Εορτάζοντας τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο

Στις 11 Ιουνίου, ημέρα κατά την οποία η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη των Αγίων Αποστόλων Βαρθολομαίου και Βαρνάβα, άγει τα ονομαστήριά του ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο σημερινός πνευματικός Πλοηγός των απανταχού της γης Ορθοδόξων, ο οποίος, με τη σοφία και την ευστροφία που τον διακρίνει, οδηγεί ήδη το σκάφος της Εκκλησίας με ασφάλεια και δίχως επικίνδυνους κλυδωνισμούς στον 21ο αιώνα, στηριζόμενος απαράβατα (και μαζί του άπαντες οι περί Αυτόν Πατέρες του Φαναρίου) στην Αγία Γραφή και την ξεκάθαρη Ιερά Παράδοσή μας.

Το έργο του δεν είναι καθόλου εύκολο. Το να βρεθεί κανείς πολύ ψηλά δεν είναι ανέφικτο, το να πραγματοποιεί όμως καθημερινές σχοινοβασίες επί του ύψους εκείνου, αποτελεί και μαρτύριο και μαρτυρία. Εεε, λοιπόν, ο Βαρθολομαίος καταφέρνει να ισορροπεί στην περίοπτη, "ελεύθερη πολιορκημένη" καθέδρα του, αλλά και στην διεθνή σκηνή, κατ' άριστο τρόπο, είτε αυτό αρέσει, είτε όχι στους γνωστούς/άγνωστους κύκλους της μικρονοημοσύνης, της μισαλλοδοξίας και της σκληροκαρδίας. Αξίζει εδώ -συν τοις άλλοις- να επισημάνουμε την παγκόσμια αναγνώριση, την οποίαν έχει κατακτήσει ο Πατριάρχης του Γένους μας, λόγω των οικολογικών πρωτοβουλιών, που έχει αναπτύξει.

Η ύψιστη θέση και στάση ευθύνης του Πρωτοκορυφαίου των Ορθοδόξων μ' έθελγε πάντα, όπως και καθετί αφορά στη "μικρά ζύμη" της του Κωνσταντίνου Πόλεως.

Εξ ου και οι ταπεινοί μου στίχοι που ακολουθούν παρακάτω, τους οποίους μάς θύμισε πρώτος σήμερα ο καλός μου αρχαίος φίλος Παναγιώτης Ανδριόπουλος μες από την Ιδιωτική Οδό του!

ΕΞΙ ΠΡΟΑΝΑΣΤΑΣΙΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΑ

Βαρθολομαίω

Μια λύπη χρυσή

τα αίματα σφουγγίζει

των Προπατόρων

μυρωδίες της Λαμπρής

κακοθανατισμένες.

Χλοΐζει ο νους

κι ως τις ρίζες των οστών

μαίνονται μάχες.

Μιλάς σα να σωπαίνεις

γελάς σα να πεθαίνεις.

Εν πρώτοις Μόνος

ορθογράφος της Χαράς

και των Χαρίτων

τ’ αποστηθίζεις όλα

τα θρυλούμενα νερά.

Ανεμοδείχτης

οιωνίζεσαι πουλιά

πάνω απ’ την Πόλη

και δηλοίς τα Έσχατα.

Ξέρεις Χρόνος τι εστί.

Στ’ ακροκέραμα

φωνήεντα συμφωνούν

τα Ονόματα

ευσυγκίνητα πολύ

ενώ εσύ ορθρίζεις.

Ολοξάγρυπνος

λόγω πολλών Ολίγων

Φανάρι ανάβεις

να ' χει φως η Μαρία

που θηλάζει το Παιδί.

[Από τη συλλογή: π. Παναγιώτη Καποδίστρια, Ο Αρχαίος Αγροφύλαξ, εκδ. Γαβριηλίδης,2007. Φωτό: Νίκος Μαγγίνας]

Για την "Αγία του λασπόνερου"

Τι βρίσκει κανείς, όταν ψάχνει!... Ανοίγοντας το αρχείο μου, ανάμεσα σε πλείστα μικροδημοσιεύματα, έπεσα εντελώς τυχαία πάνω σε κάτι "ενδιαφέρον", το οποίο θέλω να μοιραστώ μαζί σας.

Ως γνωστόν, το 1979, το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης δόθηκε στην Ρωμαιοκαθολική Μοναχή Τερέζα Μποζάχιου, λόγω της αφοσίωσης και αφιέρωσής της στη φτωχολογιά της Ινδίας. Η Μητέρα Τερέζα έμεινε στην Ιστορία ως "Απόστολος της αγάπης" και "Αγία του πεζοδρομίου". Γεννήθηκε στα Σκόπια στις 26 Αυγούστου 1910, πέθανε στις 5 Σεπτεμβρίου 1997, ενώ το 2003 το Βατικανό την κατέταξε στους Μακαρίους.

Η προσωπικότητά της με είχε συνεπάρει εκείνο τον καιρό, γι' αυτό και αποδελτίωσα αμέσως την είδηση της 17ης Οκτωβρίου 1979 (νομίζω από την Εφημερίδα Ελευθεροτυπία), που την αφορούσε.

Στη συνέχεια προέκυψαν κάποιοι σχετικοί στίχοι, που μάλιστα δημοσιεύτηκαν στην τοτινή εβδομαδιαία Εφημερίδα Ζακυνθινό Βήμα (21.1.1980, φ. 14., σ. 2). Οι στίχοι εκείνοι δεν βρήκαν θέση σε κανένα από τα βιβλία μου. Ίσως, επειδή θεωρήθηκαν πρωτόλειοι και απλοϊκοί.

Όμως, "καιρός παντί πράγματι"! Έφτασε η ώρα τους: Παρακάτω, λοιπόν, αναρτώ το απόκομμα του 1979 και το ανέστιο εκείνο ποιηματάκι μου.

ΒΑΡΒΑΡΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ

Στην Τερέζα Μποζάχιου

Η αρχαία προσταγή στον κόρφο σου φως

Κι αρχίζει ο τρύγος του ζαχαροκάλαμου.

Η γύρη των αισθήσεων

Στα πεζοδρόμια της Καλκούτας

Σε διωγμούς και περιφρόνηση.

Κόρη του ανθρώπου

Αγία του λασπόνερου

Οι λαοί θεσμοθετούν κι απορρίπτουν

Προσθέτοντας στο σώμα σου ρυτίδες.

Εδώ αυτοκτονούν οι αρχέτυποι νόμοι

Και το χρίσμα του Αγέλαστου

Ισοπεδώνει κάθε προεξοχή

Μα τα δικά σου νύχια

Γατζώνονται στη λάσπη της Ινδίας

Μέσα εκεί να φυλαχτεί ο σπόρος

Εκεί να λάβει δύναμη κι αντρειωσύνη.

Το παραπάνω βίντεο περιελάμβανε στιγμιότυπα από τη ζωή και την δράση της "Αγίας του λασπόνερου".

Δείτε παρακάτω το τρέϊλερ της κινηματογραφικής ταινίας "Madre Teresa" ή "Μητέρα Τερέζα της Καλκούτας" (2003)

Μοναχικότητες [ιδ΄ μέρος: Στο Νοσοκομείο]

Όλοι ένας-ένας.

Αχ, αίμα τεθλασμένο

μάθε μας πότε.

...

Στέρνα του Άδη

νερά ως την ψυχή μου.

Τ' άλλα παρήλθαν.

...

Νύχτα στη νύχτα

τον περιαύλιο φόβο

πες τον Αγάπη.

[Από το ποίημα "Δούρειος έρως" της ποιητικής συλλογής Π.Κ. "Ενύπνιο μετά τρούλλου", 1999]

AURORA BOREALIS. Μουσική: Σπύρος Δεληγιαννόπουλος, Ποίηση: π. Παναγιώτης Καποδίστριας

Μια πολύ ευτυχής για μένα συγκυρία: Η συνεργασία μου με τον έξοχο Συνθέτη, Πιανίστα και Μουσικολόγο Σπύρο Δεληγιαννόπουλο, τον Ζακύνθιο! Ποιήματά μου συλλαβίζουν τη μουσική του, ενώ τα μελίσματα εκείνου φοράνε ήδη τους ημέτερους στίχους, πολύ ταιριαστά μάλιστα!

        Η μουσική Δεληγιαννόπουλου έλαβε τα ερεθίσματά της από το Βόρειο Σέλας, το μυστηριακής διάστασης αυτό φυσικό φαινόμενο, γνωστό παγκοσμίως ως Aurora Borealis. Προ μηνών και μετά από μακρές συζητήσεις, μού εμπιστεύτηκε την ευθύβολη μουσική του, πάνω στην οποίαν έσκυψα με αγάπη κι ευχαρίστηση, σαν σε βρέφος που τού ιστορούν ναναρίσματα και κανάκια. Ό,τι προέκυψε, το πάντρεμα δηλαδή Μουσικής και Ποίησης, έγιναν ένα ταινιάκι των έξι λεπτών, το οποίο πρωτοπαρουσιάζεται παρακάτω.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ

Aurora Borealis

Α΄

Αποκλειστικό

το νεύμα του Θανάτου

εκτός αν ευχή

τόξο ελπίδων

επίτηδες βαλμένο

στον ουρανό σου

προκαταγγέλλει

οθόνια της ταφής

που λες Αγάπη

βόρεια φώτα

όλο αψιμαχίες

φτωχών πνευμάτων

κι αξημέρωτα

χωράς κι εσύ στον χορό

της Κυριακής μας.

1

Τούφες υπήρχαν

μουσικής πριν απ’ το φως

δυσεπίλυτες

ακάθιστα σάββατα

κι ο λόγος υπόλογος

μα φορώντας φως

της νύχτας οι κραυγούλες

υποδύονται

πως όλα βαίνουν καλώς

και λογίζονται χαρές.

2

Ο Χρόνος φάκα

μικρές ελευθερίες

ανδραγάθημα

έχουν στηθεί και για μας

παλιννόστηση σχεδόν.

Όλο μουσική

ζωούλες πανεύοσμες

εφημερεύουν

προδιαγεγραμμένες

να ρουφούν το Τίποτα.

3

Κλείνω τα μάτια.

Θαύμα με κυκλοφορεί

επιζώντας με

μπάζει ο στίχος νερά

αυτό δεν είναι νήψη

μα στο ημίφως

αναπτύσσονται λυγμοί

καρφιών οι λάμψεις

των Απόντων οι βοές

έρωτες πριν εκπέσουν.

Β΄

Ο μαθών παθών

δίνει να καταλάβω

κι έξω με σπρώχνει

ακοινώνητο.

Να, γιατί επαίρομαι

αδιάλειπτα

έως αβύσσου:

Για το κύμα που ρουφά

τον εαυτό του

καθώς εισπνέω

πριονίδια της γνώσης

ως απόγνωση

κακές προθέσεις

και ανά- κατά- διά-

μετα-ποιήσεις.

4

Στο άψε σβήσε

ανθάκια εφήμερα

αποβιώνουν

καθώς λέξεις του συρμού

επικαθηλώνονται.

Συνήθως έτσι

σε λάθος τάφο μπαίνω

παρότι ξέρω

τι εστί μου Γκλόρια

και σκοτεινή Ομορφιά.

5

Αξιάκουστα

απ’ το μέτωπο νέα

βλέμμα στεναγμός

ωσάν τη νυχτερίδα

στον καθρέφτη χτυπώντας

διφορούμενα

μάς αποπέμπει ο Χρόνος

και νάξερα πώς…

Αμοιβή Τιμωρία

Σπάργανο ή Σάβανο;

6

Ποτέ των ποτών

ο Ανεμοστρόβιλος

δε σε λυπάται.

Σε ορθανοίγει Χρόνος

σε αποτέμνει Τρόμος

σαν το καρύδι

σε συνθλίβουν Κυριακές

σαν αμύγδαλο.

Κι ακούς: -Για come to δώθε,

πιάσε τον μίτο κι έλα!

Γ΄
Γράφεις ξεγράφεις
μικρές μεγαλοσύνες
παραμυθίας
κάλλος διάχυτο
σε αυλές σε πλακάκια
και σε ψυχούλες
του Απριλίου
επιζωγραφισμένες
τρυφερότητες
δηλούν εμμέσως
ότ’ υπάρχει Άνοιξη
στην Τεφροδόχο.
Ξένος ο δικός
και με καμένο σπίτι
δικός ο ξένος.

[Μπανάτο Ζακύνθου, Χειμώνας-Άνοιξη 2008]

Στοιχειό στη Χίο

Στο νησί της Χίου βρεθήκαμε οικογενειακώς τον Ιούλιο του 1999! Πρόκειται για νησί - μαγνήτη! Εράσμιο, σε υπερθετικό βαθμό! Η δε γειτνίαση με τη μικρασιατική ακτή, πηγή συλλογισμών κι έμπνευσης! Τι να πρωτοθυμηθώ;

Ευτυχώς, με βοηθούν οι παρακάτω λιγοστές φωτογραφίες - ενδεικτικά στιγμιότυπα: α) Μονή του Αγίου Μηνά, όπου το παρεκκλήσιο των μαρτυρικών Οστών απ' τη Σφαγή της Χίο, του 1822 (1η και 2η φωτό), β) Τα ζωγραφιστά σπίτια στο υπέροχο χωριό Πυργί (3η φωτό), γ) Ένα ταπεινό εκκλησάκι πάνω απ' την παραλία του Καρφά με το Τσεσμέ απέναντι (4η φωτό), δ) Το πανόραμα της Βολισσού (5η φωτό), ε) Η περίπυστη εικόνα της Παναγιάς της Καλλιμασιάς (6η φωτό) και στ) Το μικρό βυζαντινό εκκλησάκι στην κωμόπολη Βροντάδου, στον τόπο του ολοκαυτώματος (το 1635) του 18χρονου Ζακυνθινόπουλου Θεοφίλου του Νεομάρτυρα (7η φωτό).

Αλλά και η Ποίηση, αεί παρούσα, να εισπράττει, ό,τι εκείνη θεωρεί απαραίτητο, για να διαιωνισθεί:

ΑΙΩΡΕΣ

Η μέρα τζιτζικιάζει στο Τσεσμέ
στοιχειό στη Χίο
σελήνη αργυραμοιβός μάς αφουγκράζεται
κι απλωταριές φωτός μάς ηλεκτρίζουν
μονές καινούργιες των πουλιών
αιώρες των ωρών μας.

Σού οφείλω πλούτη ανάβατα
σεντέφια και καλούδια
Κρήνη μου
κι Οφιούσα μου
και παρακατιανή μου

μα πώς να τα μιλήσω αποξαρχής
τα πάθη
και τα λάθη
τα οστά των βιτρινών τα ευωδιάζοντα
(φωτιά μου αγία
κατάκαψέ με)
ελληνάκια στα πλακάκια
σιωπές αυτοκόλλητες
και μια λουρίδα πέλαγο
στρατόνι από το σπίτι.

 [Γράφτηκε στη Χίο, τον Ιούλιο του 1999. Δημοσιεύτηκε στην ποιητική συλλογή Παναγιώτη Καποδίστρια, «Έσχατος φίλος», 2001, σ. 44]

Λόγοι περί λόγου: Παναγιώτη Καποδίστρια "Έσχατος φίλος"

Γράφει ο Βαγγέλης Τασιόπουλος [i]

Η καταφυγή στην ποίηση, παρόλο που φαντάζει ως απόπειρα/γεγονός εξωφρενικό στις μέρες μας, παραμένει αναγκαιότητα λυτρωτική, ολίγων έστω.
Η διαρκώς διογκούμενη απαξίωση της ποίησης, ότι αλλοιώνει την αποτίμηση της λογοτεχνικής δραστηριότητας και παραγωγής για τη χώρα μας, αποδιοργανώνει και το λογοτεχνικό τοπίο, καθώς η επίπλαστη διαμάχη ανάμεσα στην πεζογραφία και την ποίηση αναδεικνύει πασιφανώς νικήτρια την πρώτη σε προτιμήσεις και αποδοχή. Οι ελάχιστοι λοιπόν εναπομείναντες πιστοί στο εύθραυστο κύρος της ομορφιάς του λόγου, απαγκιάζουν αναμένοντας.

Είναι θαυμάσιο να συναντάς την ποίηση στους χαλεπούς καιρούς, να την εισπράττεις ως παρηγοριά και άσκηση για τον εαυτό σου, τον πλησίον και τον κόσμο. Και ο «Έσχατος φίλος» του Π.Κ. είναι ένα τέτοιο δώρο.

Κερνάω τους φίλους μου καφέ

στο πλάτωμα παρηγοριάς

και λέω

τη διαδοχή να εξασφαλίσουμε της Ποίησης

το αρτιμελές

κι επ’ αυτοφώρω.

Ο Ζακυνθινός ποιητής, καταγεγραμμένος στους ποιητές της νεότερης γενιάς (γενιά του ’80), έχοντας εξαργυρώσει τα παλιά του δάνεια, αφήνεται ελεύθερος και ανανεωμένος από τη βαθειά θάλασσα του Ιονίου, να ταξιδέψει στις μέρες όλων μας. Ο ελλειπτικός του λόγος δεν αυθαδιάζει ποτέ, μόνο υποβάλλει και ειλικρινής εισχωρεί, διευρύνοντας τους ορίζοντες της ευαισθησίας μας.

Την καταγωγή των σκοτεινών ανέμων

υπαινίσσομαι

γράφει ο ποιητής, ομολογώντας, πως πίσω από την αίγλη της τεχνητής φωτοχυσίας,

άλλη δεν έχω απαντοχή

αποδεντρώθηκα

ψίχουλο η ψυχή μου εκ προθέσεως

στον πάτο εδώ του Άδη

πάει περίπατο.

Η εικονοποιΐα του Π.Κ. εκδηλώνεται μ’ ένα συνεχές αναφιλητό, το οποίο, με λεπτότητα και ταλέντο, εξελίσσεται και μεταλλάσσεται σ’ ένα κάλεσμα σωτήριο αγάπης, που οδηγεί στο θείο, ως ύστατη καταφυγή.

Ποιος να κηδέψει κρινάκια τόσα
λιώμα
επί τροχάδην
και ποιητής ποιος
τα πρόσωπα με στίχους θ’ αγιομυρίσει;
Είλωτας έρως καραδοκεί ν’ ανθίσει
ήρως έρωτας.

Και αλλού επιμένει:

Μάρτης απ’ το κιγκλίδωμα

σεμνός

κηρύσσει Απρίλη

κλείδωμα του κελιού σου.

Η ελπίδα εμφανίζεται στον Π.Κ. ως μόνιμο μοτίβο, κάτι που τον διαφοροποιεί ίσως από τους ποιητές της γενιάς του, στους οποίους το αδιέξοδο και ο κλειστός χώρος καταλαγιάζουν τη σφριγηλότητα και την ορμή, αφού βιώνουν την κυριαρχία της ισοπέδωσης και την μέσα ερημιά ή, όπως ο Π.Κ. θα γράψει,

στην ερημιά τού μέσα τάφου.

Η Ποίηση του Π.Κ. είναι ένας γλυκός καλπασμός ονείρων, ένας γοητευτικός περίπατος στην ουσία του βάθους του ανθρώπινου μεγαλείου, μια κριτική ενατένιση τού γύρω πλούτου και τελικά ένα πειστήριο, πως τίποτε ακόμη δε χάθηκε.
Τα ποιήματά του είναι εφοδιασμένα με τη λυτρωτική γύρη του μετά και του πέραν.

Φυλάω για τα πολύ στερνά λοιπόν
χάριν υγείας
μια μικρή φανούσικη θλίψη
πολλοστή των αισθήσεων παρήχηση
πάνω στ’ αγκάθια

τις εμμονές
αναμονές των γυναικών
περί Ψυσοσαββάτων
τα μάτια της λυγκός τα νυκτικά

το πώς
και το γιατί
και ώς πότε.

*******************************************************

[i] Ο Βαγγέλης Τασιόπουλος είναι ποιητής. Γεννήθηκε στον Μελιγαλά Μεσσηνίας και ζει στη Θεσσαλονίκη μόνιμα, όπου εργάζεται ως εκπαιδευτικός. Η παραπάνω κριτική δημοσιεύτηκε στο λογοτεχνικό περιοδικό της Θεσσαλονίκης Πίερος, τεύχ. 2, Άνοιξη-Καλοκαίρι 2003, σ. 119 εξ.

Δημήτρης Λιαντίνης: Ισορροπιστής στην κόψη του Απόλυτου. Δέκα χρόνια από την "αυτοθέλητη" (δι)έξοδό του

Γράφει ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας

Ο Δημήτρης Λιαντίνης, ο σκιερός θιασώτης του Κάλλους και του Αληθούς, ο εραστής της οιδιπόδειας Ανάληψης και ισορροπιστής στην κόψη των Ιδεών και του Απόλυτου, ο υμνητής της Πενίας και του Πόρου, ο αυλητής του Σεισμού και του Χάους, απέχει ήδη δέκα χρόνων ημέρες από τότε, που «αυτοθέλητα» διέβη την ενταύθα καθημερινότητα του θλιβερά Μέτριου και ανίατα Χαμερπούς, τρόφιμος πλέον του Σπηλαίου της των πραγμάτων Μεταϊστορίας και λιθάρι αγέρωχο του πραγματικού και ιδεατού Ταϋγέτου. Ήταν 8 Απριλίου του 1998, τότε που κατέφθασε στη Ζάκυνθο για τις σολωμικές Γιορτές, προσκεκλημένος ομιλητής για το «Έτος Σολωμού» (200 χρόνια από τη γέννησή του), της Επιστημονικής Επιτροπής του οποίου είχα την τιμή να είμαι τότε μέλος.

Εκείνο το απόβραδο, στην ώρα που "Έστησε ο Έρωτας χορό με τον ξανθόν Απρίλη" (κατά Σολωμόν), στο Νομαρχιακό Μέγαρο Ζακύνθου, ο Λιαντίνης, προτιμώντας, όχι το κλασικό βήμα των ομιλητών, αλλά τον περιπατητικό και αμεσότερο τρόπο ομιλίας μπροστά μας, άνοιξε τα φτερά του Νου και μας συνεπήρε, διαπραγματευόμενος από στήθους το θέμα: «Ο Σολωμός ως σωτήρας του μύθου του '21». [Βλ. σχετικές φωτό εδώ. Την ομιλία αυτήν, απομαγνητοφωνήσαμε μαζί με τον ποιητή Διονύση Σέρρα και πρωτοδημοσιεύτηκε στο Περιοδικό που εκδίδει: Επτανησιακά Φύλλα, 19 (1998) 231-247. Μπορείτε από εκεί να την διαβάσετε ολόκληρη, κάνοντας κλικ εδώ. Αν επιθυμείτε όμως, να δείτε ολόκληρη την ταινία της ομιλίας (46΄35΄΄), κάντε κλικ στο εδώ].

Ήθελα πολύ να τον ξαναδώ και μάλιστα να τον ακούσω να μιλά. Τον θυμάμαι να μάς επιτηρεί ως φοιτητές τον Ιούνιο του 1985 στο μεγάλο Αμφιθέατρο της Θεολογικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο μάθημα της Φιλοσοφίας, της Καθηγήτριάς μας και συζύγου του Νικολίτσας Γεωργοπούλου. Είχα ακούσει τότε πολλά ενθουσιαστικά γι’ αυτόν, από τον Δ. Α., φοιτητή και θαυμαστή του, και για την υπεροχότητα του βιβλίου του «Χάσμα σεισμού. Ο φιλοσοφικός Σολωμός» (Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών, 1978). Όλη την ώρα της εξέτασής μας είχα την αίσθηση, ότι περιφερόταν στο Αμφιθέατρο ωσεί παρών. Στην πραγματικότητα έλειπε από πάντα στον κόσμο του.

Τώρα τον ξανάβλεπα και μάλιστα από πρώτη θέση, μια κι εκπροσωπούσα την τοπική μας Εκκλησία, στην εκδήλωση της 8ης Απριλίου. [Βλ. σχετική φωτό παραπάνω, από τα Επτανησιακά Φύλλα, ό.π., σ. 235]. Τα χέρια του, με τις ευρύχωρες – απλωτερές κινήσεις, σε συνδυασμό με τον έντονο λόγο του, αλλά και το γκρι κοστούμι, μέσα στο οποίο ήταν πασιφανές ότι ασφυκτιούσε, ήταν ωσάν φτερά αρχαίου μεγάπτηνου, το οποίο έκαμε απλώς ένα σύντομο πέρασμα απ’ τον κόσμο μας, ανήκοντας κατ’ ουσίαν σε άλλον.


Σεβόταν πολύ τον Σολωμό ο Λιαντίνης, είχε μάλιστα παλαιότερα γράψει, ότι «ο Σολωμός μαζί με τον Όμηρο αποτελούν την Αγία Δυάδα του λαού μας» [«Χάσμα σεισμού», σ. 21] και ότι «ο Σολωμός δεν ημπορούσε να χωρέσει στην εποχή του. Ούτε στα έργα της εποχής του, στην κουλτούρα της Ευρώπης, αφού με τη δική του φωνή εμίλησε ο τόπος του, που δεν τον χωρούν τα ιστορικά περιγράμματα» [ό.π., σ. 158].

Στο ύστατο αυτό ταξίδι του στη Ζάκυνθο ο Λιαντίνης επισκέφτηκε τον Λόφο του Στράνη, όπου ο Σολωμός εμπνεύστηκε τον Ύμνο και φωτογραφήθηκε από τον μαθητή και θαυμαστή του, δάσκαλο Παναγιώτη Αβούρη, ο οποίος τυγχάνει συγχωριανός και φίλος δικός μου. [Βλ. σχετικές φωτό εδώ, από το Ιστολόγιο Μεσολόγγι]. Το δίπολο Αβούρης-Σολωμός ξανασυναντιέται, κατά μια περίεργη συγκυρία, στη συνέχεια.

Την 1η Ιουνίου 1998, εξαφανίζεται «αυτοθέλητα» από τη ζωή, ή αυτό που συνηθίσαμε να λέμε ζωή. Τα ΜΜΕ δίνουν και παίρνουν, έως εμετικών ακροτήτων. Συνδέσεις, διασυνδέσεις, αποσυνδέσεις… Τότε αναθυμάμαι όλα τα παραπάνω, συγκλονιζόμενος με την όλη στάση ζωής του μεγάλου αυτού Διανοητή. Διαβάζω μάλιστα, ότι στο γράμμα, που άφησε για την κόρη του Διοτίμα, αναφέρει σε υστερόγραφο:

«Τη μέρα που θα πέσω έδωσα εντολή
να στεφανωθούν οι μορφές
Σολωμού στη Ζάκυνθο κ' Λυκούργου
Στη Σπάρτη»,

ενώ ακούω απ' τις Ειδήσεις, κάτι που και η Ελευθεροτυπία της 5ης Ιουνίου 1998, καταγράφει:

<<(...) Ο μαθητής του και τώρα πια δάσκαλος Παναγιώτης Aβούρης ήταν αυτός από προχθές έκανε πράξη την τελευταία του επιθυμία να στεφανώσει το άγαλμα του Σολωμού στη Zάκυνθο. Eίχαν μιλήσει την Kυριακή το βράδυ. Όταν ο καθηγητής εξέφρασε την επιθυμία του δεν έκανε καμία αναφορά στην επιλογή του. «Ξέροντάς τον ίσως έπρεπε να το είχα καταλάβει. ΄Ηταν δωρικός τύπος στον τρόπο ζωής του. H επιλογή του ήταν μια συνέχεια και συνέπεια για τη γενική του θεώρηση για την παιδεία και τη ζωή. Ήταν νηφάλια, βαθιά αιτιολογημένη και συνεπής. Ο ίδιος αποτελούσε σημείο αναφοράς όχι μόνο για το επιστημονικό του ανάστημα αλλά και για το ήθος του. Aκόμα κι αν κάποιος δε συμφωνούσε με τη φιλοσοφική του θεώρηση, γοητευόταν από την ποιότητα του χαρακτήρα του. Ο τίτλος που θα έβαζα εγώ θα ήταν "Mάθημα συνέπειας"». (...)>>

Έχω εγκλωβισθεί συναισθηματικά… Κλεισμένος στο Ιερό της Εκκλησιάς μου (κάτι σύνηθες στις δύσκολες και αδιέξοδες ώρες μου), κατά τη μεγάλη εκείνη ώρα της προαναγγελθείσης εξόδου του, προσπάθησα να μετάσχω στη Στιγμή, γράφοντας στίχους (δεν έχω άλλο τρόπο) για εκείνον. Είναι οι παρακάτω:

ΛΑΘΡΑΙΟΣ

Του Δημήτρη Λιαντίνη

Παντέρημος και κραταιός
στο χάσμα ωραίος
στην κόψη ως μύθος
του φυσικού δικαίου καθαιρέτης
ενήλικος θαρρείς
και πενθηφόρος.

Και να γιατί

Ο φόβος
πάλι απόψε παραπέμπει στο Σεισμό
στο θάρσος το συγκαιρινό
το θηριώδες
στο δίγαμμα που εξέλιπε νωρίς
σ' αινίγματα του κόσμου ετούτου
υπαίτια

Ωω ξύλα εσείς πανευλαβή του Ταϋγέτου
αέρηδες δροσιστικοί
πελέκια ευφάνταστα
ωω πέτρες αυτοδίδακτες στην παγγνωσία
κρύψτε τον απ΄τα μάτια μας
φίλερις είναι
και γυμνός
και πρωτοκορυφαίος
φυλάτε τον φυλλίτες και μαυρόπευκα
κρύψτε τον απ' τα μάτια μας

έτσι λαθραίος αναλαμβάνεται στο Φως
τ' άφυλο Φως
το μέσα.

(3 Ιουνίου 1998)

[Το ποίημα αυτό πρωτοδημοσιεύτηκε λίγους μήνες μετά στα Επτανησιακά Φύλλα, ό.π., σ. 249. Βρήκε ύστερα την οριστική του θέση στην ποιητική μου συλλογή «Ενύπνιο μετά τρούλλου», εκδ. Μπάστα, Αθήνα 1999, σ. 51].

Οι πληροφορίες από τα ΜΜΕ έσπρωχναν τα γεγονότα στο Απροχώρητο. Η έξοδος Λιαντίνη συντελέστηκε όντως, όπως εκ των υστέρων αποδείχτηκε, παρά τα παραμυθοειδή σενάρια των πρώτων ημερών, μηνών και χρόνων...

Είχαν περάσει κάμποσες μέρες από τις αρχές Ιουνίου 1998, τις ημέρες Λιαντίνη δηλαδή, οπότε μού μπήκε ο εξής λογισμός: Τι να γίνεται το δάφνινο, αναθηματικό Στεφάνι, που είχε καταθέσει ο Π. Αβούρης στην προτομή του Σολωμού; Υπήρχε ακόμα, ή κάποιος π.χ. της καθαριότητας του Δήμου το έστειλε στη χωματερή ως αχρείαστο; Πηγαίνω τότε απόγευμα και το βλέπω να στέκει πράγματι εκεί χάμου, μαραμένο και μελαγχολικό, κατέναντι στον ήλιο τον αδυσώπητο του Ιουνίου μας. Αλλά, οπωσδήποτε, αύριο-μεθαύριο θα πεταχτεί στα σκουπίδια...

Ξανάρχομαι νύχτα!... Ασέληνη, εντελώς σκοτεινή!!! Ρανίδα φωτός από πουθενά… Η ΔΕΗ ανύπαρκτη στον χώρο, ευτυχώς! Προσεγγίζω… Παίρνω ψηλαφητά το στεφάνι στα χέρια μου… Νοιώθω, σα να βρίσκομαι στον Ταΰγετο… Όλο το Σκότος παρόν… Να πάρω το Στεφάνι, να φύγω, να το σώσω… Όμως, έρχομαι στα συγκαλά μου. Ήταν επιθυμία του Στοχαστή, να στεφανωθεί με αυτό ο Σολωμός. Οπότε τού ανήκει, ό,τι κι αν γινόταν στη συνέχεια. Αποφασίζω και δρω στα γρήγορα: Αποσπώ μονάχα τις ταινίες και αφήνω το ίδιο το στεφάνι στην αρμόδια θέση. Διαφεύγω ήδη πλούσιος. Η λεία μου πολύτιμη: Δυο λαμέ, γαλανές ταινίες, που γράφουν με χρυσαφί μελάνι «ΤΙΜΗ ΣΤΟΝ ΠΟΙΗΤΗ * ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ». Τις παρουσιάζω εδώ, για πρώτη φορά, δέκα χρόνια μετά.

Κατακλείοντας αυτό μας το Ανάθημα στον Δημήτρη Λιαντίνη, μεταφέρω μερικούς επιπλέον στίχους μου, στους οποίους γίνεται μια ακόμη άμεση αναφορά σ' εκείνον, γραμμένους στις 22 Νοεμβρίου 1998. Δημοσιεύτηκαν στην ποιητική μου συλλογή "Έσχατος Φίλος" (εκδ. ιδίοις αναλώμασι, 2001) και είναι το έκτο ποίημα της ενότητας "Το τί ποτέ μου":

Θαρρεύεις και λες
τα που μέρα και νύχτα σ’ απελπίζουνε
προ-
αιρετικά
για να μη σε σκοτίζουν υστερόπονοι.

Κατάδρομο φως
απ’ τις θηλές του Άδη
με γαλακτίζει
μαστροχαλαστής
και διαβαστής υπάρχω
των αθεάτων.

Ταΰγετέ μου
κακοτοπιές δεν έχεις
Λιαντίνη μόνο

το τι
ποτέ μου δεν έμαθα
κι αν χάσκεις
προς το Τίποτε.

Με τη γόνδολα στα Κανάλια

Ένα ταξιδάκι προς Βενέτσια μεριά ουδόλως βλάπτει πότε-πότε! Το αντίθετο: Αναζωογονεί τους μπαρόκ πόθους εαυτών και αλλήλων! Αν πρόκειται μάλιστα για μια βόλτα με γόνδολα στα περιώνυμα Κανάλια της, ακόμη καλύτερα! Άριστα! Έστω και δια των φωτογραφιών!... Αποτελεί, άλλωστε, το κρυφόνειρο κάθε ρομαντικής ψυχής ή τον σχεδιασμό κάθε "νεοευγενούς" και "καθωσπρέπει" ταξιδίου μέλιτος!...

Βασικές συμβουλές προς τους ρομαντικούς επιβάτες της Γόνδολας:

α) Ετοιμαστείτε να σάς μαδήσουν οικονομικώς οι γονδολιέρηδες (το λιγότερο 50 ευρώ, ναι!) και β) Κρατάτε τη μύτη σας, διότι τα νερά εδώ αποπνέουν εντονότατη δυσοσμία...

Τι να κάνουμε... Τα κρυφόνειρα έχουν κι αυτά κάποιο κόστος!...

Απολαύστε, λοιπόν, μια τέτοια βόλτα, η οποία μάς προκύπτει από το Φωτοαρχείο μας του Ιουνίου 2005!

Με αφορμή το "Αθωνικό Ψαλτήρι" του Μοναχού Μωυσή του Αγιορείτη

Γράφει ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας

Ο π. Μωυσής αποτελεί κόσμημα για την Ορθόδοξη Εκκλησία, κορυφαία μορφή του Περιβολιού της Παναγίας, ανύστακτο εργάτη στα μύχια της Ψυχής και των κυμάνσεών της.

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1952 και μονάζει στον Άθωνα από το 1974. Ασχολείται με την αγιογραφία, την ποίηση, την κριτική, την επιμέλεια και τη συγγραφή βιβλίων. Έχει εκδώσει δεκάδες βιβλίων, που αφορούν στην Ορθόδοξη Πνευματικότητα, ενώ έχει δημοσιεύσει εκατοντάδες σχετικά άρθρα, δοκίμια και ποιήματα σ’ εφημερίδες και περιοδικά της Ελλάδας και του εξωτερικού. Αρκετά έργα του έχουν μεταφρασθεί σε ξένες γλώσσες. Εσχάτως κυκλοφόρησε το 50ό βιβλίο του-έργο ζωής, ο μνημειώδης Τόμος «Οι Άγιοι του Αγίου Όρους» (εκδ. Μυγδονία, σελ. 832). Έχει δώσει σειρά ομιλιών, ύστερα από προσκλήσεις Μητροπόλεων, Πανεπιστημίων και Συλλόγων, έχοντας λάβει μέρος και σε αρκετά επιστημονικά Συνέδρια. Είναι από εικοσαετίας αρχισυντάκτης του καλού αγιορειτικού Περιοδικού Πρωτάτον και Γέροντας της Καλύβης του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου της Ιεράς Σκήτης Αγίου Παντελεήμονος – Κουτλουμουσίου.

Με τον π. Μωυσή τον Αγιορείτη δεν γνωριζόμαστε εκ του σύνεγγυς, αλλά από τις ανταλλαγές βιβλίων, επιστολών και κάποιων τηλεφωνημάτων, από τότε που τον περιέλαβα στο δοκίμιό μου «Ανά-γνωση λόγου ανθηρού. Μελέτη και απάνθισμα ιερατικής ποίησης» (ανάτυπο από τα Τετράμηνα, Χειμώνας ’97-’98). Με τιμά με τα υψηλών πτήσεων ποιητικά και θεολογικά του ανδραγαθήματα, ενώ τού αποστέλλω τα δειλά μου φτωχοβιβλία, δίχως να λησμονώ, ότι είμαι απλώς ένα μαθητούδι μετεξεταστέο στα πνευματικά, ενώπιον ενός Κολοσσού. Εκείνος όμως έχει πάντα έναν θετικό λόγο αγάπης και συναντίληψης. Μες από τις αφιερώσεις των βιβλίων και τις επιστολές του προς εμέ αναφαίνεται αμέσως η βαθιά κι ευρύχωρη πνευματικότητα του ανδρός, αν μάλιστα λάβουμε υπόψη τις ανά τον κόσμο πολυειδείς και απαιτητικές υποχρεώσεις του.

Μ’ έχει συγκινήσει και «σκλαβώσει» με την αγάπη του, τόσο που θέλησα κάποια στιγμή να τον ευχαριστήσω (συν τοις άλλοις) για την προσευχητική του στήριξη σε ώρες πολύ δύσκολες για μένα. Τού έγραψα και τού αφιέρωσα, στις 12 Ιουλίου 2001, μερικούς στίχους ως αντίδωρο ευγνωμοσύνης. Στο ποίημα αυτό «πρωταγωνιστεί» ένα μικρό κοριτσάκι, η Μαρία, που δεν είναι άλλη από την Παναγία. Σε χρόνο άχρονο και ποιητική αδεία, η κόρη παρουσιάζεται να ζει στο Άγιον Όρος, να γυροδιαβαίνει ως παιδάκι στο κελί του π. Μωυσή, βιώνοντας όλα της ζωής της τα συγκλονιστικά και ανεπανάληπτα συμβάντα, από τον Ευαγγελισμό μέχρι το Πάθος του Γιου Της. Εντέλει γίνεται πλάγια αναφορά στην εικόνα «Άξιον εστί», που θησαυρίζεται στο Πρωτάτο. Το αντιγράφω εδώ:

ΕΠΙ ΔΩΜΑΤΟΣ

Του Μωυσέως Αγιορείτου

Πλούσιος πένης και συ
παραμυθίας κανδήλα
με μόνην επί δώματος εφέστια παρεούλα
τη Μαρία
να σού κάνει σκανταλιές

σβήνει κι ανάβει τα κεριά
τρώει τα λουκούμια
σού μουτζουρώνει τα χαρτιά
μπερδεύει στίχους και μολύβια

μα
τρέχει κι αποκρύβεται
στην κόγχη του Πρωτάτου
κάθε που ακούει
περίφοβη
αποβραδίς Βαγγελισμού
χαλαλοή στα κεραμίδια

τον Άγγελο του Πάθους να ολολύζει.

Το παραπάνω ποίημα πήρε τη θέση του στην ποιητική μου συλλογή «Της αγάπης μέγας χορηγός», (εκδ. 2003, σ. 47). Όταν τού την έστειλα, μού απάντησε με τα παρακάτω λόγια, τα οποία δημοσιεύω, όχι για να φανεί η δική μου «αξία» (μη μοι γένοιτο), αλλά η καλοσυνάτη καταδεκτικότητα του Γέροντα:

«(…) Αδελφέ μου δεν είμαι καλός κριτικός της ποίησης. Στις λίγες παρακάτω γραμμές θέλω, αν μπορέσω, να εκφράσω το ρίγος της συγκίνησης απ’ τη χθεσινοβραδυνή ανάγνωση των στίχων των ποιημάτων σας. Μέσα από τα ξαφνιάσματα των στίχων από ξενικές λέξεις, απίθανα επίθετα, λανθάνουσες ή μη ειρωνείες, περιγέλασμα του χρόνου και της καθημερινότητας, πρόσωπα της Ιστορίας, της Λειτουργίας, της Γειτονιάς, τόπους της Ζάκυνθος, της Πελοποννήσου, της Ελλάδας μας, ευχές κι αρές, πιστεύω πως καταφέρνετε περίτεχνα να μας πείσετε πως είσθε ένας καλός ποιητής και πως πράγματι της αγάπης μέγας χορηγός είναι ο Χριστός κι ο κάθε αληθινά ταπεινός. (…)».

* * *

Λίγο πριν τα Χριστούγεννα του 2007 μού απέστειλε, μ' εγκάρδια αφιέρωση, το νέο του ποιητικό βιβλίο, το «Αθωνικό Ψαλτήρι», από τις εκδόσεις Αρμός. Είχε προηγηθεί, το 1995, η ποιητική του συλλογή «Αθωνικά Ποιήματα», επίσης από τον Αρμό. Γευόμενος ο αναγνώστης τους νέους καρπούς της ποιητικής του ψυχής, δεν (πρέπει να) λησμονεί επ’ ουδενί, ότι πρόκειται για έναν κύριο και γνήσιο εκπρόσωπο της Ορθόδοξης Ασκητικής και δη του Αγιορείτικου Μοναχισμού. 

Ο π. Μωυσής βιώνει τη ζωή ως παραχώρηση Ουρανού, ενώ ασκείται και δια των στίχων του στην αυτογνωσία, την καθαρότητα των συναισθημάτων, στην αγαπητική προσέγγιση του Θείου, στην παραμυθία της αυτομόνωσης, όπου συναπαντιέται με την «ευστοχία της θεότητος», για να χρησιμοποιήσω έναν δικό του στίχο. Τούτο σημαίνει, ότι και δια των ποιημάτων του προσφέρει θυμίαμα προς τον κατεξοχήν Ποιητή των Πάντων, έχοντας τη συναίσθηση της χοϊκής του μηδαμινότητας ως ανθρώπου εφήμερου. Όμως η συναίσθηση της προσωπικής μας Λιγοσύνης είναι που χρησιμεύει ως αρμόδιο κλειδί για το πορτάκι τ’ Ουρανού. Την ώρα που ο νους προσγειώνεται, κατερχόμενος από την εγωπαθή του υπερύψωση, καταφέρνει σπουδαία νίκη κατά της παλαιότητάς του και καθίσταται «διδακτός Θεού».

Ακολουθούν δυο δείγματα γραφής, χάριν των αναγνωστών μας:

Στ΄

Να προσεύχεσαι για μάς, μού λένε
θα προσεύχομαι, τούς λέω.
Κι όταν προσεύχομαι δεν κλαίω
γι’ αυτούς που δεν προσεύχονται
γι’ αυτούς που δεν ξέρουν
γι’ αυτούς που δεν θέλουν
γι’ αυτούς που κάποτε κάτι είπαν
που δεν ξέρουν να επιμένουν
που βιάζονται πολύ
και φωνάζουνε
σα να μη κανείς τούς ακούει…
Ξέρω πως όλοι αναμένουν
την ώρα μιας καλής προσευχής
και δεν ξέρουν ακόμη
πως η κατάκτηση είναι η ήττα
η γνώση της πενίας
η προσευχή της σιωπής
η αγρυπνία του δέους
ενός θεού που κατέρχεται
να σ’ αγκαλιάσει πεσμένο
σκώληκα, κοπρία, στάκτη
άνοιξη, ανάσταση, άνθος
νύκτα, Άθως, πάθος, λάθος, βάθος…


ΛΖ΄

Ανάγκη πάσα να παραμείνω στον τάφο μου
στο ταπεινό κελλί μου
προς καινοτόμηση του άστατου βίου
προς συνάντηση του άγνωστου εαυτού
που ξεγλιστρά επικίνδυνα πάντα
στην πρόωρη σκοτία
τη χτεσινοβραδινή.
Ηδέως μόνος
κι ο πόνος βαθύς.
Τίκτεται δάκρυ γλυκύ
στη ρωγμή του προσωπείου
στο τρίκλισμα του Φαρισαίου
στου Ιούδα την αμοιβή
του τελώνη τον κτύπο
του ληστή του λόφου εκείνου την κραυγή.
Κύμβαλα αλαλάζοντα απόμακρα
στην υπερέχουσα μακρά νύχτα
στην κοσμική σαλότητα
και τη μοναχική ωραιότητα εκείνη
που δυναμώνει το φως
και γλυκαίνει όλο και πιο πολύ τη χαρά.
Ιδού το λυκαυγές της χάριτος
πρόωρο κι αυτό
κατά το Αυτού μέγα και πλούσιο έλεος
κι όχι την ημέτερη ουτιδανή αξία.

Η φίλη μου η Roli Hope Odeka

The Immigrant

Wandering in this strange Land

The passage is tight and full of thorns

I walk carefully less I fall

Behind I can hear the whispers

Full of scorn and hatred that surged

The anger in my veins strongly

To hell we are the same

My blood as red as yours.
(RoliHopeOdeka)

Η Roli Hope Odeka είναι μια εξαιρετική, χαρισματική θα έλεγα, γυναίκα και καλλιτέχνιδα. Γνωριστήκαμε τον Ιούνιο του 2005, κατά την κοινή μας συμμετοχή στην 51η Μπιενάλε της Βενετίας και μού δόθηκε η ευκαιρία να εκτιμήσω τα πολυειδή της ταλέντα, παρά τον ελάχιστο χρόνο της παραμονής μας στη Γαληνότατη Πόλη των Νερών.

Πρόκειται για μιαν εντελώς αυτοδίδακτη ποιήτρια, πεζογράφο, ζωγράφο, μουσικoσυνθέτιδα και τραγουδίστρια. Γεννήθηκε το 1953 στο Δέλτα του Νίγηρα και μετά τα εγκύκλια γράμματα έφυγε στην Ιταλία, αναζητώντας τ' Όνειρο και την Ελευθερία. Η ίδια, αν και γέννημα της αφρικάνικης γης, θεωρεί πλέον τον εαυτό της Πολίτη του Κόσμου. Σήμερα ζει μόνιμα στο Μιλάνο με τον καλό της σύζυγο, απ' όπου ήδη εξακτινώνεται για τις πολλές και ποικίλες μουσικολογοτεχνικές της υποχρεώσεις ανά τον κόσμο.

Μεταξύ μας αναπτύχτηκε αμέσως ένας φιλικός σύνδεσμος, ιδιαίτερα λόγω του ιερατικού σχήματος, επειδή ήθελε πολύ να ξέρω (κάτι, άλλωστε, που η ίδια εξομολογείτο και σε κάθε άλλη περίπτωση, δηλώνοντάς το και στην ιστοσελίδα της) την πεποίθησή της, ότι οι δημιουργίες της είναι θεόπνευστες, δεδομένου ότι δεν έχει σπουδάσει οτιδήποτε στη ζωή της. Θεωρεί μάλιστα, ότι ακούει ανέκαθεν φωνές, οι οποίες την οδηγούν στα βήματά της, ώστε -συμπεραίνει- την χρησιμοποιεί ο Θεός κατ' αυτό τον τρόπο, για να μεταφέρει τα όποια μηνύματά Του στον κόσμο. Ένα είδος "καλλιτεχνικού διαμέσου", θα μπορούσα να την χαρακτηρίσω...

Την άκουσα με πολλή προσοχή, δίχως καμιάν υποψία επιφύλαξης ή και ειρωνείας, κάτι που την έκαμε να με συμπαθήσει αμέσως, κρατήσαμε μάλιστα επικοινωνία έκτοτε, ανταλλάσσοντας κατά καιρούς τις δημιουργίες μας.

Εκεί, στην εκδήλωση της Μπιενάλε για τους Ζακυνθινούς Ποιητές, στον ευρύχωρα φιλόξενο περίβολο της Μονής του Σαν Στέφανο στο Κάμπο του Σαν Άντζελο, παρέστη και η Roli (απ' όπου και η 3η εδώ φωτό), δεν κατάλαβε τα ελληνικά μας βεβαίως, αλλά την έθελξε -είπε- η μουσικότητα των ποιητικών ακουσμάτων. Χάρηκε όμως πολύ, κάνοντας σαν παιδάκι, όταν τής χάρισα μια πρόχειρη σύναξη ποιημάτων μου στ' Αγγλικά, την οποία έτυχε να έχω μαζί μου.

Ήδη μού ανταπέδωσε με τα δυο βιβλία της, το "Reviving Echo" (ποιητική συλλογή, εκδ. 2000) και το "Revenge of the Child" (αυτοβιογραφία, εκδ. 2004). Πριν κάμποσο καιρό έλαβα και το cd "Twilight Dreams" (εκδ. 2006), την μουσική του οποίου, σε ρυθμούς έθνικ και ποπ, υπέροχα εκτελεί η Συμφωνική Ορχήστρα της Βουλγαρίας. Ερμηνεύει -εννοείται- η ίδια!

-Να είσαι καλά, όπου βρίσκεσαι, ό,τι κι αν κάνεις Roli Hope Odeka!!!

Περισσότερα για την αξιοπρόσεκτη αυτή καλλιτέχνιδα, μουσική και φωτογραφίες της, μπορείτε να βρείτε στην πλούσια ιστοσελίδα της, εδώ.

Στο Σταθμό των τρένων της Ζυρίχης / Zürich Hauptbahnhof / Zurich Main Station

Πάντα σ' ένα σταθμό και μάλιστα σε σταθμό τρένων υπάρχουν πράγματα να σκεφτείς, να παρατηρήσεις ή, στην καλύτερη περίπτωση, να φωτοαποτυπώσεις. Ανάλογα βέβαια με τα μάτια που διαθέτεις και τι βλέμμα ρίχνεις στον περιρρέοντα κόσμο!...

Ξαναφυλλομετράω το άλμπουμ των Αναμνήσεων: Είναι Ιούλιος του 2006 και βρίσκομαι κάθιδρος στο σταθμό των τρένων της Ζυρίχης! Στο λεπταίσθητα αυστηρό αυτό κτίριο, οι ελπίδες και οι γρηγοράδες πηγαινοέρχονται δίχως σταματημό, μια τεράστια κούκλα στο αχανές ταβάνι κοροϊδεύει τις αναμονές μας, ενώ το ρολόι της εισόδου φρουρείται νύχτα μέρα από τον Χρόνο και την Υπομονή...

Ο σταθμός της Ζυρίχης, από τον οποίον περνούν 300.000 άνθρωποι την ημέρα, αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους στην Ευρώπη. Διαθέτει 54 σιδηροδρομικές γραμμές και πλατφόρμες, με 2.700 τρένα περίπου, να διέρχονται από αυτόν ημερησίως. Στους χώρους του σταθμού λειτουργεί το τέταρτο σ' έσοδα μεγαλύτερο εμπορικό κέντρο της Ελβετίας, το ShopVille-RailCity Zurich, επιφάνειας 16.400 τ.μ., όπου αναπτύσσονται 120 εμπορικά καταστήματα. Ο σταθμός διαθέτει επίσης το Fussbaldfeldgrosse Room, έναν από τους χαρακτηριστικότερους και πιο ευρύχωρους δημόσιους χώρους της Ευρώπης. Πρόκειται για μια ιστορική αίθουσα 40.000 τ.μ. και ύψους 24 μέτρων (βλ. σχετικές φωτό παραπάνω), η οποία φιλοτεχνήθηκε το 1871 από τον αρχιτέκτονα Jakob Friedrich Wanner (1830-1903).