Είναι οι εμπειρίες του δασκάλου Κώστα Λ. Παπαγαρυφάλλου, εναποτυπωμένες σ' έναν τόμο με τον νυκτικό τίτλο "Θολό Ποτάμι", από τις εκδόσεις Αρσενίδη (σελίδες 304, δίχως εμφανή χρονολογία έκδοσης), και με κατατοπιστικό υπότιτλο "Κοινωνικό-Πολιτικό Περισκόπιο 1922-1948".

Στο βιβλίο συναντά ο αναγνώστης διαλόγους υπαρκτών προσώπων, διηγήσεις, μνήμες και βιώματα μιας ολόκληρης κοινωνίας κατ' αυτή την πέτρινη ιστορική περίοδο. Στιγμές και αίμα από τον Πόλεμο του 1940, την Κατοχή, την Εθνική Αντίσταση, την Απελευθέρωση και τον Εφύλιο Σπαραγμό.
Στην πραγματικότητα η εξιστόρηση του Παπαγαρυφάλλου αποτελεί ανάπλαση του αιμοστάζοντος προσώπου της Ελλάδας αυτής της περιόδου. Μες από τις συγκεκριμένες περιπτώσεις και τα επιμέρους γεγονότα κατανοεί ο αναγνώστης και μάλιστα ο ανυποψίαστος νέος του καιρού και του τόπου μας, ότι όλα όσα υπάρχουν και κινούνται δίπλα μας σήμερα, αυτή καθεαυτή η ζωή της Δημοκρατίας και η δημοκρατία της Ζωής, κατακτήθηκαν με Αίμα.

Ο συγγραφέας του βιβλίου γεννήθηκε στη Λάρισα το 1917 (δεύτερο από τα οκτώ παιδιά της οικογένειάς του) και σπούδασε στην Παιδαγωγική Ακαδημία. Πολέμησε το '40 στην Αλβανία ως λοχίας. Αργότερα εντάχτηκε στο Ε.Α.Μ., το δε 1943 διορίστηκε δάσκαλος στους Νερόμυλους της Αγιάς. Γρήγορα όμως εγκατέλειψε το σχολείο, εντασσόμενος ολοκληρωτικά στην Αντίσταση με το ψευδώνυμο "Κώστας Ξυνός". Το 1946 επαναδιορίστηκε στη Μακεδονία. Στον Εμφύλιο κηρύχτηκε ανυπότακτος του "Εθνικού Στρατού". Στην δικτατορία του '67 απολύθηκε και επανήλθε στην διδασκαλία με τη μεταπολίτευση. Ύστερα μετεκπαιδεύτηκε στο Μαράσλειο Διδασκαλείο, προήχθη σε Επιθεωρητή Δημοτικής Εκπαίδευσης και συνταξιοδοτήθηκε το 1983.
π.Π.Κ.

Δευτέρα 5 Οκτωβρίου 2009

Ο σκόπελος "Βόιδι" της Ζακύνθου και υποβρύχιες λήψεις

Εξερευνά και παρουσιάζει η Μαρία Σιδηροκαστρίτη-Κοντονή

Σε μιαν από τις υποθαλάσσιες εξερευνήσεις μας, μαζί με την φίλη μου την Κ. Μ., στην περιοχή Ακρωτηρίου και συγκεκριμένα στον σκόπελο Βόιδι, που ευρίσκεται στην περιοχή και απέχει 290 μέτρα από την ακτή, εντοπίσαμε μια κυκλική κατασκευή σε βάθος 3- 4 μέτρα από τη επιφάνεια της θάλασσας, διαμέτρου 4 μέτρων και ύψους 30 με 40 εκατοστά.
Μετά από την πρώτη έκπληξη, ξαναγυρίσαμε με υποβρύχια μηχανή, μέτρα και σταθμά, την αποτυπώσαμε, φωτογραφίσαμε κι έτσι έμεινε στο αρχείο μου.
Τώρα που ο «ΙΣΚΙΟΣ του ΗΣΚΙΟΥ» μάς προσφέρει απλόχερη φιλοξενία, την αποσύραμε και την παρουσιάζουμε στους φίλους μας.














Η κατασκευή αυτή ευρίσκεται ΝΑ του σκοπέλου, 3-4 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, όπως αναφέρω προηγουμένως. Εξωτερικά είναι επιχρισμένη με στρώμα πηλού πάχους 5 εκατοστών περίπου, το οποίο από τα χρόνια έχει σπάσει και φέρει βαθιές ραβδώσεις.
Ρωτώντας έμαθα, ότι τα παλιά χρόνια τις στέρνες νερού εξωτερικά τις περνούσαν με πηλό, για να μη φεύγει το νερό και έτσι βγάλαμε το συμπέρασμα, ότι η κατασκευή αυτή είναι ο πυθμένας στέρνας νερού.

Ο Ι. Π. μού είχε πει, χωρίς να θυμάται τις πηγές του, ότι πάνω στον σκόπελο υπήρχε μια εκκλησία, ένα σπίτι δίπατο, μια κληματαριά και μια στέρνα. Αυτή η πληροφορία ήλθε να στηρίξει την άποψή μας, ότι η υποθαλάσσια αυτή κατασκευή πράγματι είναι ο πυθμένας της στέρνας που υπήρχε στον Σκόπελο.

Εδώ παραθέτω αυτούσια την περιγραφή που κάνει για το Βόιδι ο Ντίνος Κονόμος στο βιβλίο του «Εκκλησίες και Μοναστήρια στη Ζάκυνθο», Αθήνα 1967 σελ. 38, για τους φίλους εκτός Ζακύνθου, οι οποίοι θα ήθελαν να μάθουν την ιστορία του.





Άγιος Γεώργιος στο Βόιδι
Εκκλησία και μοναστήρι σωζόμενα σε ένα μικρό νησάκι, ΒΔ της Ζακύνθου, που ήταν άλλοτε ενωμένο με την στεριά.
Το νησάκι αυτό, Βόιδι ή Καλόγερος ή Φίλιππος (Fra Filippo) ή νησί των Τριάντα εννέα (Trentanove), καταστράφηκε από τους σεισμούς των ετών 1840, 1893 και 1953. Το εκκλησάκι και η μονή παραχωρήθηκαν από την Βενετία στον ιστοριογράφο Γεώργιο Σέρρα το 1642. Αργότερα (1672) περιήλθε στην ιδιοκτησία του Μοναστηριού του Αγίου Φραγκίσκου του Κάστρου, που τα έδωσε μαζί με το νησάκι σε εδαφονομή (1749) στο μοναχό Π. Φωκά. Από τα παλιότερα χρόνια ως την εποχή της Αγγλοκρατίας η εκκλησία και το Μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου στο Βόιδι γιόρταζαν κάθε χρόνο την ημέρα της επετείου του Μεγαλομάρτυρα και η θάλασσα ένα γύρω έπηζε από βάρκες με προσκυνητές. Το πανηγύρι στο Βόιδι ήταν ένα από τα λαμπρότερα της περασμένης Ζακύνθου. Το 1840 το εκκλησάκι και το μοναστήρι έπεσαν από τους σεισμούς. Το λαμπρό πανηγύρι και οι βαρκάδες έσβησαν από τότε.
Ύστερα χάθηκαν ακόμη και ερείπια. Οι σεισμοί και το πέλαγος αφάνισαν κάθε ανάμνηση και σήμερα υπάρχει μόνο στη μέση της θάλασσας ένας έρημος μικρός σκόπελος.


Συμπληρώνω δύο επιπλέον στοιχεία, που συνέβαλαν στην καταστροφή του:
Α. Οι Ιταλοί κατά την διάρκεια της κατοχής, όπως επίσης μού είπε ο Ι. Π., κτυπούσαν από το Ακρωτήρι δίπλα από τον φάρο, τον σκόπελο με κανόνια για να δοκιμάζουν την ευστοχία τους και
Β. Η κορυφή του κόπηκε και έπεσε στη θάλασσα στο σεισμό του 1988.

Για την ονομασία του σκοπέλου υπάρχουν πολλές παραδόσεις, ότι εκτελέστηκαν εκεί 39 ποπολάροι που έλαβαν μέρος στο Ρεμπελιό ή ότι εκτελέσθηκαν 39 κάτοικοι από το χωριό Κερί που ήθελαν να εκλέξουν δικό τους Προβλεπτή.
Σαν επικρατέστερη όμως θεωρώ την άποψη του αείμνηστου Χρήστου Λιβέρη, ο οποίος αναφέρει στο έργο του «Τοπωνύμια της Ζακύνθου», εκδόσεις Ερμής, σ. 33, ότι οι Ενετοί πάνω σε αυτό κατασκεύασαν οχυρώματα με κανόνι και τα προσδιόριζαν με τον αριθμό 39 όπως και στην περίπτωση της νησίδας Τεσσαράκοντα στον Αλυκανά, η οποία –δυστυχώς- έχει καλυφθεί από την Θάλασσα.


Μερικές διευκρινήσεις για τις δημοσιευόμενες εδώ υποβρύχιες φωτογραφίες:
*** Τραβήχτηκαν από τον φωτογράφο Διονύσιο Δρακόπουλο τον Σεπτέμβρη του 2009 και τον ευχαριστούμε πολύ.
*** Οι αρχικές που είχα τραβήξει το 1995 και οι οποίες θα ήταν ένα υπόβαθρο για την φθορά που έχει υποστεί η κατασκευή, δανείστηκαν κάπου και δυστυχώς χάθηκαν.
*** Οι τρεις πρώτες φωτογραφίες αφορούν ένα βράχο πάνω στον οποίο κάποιοι σκάλισαν ένα Λιθάρι, πιθανόν για να το μεταφέρουν σε κάποιο Λιοτρίβι αλλά τελικά δεν το ολοκλήρωσαν. Δεν έχω πληροφορίες γι’ αυτό.
*** Οι υπόλοιπες φωτογραφίες αφορούν τον πυθμένα της στέρνας, στην οποίαν αναφερόμαστε παραπάνω.

Η ελαιογραφία του σκοπέλου Βοϊδιού, ως νησιού και με πανηγύρι, είναι καμωμένη από τον Ζακυνθινό ζωγράφο και αγιογράφο Χρήστο Ρουσέα και ανήκει στον αγαπητό μας συγγραφέα Νιόνιο Μελίτα.


----------------------------------
Σημείωση Π.Κ.
Οφείλω από πλευράς του Ιστοχώρου μας να ευχαριστήσω από καρδιάς τη φίλη Μαρία Σιδηροκαστρίτη-Κοντονή για την τιμή να πρωτοπαρουσιάζει από το πολυπεριοδικό μας τις πολύ ενδιαφέρουσες εξερευνήσεις της.
Πρέπει να πω, ότι από διετίας προετοιμάζω ένα φωτο-ϊστορικό Αφιέρωμα στο Βόιδι, αλλά με τρόπο καλότυχο με πρόλαβε η πολύτιμη Φίλη Μαρία. Είμαι πολύ χαρούμενος, ότι από εκείνο το ατέλειωτο Αφιέρωμα (που πλέον θ' ακολουθήσει μεν, τροποποιημένο δε) παραχωρώ ευχαρίστως, για τις ανάγκες αυτής εδώ της σπουδαίας δημοσίευσης-ανακοίνωσης την πρώτη φωτογραφία (το Βόιδι μες από τα καλάμια της απέναντι όχθης) και το παρακάτω μικρό βίντεο, που αποτυπώνει τον σκόπελο αυτόν, καθώς παιχνιδίζει με τη θάλασσα του Ιονίου, η οποία εντέλει τον κατατρώει.

Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2009

Σίγησε η Μερσέντες Σόσα, η φωνή της Λατινικής Αμερικής / Mercedes Sosa died

Βγήκε από τη ζωή σήμερα στο Μπουένος Άιρες, σε ηλικία 74 ετών, η Mercedes Sosa (γνωστότερη ως "Νέγρα" ή και "φωνή της σιωπηλής πλειοψηφίας"), η φωνή των πολυειδών αγώνων της Αργεντινής, ενεργή κομμουνίστρια και αγωνίστρια κατά της δικτατορίας στη χώρα της (1976-1983).

Ζακυνθινή Καντάδα Vs Θλίψη Εκλογών


Ώρα της μεγάλης Αναμονής για τ' αποτελέσματα των σημερινών Βουλευτικών Εκλογών κι εμείς αναδεικνύουμε -ως αντίδοτο- μια σκερτσόζικη ζακυνθινή καντάδα. Τραγουδούν ο πατέρας και οι δυο γιοι της ζακυνθινής Οικογένειας Τρούσα ή Ντάση στο εστιατόριό τους "Το περιβόλι τ' Ουρανού" (23.7.2009).



Παρασκευή 2 Οκτωβρίου 2009

"Εγενόμην εν Πάτμω" [12. Και άλλα τρίστιχα σχόλια σε φωτογραφίες]

Ο Απηλιώτης
απόψε δίνει ρέστα
στο σπήλαιό του.


Με ψάρι μοιάζω
μαγκωμένο στα φώτα
της αυταπάτης.

Αυθαδιάζουν
των νερών ερείπια
κι ο Χρόνος Κρόνος.

Μεταξύ Σκάλας
και Χώρας μέγα καύμα:
Γυμνός ο Λόγος.


Αφού Ελ Γκρέκο
παρίσταται Νυμφίος
εγώ να φεύγω.

Αιγαίο κύμα
τη σκληρότη των βράχων
πώς τιθασεύεις;


Με νυχτωδίες
ο λόγος ο έναστρος
δεν πλανεύεται.


Φωτογραφίες - Τρίστιχα: Παναγιώτης Καποδίστριας
(Πάτμος-Ζάκυνθος, Σεπτέμβριος 2009)

Οι πιο αναγνώστες μας Αναγνώστες

Related Posts with Thumbnails