Η εορτή της Πεντηκοστής στην Pretoria με Πατριαρχική Λειτουργία

  Φωτοανταπόκριση από Pretoria: Effie Kondos  

Την Κυριακή της Πεντηκοστής, 3η Ιουνίου 2012, ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεόδωρος Β΄ προεξήρχε της Θείας Λειτουργίας και εκήρυξε τον θείο λόγο στον περίλαμπρο Καθεδρικό Ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στην Πρετόρια, πρωτεύουσα της Νοτίου Αφρικής, συμπαραστατούμενος από τον Μητροπολίτη Ιωαννουπόλεως και Πρετορίας κ. Δαμασκηνό και τον Μητροπολίτη Άκκρας κ. Γεώργιο. Ο Καθεδρικός Ναός, που αποτελεί κόσμημα βυζαντινού ρυθμού, ήταν κατάμεστος από πιστούς, συμπεριλαμβανομένων των Διπλωματικών και Κοινοτικών αρχών.

Πριν την ακολουθία του Εσπερινού της Γονυκλισίας, ο Μακαριότατος παρασημοφόρησε με τον Σταυρό του Αγίου Μάρκου τον κ. Νικόλαο Ευθυμιάδη, τέως Πρόεδρο της Ελληνικής Κοινότητας Πρετορίας, τον κ. Γεώργιο Αβακουμίδη, διαπρεπή δικαστή του Ανώτατου Δικαστηρίου της Νοτίου Αφρικής και τον κ. Χάρη Γκουβέλη, Πρόεδρο του ΣΑΕ στην Νότια Αφρική, προσφωνώντας τους με λόγια αγάπης και πατρικής στοργής, ευχαριστώντας τους συνάμα για την μέχρι σήμερα προσφορά τους στην Εκκλησία και στην παροικία. Τέλος πρόσφερε τον Πατριαρχικό Σταυρό στον προϊστάμενο του Καθεδρικού Ναού Αρχιμανδρίτη κ. Μιχαήλ Βισβίνη για την πολυετή διακονία του στην Πρετόρια.

Ακολούθησε πρόγευμα στην παρακειμένη κοινοτική αίθουσα, όπου τον Πατριάρχη καλωσόρισε ο Πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Πρετόριας. Ο Μακαριώτατος με την σειρά του εξέφρασε την χαρά του, που βρίσκεται κοντά στον Ελληνισμό της Πρετόριας και κάλεσε όλους τους παροίκους να παραμείνουν πιστοί και να μην ξεχνούν ποτέ τις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα της πατρίδας. Στην συνέχεια το χορευτικό συγκρότημα νεολαίας της κ. Μαίρης Βασιλείου παρουσίασε κρητικούς χορούς προς τιμήν του Πατριάρχη. Ο Μακαριώτατος φανερά συγκινημένος ευχαρίστησε την κ. Βασιλείου για την πολύχρονη προσφορά της στην διδασκαλία ελληνικών χορών και της προσέφερε αναμνηστικό δώρο.

Στου σησαμόμελου τα μέλια...

Ο συνεργάτης μας ΜΑΝΩΛΗΣ ΔΗΜΕΛΛΑΣ βρίσκεται στην Κάρπαθο

όπου φωτογραφίζει, σε άσπρο μαύρο, στιγμές καθημερινότητας και σχολιάζει

Οι ξένοι μεσ’ τους ξένους μυρίζουν την χαρά, νιώθουν, καταλαβαίνουν πότε είναι η στιγμή που σταματά, κοκκαλώνει, ο χρόνος. Περπατάς άτονα, σχεδόν αδιαφορείς, όχι, δεν είναι για τον βηματισμό, αλλά πως πιθανά στέκεσαι στο κύμα, βυθίζεσαι στο ψέμα μιας βλαμμένης ώρας, που ελπίζεις να μην είναι η κακιά, και να που ένα δάκρυ σε σπρώχνει, σε ξανα-κλωτσά.

Είναι περίεργος ο κόσμος που φοράμε, το πρόσημο, με το οποίο ντύνουμε, στολίζουμε το καθημερινό. Λίγο, σχεδόν ελάχιστα, διαφέρει το θλιβερό από το χαρούμενο, το ευχάριστο από το δυσάρεστο.

Είναι που όλα γίνονται με το ίδιο πρόσωπο, με τα ίδια χείλια φιλάμε, δεν αλλάζει, δεν άλλαξαν ποτέ. Τα χρεωθήκαμε, όπως χρεωθήκαμε όλα εκείνα που νομίζουμε πως μπορούμε να τα επιστρέψουμε, να γυρίσουμε πίσω. Θα τα δώσουμε, μα όλα με την μοιραία σειρά, στην ώρα τους. Τον δικό τους δόκιμο χρόνο, που λέει κι ο ποιητής, που ακόμη δεν τον βρήκε. Ίδιες ρυτίδες σκάνε στο χαμόγελο, μα εκείνες είναι που στην στροφή, στο δάκρυ, περιμένουν.

Περαστικός, στέκομαι μια στιγμή, ξένος μέσα σε ξένους. Μέσα στην σκοτούρα, το ανακάτεμα, την ανάδευση του καφέ και με έναν Ιούνη που φέρνει αν είναι δυνατόν, σχεδόν αναμενόμενες σαστισμένες ανατροπές, μια χαρά γράφει, σβήνει το αρνητικό, κάνει τον αριθμό, γιατί νούμερα είμαστε όλοι, να φαίνεται πιο πλήρης, χωρίς δεκαδικά.

Οι γονείς στέκουν στο πόδι και η νύφη, η Σοφία δεν βλέπει από χαρά. Φίλες στήνουν, ταιριάζουν μαντινάδες, και οι συγγενείς παραστέκουν, άλλοι με σκέψεις σύννεφα, μα οι πιο πολλοί χορεύουν με τα συναισθήματα, αρπάζουν το χαρμόσυνο και δίνουν πίσω την ελπίδα το καλοστέριωμα. Η ευχή που ψάχνουμε στα λόγια.

Ο κάθε τόπος έχει, του πρέπει, το δικό του. Εδώ κάτω στα νότια, τα γλέντια ξεκινούσαν, ξεκινούν -έτσι τα βρήκαμε και έτσι θα τα πάμε- από νωρίς στο κάθε σπιτικό που αλλάζει, χάνει, που δίνει, γεννά το καινούριο.

Είναι το πατρικό της νύφης, ο τόπος του θεατρικού, η σκηνή που παίζει θίασος, ο χρόνος. Σαν μια κρυφή πρωτοχρονιά, γλεντοκοπούν στο όριο, με το ασυνείδητο να βγαίνει και να αλλάζει ρόλο, για πρώτη ίσως τελευταία αποδεκτή φορά, να χορεύει η ψυχή,  να τραγουδά. Να πλέκει στίχους στην στιγμή, δίστιχα, που γίνονται βέλη για ανοχύρωτες καρδιές που χρόνια περιμένουν. Ριμά-δες μαντινάδες. Ανοχύρωτοι που ήμασταν πάντα.

Στο ύψωμα πάνω, την ώρα που το γλυκό μεθύσι κάνει τα φώτα να μην έχουν σκιές, τίποτε γεννημένο να μην κρύβει χαρακτήρα, φέρνουν και τον γαμπρό. Άλλο μεθύσι, τι μπορεί να μην είναι έρωτας, είναι το ίδιο γλέντι που στήθηκε από διπλανό μπουλούκι, ο άλλος θίασος. Έρχεται, φτάνει, και, πριν τους αιώνιους όρκους, ένας διαφορετικός θεός, σχεδόν τύφλα ή τυφλός, δεν πολυφαίνεται από εδώ που είμαι, ορκίζει το ζευγάρι.  Μυστήριο μακριά από μυρωδιές κεριών, μονάχα για μυημένους, για όλους εμάς.

Ρόδια που σπάνε στις αυλές, παπλώματα, προικιά σιδερωμένα, μάτια που κλαίνε για άλλα μάτια, κρυφά που γίνεται το πάθος, γράφεται το λάθος στο κάθε, μα κάθε, σωστό βήμα.

Το αυτοσχέδιο μέσα στο καλοοργανωμένο συνεχίζει, κρατά το χέρι του ρυθμού η λύρα, η τσαμπούνα το λαούτο, ακομπανιάρει το ταξίδι. Δεν σταματά αυτό το τραγούδι, γίναμε πάλι όλοι ένα. Ένα ήμασταν, μα ψάχναμε μιαν αφορμή, ψάχναμε να κάνουμε το δάκρυ για χαρά και το χαμόγελο να γίνει αυθεντία.

Η νύχτα παίρνει το φτιασίδωμα, μοναχά χέρια βλέπω που πιάνονται, χέρια που αγκαλιάζουν τις κοινές στιγμές. Χέρια και λόγια, ταιριασμένα, μαντινάδες που κάνουν στο ζευγάρι χίλιες ευχές και σε όλους τους υπόλοιπους, ακόμη και σε μας τους άγνωστους περαστικούς, το χρόνο να παγώνει, να σταματά η στιγμή κι από ντροπή για την χαρά, να λιώνει.

Ψυχοσάββατο του καταταμού

Φωτογράφισε ασπρόμαυρα σήμερα στο χωριό Μενετές της Καρπάθου

και μεταδίδει σχολιάζοντας ο ΜΑΝΩΛΗΣ ΔΗΜΕΛΛΑΣ

Όλα ασπρόμαυρα, άσπρα για κείνους που απομείναν ζωγραφιές, σκονισμένες στατικές φωτογραφίες. Μαύρα για μας, που αναπνέουμε ακόμη, προχωράμε σε χρόνους δύσκολους, σε καιρούς που η πίστη γράφεται στο κατακάθι ενός πικρού τέλος.

Ανήσυχος στο ξύπνημα, η βιαστική καμπάνα θερίζει τις τελευταίες ράπες του ονείρου.  Ήταν και η νύχτα, που με θόρυβο το πορτοκαλί του φεγγαριού έχυνε το δάκρυ μέσα στην θάλασσα, μια μαύρη σιωπηλή, σχεδόν ακίνητη γυναίκα ήταν εχθές η θάλασσα.

Στο βήμα πάνω, τα λόγια βγαίνουν αχώνευτα, οι χθεσινοβραδινές στιγμές μπλέκουν με τις εικόνες μνήμης των νεκρών. Είναι που τριγυρνούν ψυχές στο κατόπι μου. Είναι που μοναχά αυτές πια τρεκλίζουν στα στενά.

Το μικρό χωριό, η Μενετές, τραβά, ρουφά άπληστα τον ήλιο, εκείνος πάλι απλόχερα χαρίζει ανάσες ζωής στο άγονο, στην παρθένα πέτρα. Ανεβαίνω τις σκάλες, μόνιμα νομίζω, μα στην αλήθεια, πώς γίνεται νάναι μια περίεργη κάθοδος  όλος αυτός ο δρόμος. Στην είσοδο λιγοστές μαυροφόρες, μανάδες, φέρνουν το σταυρωμένο στάρι, το μίγμα με την ζάχαρη που γλυκαίνει την ανημπόρια, φέρνει την μνήμη στα κολασμένα χρώματα, κάνει το δέρμα ν’ ανατριχιάζει, να ξεσηκώνονται οι γερασμένες θύμησες στην τελευταία του άκρη.

Η εκκλησιά γεμίζει, ένας κόσμος που χτες, στο σήμερα, αναζητά ελπίδα να πιαστεί, να κρατηθεί, να μην πνιγεί στον στιγμιαίο εφιάλτη του. Φιλά σταυρούς, εικόνες, άγιους που κράτησαν μόνο μια μέρα για δικιά τους. Όμως η έλλειψη δεν είναι στο παρόν, είναι που απολείπει το παρελθόν από το μέλλον. Είναι που έφυγε χωρίς ένα γιατί, ξανοίχτηκε σε κείνα τα στενά, που χέρια δεν αγγίζουν και αν ποτέ φτάσεις εκεί, μόνο ένα κάντρωμα θα μείνει, θα στέκεις μέσα στο πλαίσιο, χωρίς κινήσεις, δίχως λέξεις και με συναίσθημα την μνήμη. Φονιά θα λένε το χρόνο σε άλλα μέρη.

Δεν κρατά αυτή η λειτουργία, ούτε ο παπάς κάνει το κάλεσμα του προσμονή. Ονόματα, τα οποία στου κεριού την φλόγα σβήνουν και δίνουν στους υπόλοιπους μια φωτεινή ματαιότητα του τώρα. Ζάχαρη, αλεύρι και σιτάρι. Είναι τα κόλλυβα γλυκά, για συχωρέσεις και να συχωρεθείς. Οι αμαρτίες πολλές κι ο χρόνος πάντα, μα πάντα στιλπνός, μαύρος και λίγος.

Σε αυτό το Ψυχοσάββατο γυρίσαν όλοι πίσω, και εμείς ακόμη, γυρνάμε πιο πίσω κι ας πιστέψαμε στο ψεύτικο, ακούραστο ρολόι.

Απεβίωσε ο σολωμιστής Louis Coutelle (1921-2012)

Με μεγάλη θλίψη πληροφορηθήκαμε απόψε την εκδημία ενός σπουδαίου ελληνιστή και μάλιστα σολωμιστή, του Louis Coutelle. Απεβίωσε το μεσημέρι της περασμένης Δευτέρας 28 Μαΐου 2012. 

Αριστερά ο ποιητής Διονύσης Φλεμοτόμος, στο κέντρο ο Louis Coutelle
και δεξιά ο μεταφραστής του Σωκράτης Καψάσκης, στο στούντιο της
Ελεύθερης Ραδιοφωνίας Ζακύνθου, 1988.

Είχε γεννηθεί στη Μασσαλία το 1921, σπούδασε αγγλικά στο πανεπιστήμιο του Aix-en-Provence και δίδαξε για πολλά χρόνια σε λύκειο της Μασσαλίας. Το 1959, με αφορμή ένα ταξίδι στην Ελλάδα, τον συνεπήραν η νεοελληνική γλώσσα και η νεοελληνική λογοτεχνία, στις οποίες αφιέρωσε την ερευνητική και συγγραφική του δραστηριότητα, με επίκεντρο τη μορφή και το έργο του Διονυσίου Σολωμού και έδρα του το πανεπιστήμιο της Προβηγκίας. 

Το βιβλίο του Formation poétique de Solomos (1815-1833), το οποίο εκδόθηκε το 1977 από τις εκδόσεις Ερμής και το 2009, σε ελληνική μετάφραση του αλησμόνητου φίλου μας Σωκράτη Καψάσκη και με τίτλο Για την ποιητική διαμόρφωση του Διονυσίου Σολωμού, 1815-1833, από το Μουσείο Μπενάκη, σφράγισε την πορεία των σολωμικών σπουδών και αποτελεί κλασικό έργο αναφοράς. Σχετικές δημοσιεύσεις κάναμε τόσο στον Ίσκιο μας εδώ, όσο και στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη μας εδώ.

Παλαιότερες και νεότερες μελέτες του για τον Σολωμό και το περιβάλλον του είναι συγκεντρωμένες στον εξαίρετο τόμο Πλαισιώνοντας τον Σολωμό (εκδόσεις Νεφέλη 1990). Στις 29 Φεβρουαρίου του 2012 το Τμήμα Φιλολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, αναγνωρίζοντας τη προσφορά τού Coutelle στα Νεοελληνικά Γράμματα, του απένειμε τον τίτλο του Επίτιμου Διδάκτορα.

Εμείς, εδώ στον Ίσκιο μας κάναμε ειδικό αφιέρωμα στην τιμητική αυτήν αναγόρευση πριν δυο εβδομάδες, το οποίο μπορείτε να ξαναδείτε εδώ. 

Από τον Ατατούρκ στον Ερντογάν, η 528η "Ιστορία Εικονογραφημένη"

Για τη νέα έκδοση μάς πληροφορεί το ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ του ανά χείρας τεύχους, γραμμένο από τον ΔΙΟΝΥΣΗ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗ

Oι ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι ένα από τα γεγονότα που απασχολούν σχεδόν καθημερινώς τον δημόσιο λόγο και την επικαιρότητα στην Ελλάδα.

Η έκρηξη των Βαλκανικών πολέμων, του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και οι επιγενόμενες εξελίξεις απέδειξαν με τραγικό τρόπο πόσο επώδυνος θα ήταν για τη Ρωμιοσύνη ο κατακερματισμός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σε εθνικά κράτη. Η συνθήκη της Λωζάνης δεν σηματοδότησε μόνο το τέλος μιας θυελλώδους δεκαετίας στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά και το τέλος μιας μακραίωνης συγκατοίκησης με τη δημιουργία δυο σχετικώς ομοιογενών εθνικών κρατών. Η ελληνοτουρκική προσέγγιση ξεκινά ήδη εντός της δεκαετίας του 1920, κορυφώνεται με τις συμφωνίες του 1929-1930 και συνεχίζεται μέχρι την δεκαετία του 1950. Οι διαδοχικές κρίσεις του Κυπριακού ζητήματος, οι οποίες κορυφώθηκαν με το χουντικό πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή του Ιουλίου-Αυγούστου 1974 συνετέλεσαν τόσο στην ένταση των διώξεων κατά του ελληνισμού της Τουρκίας, ως και στην ανάδυση των Αιγαιακών διενέξεων Ελλάδος και Τουρκίας, η ένταση μεταξύ των οποίων κορυφώθηκε κατά την επόμενη δεκαετία. Οι δύο χώρες έφθασαν στα όρια ένοπλης αντιπαράθεσης το Μάρτιο του 1987 λόγω της απόπειρας τουρκικών ερευνών σε υποθαλάσσια περιοχή του Αιγαίου επί της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Η κρίση εκτονώθηκε με την ανταλλαγή μηνυμάτων μεταξύ των πρωθυπουργών Ανδρέα Παπανδρέου και Τουργκούτ Οζάλ. Στη συνέχεια η συνάντηση τους στο Νταβός της Ελβετίας το Φεβρουάριο του 1988, σηματοδότησε την απαρχή εκατέρωθεν προσπαθειών στην κατεύθυνση της ύφεσης, χωρίς ωστόσο οι διμερείς σχέσεις να απαλλαγούν από το βάρος των τουρκικών διεκδικήσεων.

Από τη δεκαετία του 1990 η Τουρκία απειλεί με πόλεμο στην περίπτωση που η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα. Επιπρόσθετα, θέτει θέμα κυριαρχίας της σε τμήμα της ελληνικής επικράτειας (΄Ιμια). Η χώρα μας, από πλευράς της, συνεκτιμώντας τα χρονίζοντα προβλήματα υιοθέτησε τολμηρή προσέγγιση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, στοχεύοντας στη δρομολόγησή τους σε ένα πλαίσιο καλής γειτονίας, που διέπεται από διεθνώς ισχύοντες κανόνες Δικαίου. Το 1999 εγκαινιάσθηκε μία νέα διαδικασία προσέγγισης Ελλάδας - Τουρκίας, τόσο σε διμερές επίπεδο, όσο και στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής προοπτικής της γείτονος, την οποία η χώρα μας σταθερά υποστηρίζει.

Το πρόβλημα της ελληνικής θέσης περί της υφαλοκρηπίδας ως μοναδικής ελληνοτουρκικής διαφοράς είναι ότι αν οι δύο χώρες συμφωνήσουν να προσφύγουν στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, αυτή θα οριοθετηθεί με βάση το σημερινό εύρος των χωρικών υδάτων. Οι πρόσφατες εξελίξεις για τα ενεργειακά κοιτάσματα στην Ανατολική Μεσόγειο, στη θαλάσσια περιοχή γύρω από την Κύπρο, έχουν ασφαλώς έντονο το στοιχείο της επανάληψης. Η ιστορία του Αιγαίου επαναλαμβάνεται και στην Κύπρο. Μόνο που σε αυτή την περίπτωση η πιθανότητα ύπαρξης μεγάλων κοιτασμάτων φαίνεται να είναι υψηλότερη, ενώ στην υπόθεση εμπλέκονται, εκτός από την Κυπριακή Δημοκρατία και την Τουρκία, και άλλες γειτονικές χώρες όπως η Αίγυπτος, ο Λίβανος και ενδεχομένως, το Ισραήλ.

Είναι η δικιά μας στιγμή των σιωπηλών μεταμορφώσεων [2η ομάδα φωτογραφιών]

Μάς καλησπερίζει από την ΚΑΡΠΑΘΟ 

και φωτογραφίζει ο ΜΑΝΩΛΗΣ ΔΗΜΕΛΛΑΣ