Ο μεγάλος ανατόμος Andreas Vesalius τιμάται στη Ζάκυνθο με συνέδριο και αποκαλυπτήρια γλυπτού

 Σήμερα, 4 Σεπτεμβρίου 2014 / Πρωί στο Θέατρο Σαρακηνάδου και μεσημέρι στην πόλη της Ζακύνθου 

Φωτορεπορτάζ και βίντεο: π. Παναγιώτης Καποδίστριας

Ο Αντρέας Βεζάλιους επιστρέφει στη Ζάκυνθο

Του ΝΙΚΟΥ ΒΑΤΟΠΟΥΛΟΥ / Εφημερίδα Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 3.9.2014

Σε ένα κομβικό σημείο διαπολιτισμικού διαλόγου και πολιτιστικής διπλωματίας βρίσκεται αυτές τις ημέρες η Ζάκυνθος, καθώς φιλοξενεί τις εκδηλώσεις για την επέτειο του Ανδρέα Βεζάλ ή Βεσάλιου ή απλώς Andreas Vesalius. Είναι ένας διάδρομος επικοινωνίας και ανταλλαγής ανάμεσα στην Ελλάδα και το Βέλγιο, με όχημα τα 500 χρόνια από τη γέννηση και τα 450 χρόνια από τον θάνατο του πιο διάσημου ανατόμου της νεότερης ιστορίας. Αυτή η εθνική μορφή του Βελγίου έτυχε να πεθάνει στις ακτές της Ζακύνθου, πιθανώς θύμα ναυαγίου.

Σήμερα, η περίπτωση Andreas Vesalius γίνεται ένα κεφάλαιο προς περαιτέρω διερεύνηση και ασφαλώς ένα κοίτασμα για τη Ζάκυνθο, που πλέον έχει το δικό της άγαλμα που έφεραν από το Βέλγιο, ως προσφορά, οι καλλιτέχνες Pascale Pollier και Richard Neave. Ο δεύτερος ειδικεύεται στην τέχνη της ανασύστασης των προσώπων και είναι ιδρυτής της μεθόδου του Μάντσεστερ γι’ αυτή την τέχνη και τεχνική που έχει τεράστια, πλέον, διάδοση. Το γλυπτό (ένας άνδρας που κρατάει ένα κρανίο) ολοκληρώθηκε σε πηλό και μετά χύθηκε σε μπρούντζο. Είναι τοποθετημένο σε βάθρο με εθνόσημο σμιλεμένο σε μαύρο μάρμαρο από τη γλύπτρια Chantal Pollier. Το όνομα «Andreas Vesalius» κόπηκε σε μαύρο μάρμαρο, επίσης, από το εργαστήρι Kindersley του Κέμπριτζ.

Έτσι, λοιπόν, ο Βεσάλιος έρχεται πάλι στην Ζάκυνθο με όλα τα σύγχρονα παρακλάδια ενός πυκνού δικτύου που εμπλέκει τη γλυπτική, τη διαπολιτισμική συνεννόηση, τον αναπτυξιακό και θεματικό τουρισμό, την ιατροδικαστική τέχνη, την ανατομία και εντέλει την body art.

Γι’ αυτό ακριβώς, οι εκδηλώσεις στη Ζάκυνθο (4-8/9) περιλαμβάνουν και μία έκθεση με τίτλο «Fabrica Vitae», με έργα διάσημων καλλιτεχνών (Stelarc, Jan Fabre, Dino Vaals, Eleanor Crook, Pascale Pollier, Richard Neave, Helen Pynor, Andrew Carnie κ.ά.), που εμπνέονται από τη διασύνδεση ιατρικής και τέχνης, με τη συμβολή της επιστημονικής συνεργάτιδας του «Δημόκριτου» Βάσιας Χατζή. «Επίσης, η Fabrica Vitae», εξηγεί η κ. Βάσια Χατζή, «θα φιλοξενήσει δουλειά σημαντικών σύγχρονων ιατρικών εικονογράφων (medical illustrators), καθώς επίσης και βιντεοπροβολές με δουλειά καλλιτεχνών που εμπνέονται από την ιατρική, όπως οι Jan Fabre και Alex και Miltos Mermikedis. Θα έχω, επίσης, την τιμή να παρουσιάσω το καλλιτεχνικό δίκτυο που έχω δημιουργήσει, το MEDinART (www.medinart.eu) με ένα βίντεο το οποίο θα περιλαμβάνει δουλειά των περίπου 100 medical artists από όλο τον κόσμο που αυτό φιλοξενεί».

Οι εκδηλώσεις, ως σύμπραξη του Δήμου της Ζακύνθου και της πρεσβείας του Βελγίου, πλαισιώνονται από διεθνές συνέδριο και συναυλίες στα Ιόνια και το Μουσείο της Ακρόπολης (με τη διοργάνωση της specs ’n’ arts). Ολα αυτά έχουν σπινθήρα το πάθος του Βέλγου προξένου κ. Theo Dirix που συντονίζει τις έρευνες για τον εντοπισμό του τάφου του Vesalius. Ο κ. Theo Dirix έχει συμπυκνώσει την έρευνά του στο βιβλίο «In search of Andreas Vesalius. The quest for the lost grave», το οποίο θα παρουσιαστεί στο πλαίσιο του συνεδρίου.

Μελαγχολική περιδιάβαση στις γειτονιές των Σαλώνων {3ο μέρος}

Ταξίδεψε στην Άμφισσα και φωτο-αποτύπωσε ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας 

Με τη Γιορτή Οικολογίας 2014 ξεκίνησε ο δ΄ κύκλος συνάξεων του Κέντρου Λόγου "Αληθώς"

30 φωτογραφίες: Νίκος Παπαδάτος, π. Νικόδημος Κεφαλληνός, π. Παναγιώτης Καποδίστριας 

Με μεγάλες προσδοκίες ξεκίνησε το δειλινό της 1ης Σεπτεμβρίου 2014 ο 4^ος κύκλος δράσεων του Κέντρου Λόγου Μπανάτου «Αληθώς». Το ακαδημαϊκό έτος 2014-15 είναι επί θύραις κι έτσι τελέσθηκε ο Αγιασμός των νέων συνάξεων του Κέντρου. Όπως πλέον έχει καθιερωθεί από 4ετίας, η πρώτη συγκέντρωση αφορούσε στην περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση των Ζακυνθινών και πραγματοποιήθηκε «επί την ηλίου δύσιν»,  στον αύλειο χώρο – κήπο του ενοριακού Παρεκκλησίου της Παναγίας της Βλαχέραινας Μπανάτου.

Πλήθος λαού, εντοπίων και περιηγητών από τη Λάρισα που πληροφορήθηκαν την εκδήλωση, υποδέχτηκαν το Χέρι του Αγίου Διονυσίου, το Οποίο ευλαβούνται ιδιαιτέρως οι πιστοί κι ευγενώς έφερε στη συνάθροιση ο Καθηγούμενος της Μονής Στροφάδων και Αγίου Διονυσίου Αρχιμανδρίτης Διονύσιος Λιβέρης.

Άμα τη αφίξει του σεπτού Λειψάνου άρχισε ο Αρχιερατικός Αγιασμός, τον οποίον τέλεσε ο Σεβ. Μητροπολίτης Ζακύνθου κ. Διονύσιος Δ΄, συμπαραστατούμενος από τον Σεβ. Μητροπολίτη Δωδώνης κ. Χρυσόστομο και τους Ηγουμένους Αρχιμανδρίτη Διονύσιο της Μονής Στροφάδων, Αρχιμανδρίτη Δανιήλ Μπιάζη της Μονής Σπηλαιωτίσσης και ιεροκήρυκα της Ζακύνθου και Αρχιμανδρίτη Γαβριήλ Βόγια της Μονής Προδρόμου Λαγκάδας και άλλους κληρικούς της Μητροπόλεώς μας, θιασώτες του «Αληθώς».  

Ακολούθησε ειδική Δέηση υπέρ του Φυσικού Περιβάλλοντος, με την ευκαιρία μάλιστα της Εκκλησιαστικής Ημέρας Περιβάλλοντος κάθε 1η Σεπτεμβρίου, την οποίαν έχει από 25ετίας καθιερώσει το Οικουμενικό Πατριαρχείο. 

Στη συνέχεια και σύμφωνα με το πρόγραμμα, ο Σεβ. Μητροπολίτης Δωδώνης κ. Χρυσόστομος, με την ιδιότητά του ως Επιτίμου Καθηγητού του Τμήματος Περιβάλλοντος του ΤΕΙ Ιονίων Νήσων, ομίλησε με θέμα, που απτόταν της θεολογίας του Περιβάλλοντος, με τίτλο: «Τα Λείψανα των Αγίων ως ορατά σημεία αφθαρσίας της Κτίσης». 

Μεταξύ άλλων τόνισε:  «[…] Το θαυμαστό που διακρίνει τον Άγιό μας απ’ όλα τα λοιπά στοιχεία της περιβάλλουσας όλους μας Κτίσης, τόσο της εποχής του όσο και της δικής μας, αποτελεί η σωματική διάρκεια που Του δωρήθηκε απ’ τον Ουρανό. Η ανεξικακία και η συγχωρητικότητα, που επέδειξε με τρόπο ανεπανάληπτο και καταλυτικό, κρύβοντας από τις συνέπειες του ανθρώπινου νόμου και στηρίζοντας με κάθε τρόπο τον ίδιο τον φονέα του αδελφού Του, η εφαρμοσμένη δηλαδή αγιοσύνη Του, συνετέλεσε ώστε η Θεία Χάρη να Τον αξιώσει να διαρκεί στους αιώνες, όχι μόνο πνευματικά ή έστω αναμνηστικά, αλλά και σωματικά! Έτσι το φθαρτό φυσικό – υλικό στοιχείο του πρώτου μισού του 17^ου αιώνα δεν αποσυντέθηκε άδοξα και νομοτελειακά «εις τα εξ ών συνετέθη», αλλά έχει καταστεί στοιχείο διαχρονικό, φθάνοντας έως τις δίσεκτες ημέρες του 2014. Χωρίς αμφιβολία μάλιστα, θα υπερβεί τα σημερινά σχήματα του καιρού μας και θα συνεχίσει να γεύεται την Αιωνιότητα, με την οποία –τόσο υπέροχα– έχει ενδυθεί!

Αυτή η θαυμαστή καταξίωση της σωματικότητας του Αγίου Διονυσίου, όπως –εννοείται– και όλων των άλλων ιερών Λειψάνων πάντων των Αγίων, θεωρούμε ότι μπορεί να λειτουργήσει παραδειγματικά για όλους εμάς, οι οποίοι έχουμε εμπλακεί στα δυσμενή και απρόβλεπτα αποτελέσματα του λεγόμενου οικολογικού προβλήματος. Μιλάμε συνήθως για το “εδώ και τώρα” πρόβλημα της οικονομικής Κρίσης της πατρίδας μας, αλλά ελάχιστοι ομιλούν για τα ανατριχιαστικά, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα της οικολογικής Κρίσης, που οδηγεί αργά, μα σταθερά, στην ολοκληρωτική Καταστροφή. Ο “Πράσινος Πατριάρχης” Βαρθολομαίος τα επισημαίνει όλα τούτα σε κάθε ευκαιρία με όση φωνή διαθέτει, όμως η διεθνής κοινότητα των λεγόμενων μεγάλων και τρανών, μεριμνώντας και τυρβαζόμενη περί πολλά, “ουκ ηβουλήθη συνιέναι” [...]».

Μετά το τέλος της πρώτης αυτής εκδήλωσης, ακολούθησε μικρή δεξίωση με γλυκίσματα και αναψυκτικά που ετοίμασαν οι Κυρίες της Ενορίας, οι οποίες στηρίζουν τις μορφωτικές δράσεις του «Αληθώς»!

Με τη ραγδαιότητα της πρώτης φετινής βροχής

Πριν λίγο...

Με αφιέρωμα στη χρυσή εποχή του Ισλάμ (9ο-13ο αιώνα), το 555ο τεύχος του περιοδικού "Ιστορία Εικονογραφημένη"

Μας πληροφορεί σχετικά ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ, καλός συνεργάτης μας και διευθυντής του περιοδικού Ιστορία Εικονογραφημένη, μες από το ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ

Όποτε γίνεται αναφορά σε χρυσή περίοδο, η έκφραση υποδηλώνει τους ευτυχείς χρόνους ενός πολιτισμού, οι οποίοι κατά γενικό κανόνα ακολουθούνται από λιγότερο μεγαλοπρεπείς περιόδους. Σε μία εποχή όπου οι ομιχλώδεις περιοχές της Βόρειας Ευρώπης δεν ακτινοβολούν κάποια ιδιαίτερη εκλέπτυνση, τρεις δυναστείες οδηγούν τον μουσουλμανικό πολιτισμό στο απόγειό του: οι Αββασίδες της Βαγδάτης από τον 8ο ως τον 13ο αιώνα, οι Ομεϋάδες της Κόρδοβας από τον 9ο ως τον 11ο αιώνα, οι Φατιμίδες του Καΐρου τον 10ο αιώνα. Μία κοινή θρησκεία (το Ισλάμ) και μία κοινή γλώσσα (η Αραβική), η ενότητα ενός βασιλείου, του οποίου το μέγεθος (από την Ισπανία ως την Ινδία) ευνοούν τις ανταλλαγές, η φωτισμένη διακυβέρνηση των χαλίφηδων – όλες αυτές οι προϋποθέσεις συγκεντρώνονται επιτρέποντας την έλευση ενός πραγματικού εκσυγχρονισμού.

Η προσπάθεια απόδοσης δικαιοσύνης σ’ αυτόν τον μουσουλμανικό πολιτισμό, ο οποίος έλαμψε από τον 8ο ως τον 13ο αιώνα στους τομείς των επιστημών, των τεχνών και της αρχιτεκτονικής, συνιστά ένα είδος τολμήματος: διακινδυνεύουμε να τον περιορίσουμε σε μία εποχή περασμένη, εξωραϊσμένη, που σίγουρα δεν πρόκειται να επιστρέψει ποτέ. Προφανώς, δεν είναι αυτός ο στόχος μας. Και, δεδομένων των διεθνών πολιτικών περιστάσεων, στις οποίες ο μουσουλμανικός φονταμενταλισμός γίνεται όλο και πιο ριζοσπαστικός, δεν θα ήταν περιττή η διευκρίνιση: η αναπόληση των χρυσών αιώνων του Ισλάμ δεν σκοπεύει να γίνει μία πολυτελής κηδεία του.

Κάθε φορά που το Ισλάμ διανύει μία άσχημη περίοδο, η φωνή της λογικής καταπνίγεται. Τα δόγματα, τα κινήματα και οι άνθρωποι υπήρξαν ενσαρκώσεις των ελπίδων για ελευθερία και πρόοδο, οι οποίες είναι εγγενείς σε κάθε ανθρώπινη κοινωνία. Όσον καιρό η Ευρώπη βρισκόταν σε μία πολιτιστικά κωματώδη κατάσταση, σπαρασσόμενη από φεουδαλικές διαμάχες, οι μεγάλες μουσουλμανικές πόλεις ήταν οι φάροι που φώτιζαν τον κόσμο. Μπορούμε, λοιπόν, να αναρωτηθούμε: τι συνέβη, ώστε να επέλθει η κατάρρευση ενός τέτοιου κοινωνικού και διανοητικού οικοδομήματος; Η ακλόνητη απόφαση των καθολικών βασιλέων να πάρουν πίσω την Ανδαλουσία, και – κυρίως – η επέκταση της οθωμανικής δυναστείας.

Από τότε το Ισλάμ βυθίστηκε στον σκοταδισμό, αναμασώντας αδιάκοπα τις πολυάριθμες αποτυχίες του και τρέφοντας τη νοσταλγία της Ανδαλουσίας. Αποκηρύσσει τη γεμάτη προκαταλήψεις και αρχαϊσμούς θρησκεία, που έχουν ιδιοποιηθεί σήμερα οι πολιτικοποιημένοι ιδεολόγοι. Οι τελευταίοι δεν βλέπουν πως η πραγματική τζιχάντ δεν είναι ένας ιερός πόλεμος, αλλά ο πόλεμος του Φωτός ενάντια στην άγνοια. Εκείνοι, που διεκδικούν την κληρονομιά μιας περασμένης δόξας, δεν φαίνονται έτοιμοι να αποδεχθούν την ελευθερία σκέψης που αυτή προϋποθέτει.

Ο 11ος αιώνας είναι για το Ισλάμ ό,τι υπήρξε ο 18ος αιώνας για την Ευρώπη. Το Ισλάμ βρίσκεται ακόμα σε στάδιο επεξεργασίας· οι διανοητές του δεν διστάζουν να οικειοποιηθούν τις γνώσεις των Ελλήνων, Περσών και Ινδών προκατόχων τους, χάρη σε στρατιές από έμπειρους μεταφραστές. Στον Οίκο της Σοφίας, ο οποίος ιδρύθηκε τον 9ο αιώνα από τον αββασίδη χαλίφη αλ-Μαμούν, οι ειδικοί στα έργα της αρχαιότητας περιστοιχίζονται από ερευνητές και φιλοσόφους σε μία μοναδική πληθώρα διανοητικής παραγωγής και ανταλλαγής ιδεών, όπου το θρησκευτικό δεν αποκλείει το κοσμικό. Κάποια μεγάλα ονόματα είναι γνωστά και σε μας. Όπως ο Αβικέννας, ο οποίος συνέγραψε τον 10^ο αιώνα έναν Κανόνα της Ιατρικής που θα παραμείνει ένα απαράμιλλο έργο αναφοράς, ο αστρονόμος Αλβατέγνιος, τα έργα του οποίου θα χρησιμοποιηθούν στην Ευρώπη ως τον 18^ο αιώνα, ή ο φιλόσοφος Αβερόης. Αλλά υπάρχουν και πολλοί άλλοι. Kαλούμαστε στην ανακάλυψη όλου αυτού του υλικού και πνευματικού πλούτου. Και ίσως, ακόμη, στο να δούμε από μια νέα προοπτική την έννοια της βαρβαρότητας, όπως αυτή ισχύει για τον εαυτό της… ή για άλλους.