Από τις πρώτες φωτιές του 2008

Βρίσκομαι στον πέμπτο όροφο του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου στο Ρίο. Σήμερα ο καύσωνας ήταν στο φουλ. Οι εικόνες απ' το παράθυρο εντυπωσιακές, αν και καυτές, ώσπου...

... κατά το απόγευμα ξαφνικά, απέναντί μας ακριβώς, καπνοί, φλόγες επεκτεινόμενες ολοένα, πυροσβεστικές επί το έργον και οι αναμνήσεις του περυσινού Καλοκαιριού (ΚαΚοκαιριού, καλύτερα να πούμε). Η πρώτη φωτιά, λοιπόν, ενώπιόν μας... Την ίδια στιγμή καίγεται και ο Υμηττός... Το μεγάλο κακό απετράπη, ευτυχώς! Για πόσο όμως;

Και για του λόγου το αληθές, τα κατέγραψα όλα και ιδού ένα μικρό βιντεάκι. Ας ελπίσουμε να ζήσουμε ήρεμο Θέρος, δίχως να μάς πάρει και να μάς θερίσει!

Πατραϊκά τοιχο-γραφήματα [1]

Τα τοιχο-γραφήματα μπορεί να είναι και ψυχο-γραφήματα του κοινωνικού γίγνεσθαι ή απο-γίγνεσθαι. Προσωπικά, με θέλγουν σε κάθε περίπτωση (το έχω ξαναδηλώσει) και ιδιαίτερα τα δημοσιευόμενα σήμερα στην ανάρτησή μας αυτή.

Νωρίς, σαββατιάτικο πρωί Ιουνίου στις παλιές αποθήκες, δίπλα στις ράγες των τρένων, κοντά στο λιμάνι της Πάτρας. Ο ήλιος καυτός φωτίζει τις γραφές των τοίχων κι εγώ προσπαθώ να τ' αποτυπώσω όσο πληρέστερα δύναμαι καθ' όλη την διαδρομή τους. Νοιώθω σαν σε μιαν υπαίθρια και ολοζώντανη έκθεση ζωγραφικών έργων.

Η αποκρυπτογράφηση δική σας! Αν και Τέχνη αποκρυπτογραφούμενη παύει να ισχύει!...

Για καφεδάκι στη Ναύπακτο [2]

Ξανά στη Ναύπακτο, τη θαλασσοφίλητη! Ωραίες στιγμές, καλοκαιρινές και γόνιμες συναισθηματικά, έστω και αν, σε άλλο επίπεδο, υπάρχουν μύριες όσες δυσκολίες. Γι' αυτό όμως -ευτυχώς- υπάρχουν οι ωραιότητες, σαν τις παραπάνω φωτογραφίες: Για ν' αντισταθμίζουν τα μειονεκτικά και τις παντοειδείς πλεκτάνες του καθημερινού μας βίου!

Οι "Άχρονες ώρες" του Σ. Σ. Χαρκιανάκη

Έλαβα χθες τα νέα ποιήματα του Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας κ. Στυλιανού, γνωστού στην Ελληνική Ποίηση ως Σ. Σ. Χαρκιανάκη, με άκρως τιμητική αφιέρωση του ίδιου. Η καινούργια ποιητική συγκομιδή του Αρχιεπισκόπου Ποιητή είναι αποτυπωμένη στο βιβλίο του "Άχρονες ώρες" και κυκλοφόρησε φέτος (2008) από τις εκδόσεις "Δόμος". Ο Σεβασμιώτατος Αυστραλίας, ένας λεβέντης Κρητίκαρος και αυθόρμητος άνθρωπος, με τιμά από ετών με την πατρική του στοργή, μια και οι δυό θητεύουμε και στον πολυαπαιτητικό αγρό της Ποίησης, ανέκαθεν μάλιστα μού αποστέλλει ό,τι νεότερο εκδίδει, πεζό ή ποιητικό. Συνηθίζει μάλιστα να εκδίδει κάθε χρόνο μια ποιητική σύναξη των ποιημάτων, τα οποία εμπνεύστηκε κατά την προηγούμενη χρονιά. Να σημειωθεί εδώ, ότι το πρώτο του ποιητικό κυκλοφόρησε πριν από τριάντα ολόκληρα χρόνια: Το "Χώμα και στάχτη", το 1978.

Στη Ζάκυνθο βρέθηκε τον Ιούλιο του 2001, οπότε είχαμε την καλή ευκαιρία να συναντηθούμε, να γνωριστούμε εκ του σύνεγγυς, να τον ξεναγήσω στους ιερούς τόπους της Ποίησης του νησιού μας και κυρίως στο Μαυσωλείο Σολωμού και Κάλβου, να έχουμε μακρές συζητήσεις "για κάτι υπόθεσες ψυχικές", κατά Σολωμόν, αλλά και να ευλογήσει το σπίτι και όλη μας την οικογένεια (βλ. σχετική φωτό).

Η συναναστροφή μαζί του υπήρξε όντως διδαχή. Με γοήτευσε τόσο, ώστε δεν άντεξα να μην τού αφιερώσω ένα ποίημα που τον αφορούσε, το οποίο μάλιστα τού χάρισα δια ζώσης, λίγο πριν αναχωρήσει και το φχαριστήθηκε πολύ, όπως είπε. Ήδη έχει δημοσιευτεί στο βιβλίο μου "Της αγάπης μέγας χορηγός" (εκδ. 2003, σ. 48). Το αντιγράφω, χάριν των φίλων μας:

ΑΡΤΥΜΑΤΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ

Στόν Σ. Σ. Χαρκιανάκη

Πολύ το λίγο

το σοφόν

το πίσω απ' τα λεχθέντα

αρτύματα καλοκαιριού

προσχήματα σχημάτων

σε τόπον άτοπο λοιπόν

με τα νερά του μέσα νου

εκτάκτως ψυχωμένα

με φυλλωσιές πασίφιλες

και φίδια δοτικά

διαβάζοντας από κοινού

χειρόγραφα πολιορκημένα

ώσπου

η ανδρεία της ελιάς

του περναριού η θηλύτης

μάς πήρε και μάς σήκωσε

στο υπερώο των Λέξεων

εκεί

όπου ανέκαθεν μιλιέται η Ωραιότης

κι ο Χρόνος απειρίζεται.

***

Οι "Άχρονες ώρες" του Σ. Σ. Χαρκιανάκη μιλούν αληθινά και γι' αυτό ακριβώς κατανύσσουν ευεργετικά, επειδή και ο ευαίσθητος ποιητής τους ό,τι έχει στα εσώψυχα, τ' αυτά και λαλεί ευθέως και απεριφράστως σε κάθε ευκαιρία και περίσταση. Και με όποιο κόστος!... Επειδή

"Σήμερα, αν δεν καταγγείλει επωνύμως

τον Ψεύτη και τον Κλέφτη και τον Άμουσο

αισθάνεται μωρός και συνένοχος

ενώ εκείνοι πληθύνονται

επικινδύνως".

Στο ανά χείρας βιβλίο, επισημαίνει τα τόσα και τόσα παραθεωρημένα μας Αυτονόητα, στοχεύει κατευθείαν στο Βάθος, ανετότατα μάλιστα συνομιλεί με τα φυτά και τ' άνθη, διδάσκεται ολοένα από τη λίγωση και τη γέμωση του φεγγαριού, ψαύει το τσόφλι της ψυχής αρχιερατικώ τω τρόπω, χαιρετά σεβαστικά τον μπρούτζινο και αδικημένο Στρατηγό Μακρυγιάννη, αρνείται ν' αναπαλαιώσει τη Μνήμη, ασκείται αδιάλειπτα στην Αγωνία, αναμένει το κύμα της θαλάσσας να ξαναγυρίσει, αποζητά την παρηγορία των λέξεων ή τις θηλές των δακτύλων, ξεσκεπάζει το άλλοθι το μεγάλο!!!...

Αξίζει, λοιπόν, να γευτούμε εδώ του ανδρείου λόγου του, αντιγράφοντας μερικά από τα μικρότερα ποιήματα της συλλογής, ώστε να λάβουμε γνώση της ευλογημένης φιλοσοφικής του Ποιητικής:

ΔΙΠΛΟ ΠΑΛΙΜΨΗΣΤΟ

Το τριμμένο ρούχο

είναι παλίμψηστο

όχι μόνο του σώματος

που εισέπραξε το χειροκρότημα

αλλά και της ψυχής που θησαύρισε

τις αναμνήσεις.


ΔΕΙΓΜΑ ΑΥΤΟΣΕΒΑΣΜΟΥ

Μια μοναχή σταγόνα ήταν το λάδι

που απλώθηκε στην επιφάνεια του νερού

και δεν συμβιβάστηκε.

Ύψιστο μάθημα αυτοσεβασμού

απ' τη σιωπή των αψύχων!


ΤΑ ΑΥΤΟΝΟΗΤΑ

Για να μπορεί σήμερα κάποιος να αντιληφθεί

τα αυτονόητα

πρέπει ο ίδιος νά ναι ο "αυτός απί τα αυτά"

τουλάχιστον μη αλλοτριωμένος.

Πόσοι μπορούν ακόμη να καυχηθούν

για τέτοια πρωτοτυπία;

ΕΡΜΑΙΟ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΥ

Το φύλλο

πριν πέσει απ' το δέντρο

διεκδικεί στον αέρα

εμβαδόν αιώρας.

Υποτασσόμενο στη βαρύτητα

επιστρέφει στη γη

έρμαιο του πληθυντικού

έσχατη πανδαισία αφομοιώσεως.


ΣΙΩΠΗΛΗ ΑΝΤΙΣΤΙΞΗ

Δέντρα

κραυγές κατακόρυφες

σιωπηλή αντίστιξη

στο κυρτό της θάλασσας

το κοίλο τ' ουρανού

την δική μου καθίζηση.


ΠΑΡΗΓΟΡΟΥΝ ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ

Σε περασμένα χρόνια

όχι πολύ μακρινά

όνειρο της ειρήνης ήταν

μια στέγη.

Τώρα που οι στέγες βομβαρδίζονται από παντού

μόνη καταφυγή το υπόστεγο

κι όποιος προλάβει.


ΤΟ ΜΕΓΑ ΑΛΛΟΘΙ

Ποίημα, το μέγα "Άλλοθι"

πως δεν φοβούμαστε

την μοναξιά

τον θάνατο

την ασχήμια.

Ποίημα, οι "πρώτες βοήθειες" τ' Ουρανού

όταν η γη λιποθυμάει!

Για καφεδάκι στη Ναύπακτο [1]

Η "διαστροφή" του blogger: Είσαι στο νοσοκομείο του Ρίου για λόγους υγείας προσφιλούς σου προσώπου και, ανάμεσα στα πολλά και διάφορα της όλης αυτής κυκλοθυμικής κατάστασης, βρίσκεις και τρόπο και χρόνο για μιαν άκρως ιαματική φυγή (εννοείται, παρέα πάντα με τη φωτομηχανή σου) στην απέναντι όχθη, τη Ναύπακτο ή Έπαχτο.

Πρόκειται -πράγματι- για μια μικρή, παραθαλάσσια, αρχοντική και συνάμα κουκλίστικη πόλη, η οποία, αν και στη σκιά της Πάτρας και παρά το βάρος των αιώνων πάνω της, έχει καταφέρει να διαθέτει ζωντάνια νεανική. Αξίζει να βρεθεί ο καθένας μας εκεί, στο ιδανικά αξιοποιημένο λιμάνι της κυρίως! Τουλάχιστον ηρεμεί! Κι αυτό είναι Κάτι, αν δεν είναι το Πολύ, που όλοι εκζητάμε!!!

Ρίον-Αντίρριον

Όλοι κάποτε βρισκόμαστε πάνω την προσωπική μας γέφυρα, επιχειρώντας (εκόντες άκοντες) πέρασμα, διάβαση από το Εδώ στο Εκεί, από τον Πόνο στη Χαρά, από τη Χαρά στην Αγαλλίαση, από την Οδύνη στην Ηδονή, από τη Σιωπή στην Κραυγή, από το Πένθος της ύπαρξης στην Ανάταση και ούτω καθεξής!...

Αυτές τις βραχείες σκέψεις έκαμα, περνώντας αυτές τις μέρες για πρώτη φορά (ναι, πρώτη φορά!!!) τη γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου!

Ευχαριστώ τον Π. Α., συνοδίτη και συναντιλήπτορα πολύτιμο, για την παρέα και τα καφεδάκια στην απέναντι όχθη.

Ελβετικό τοπίο

Πεταγόμαστε σήμερα Ελβετία μεριά; Όχι στα κοσμοπολίτικα κέντρα της όμορφης αυτής χώρας, αλλά στην ύπαιθρό της. Παίρνουμε το τρένο από τη Ζυρίχη και οδηγούμαστε προς τη Γενεύη. Το τοπίο της Βόρειας Ελβετίας μάς αποζημιώνει 100%. Καταπράσινο, με τα γραφικά χωριά και τα ποτάμια, τα τούνελ και τις λιμνούλες! Χάρμα οφθαλμών.

Οι φωτογραφίες από το ταξίδι μας, τον Ιούλιο του 2006. Μια προηγούμενη σχετική ανάρτηση, δείτε εδώ.

Με το ποδήλατο του Διονύση Φλεμοτόμου

Γράφει ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας για το Περιοδικό ΡΑΠΟΡΤΟ

Της μεγάλης ποίησης το πουκάμισο
πλέκεται πάντα
δίχως μανίκια.
Δ. Φλ.

Έχω παρακολουθήσει το εν γένει ποιητικό ταλέντο του Διονύση Φλεμοτόμου σε όλα τα στάδια της ανέλιξής του: Από τη σύλληψη έως την έκφρασή του. Από τη μήτρα έως την παστάδα του πόθου και του προ-θανάτου. Από το Σαφές έως το Ασαφές του. Ως εκ τούτου μπορώ να (δια)δηλώσω πλέον προς κάθε κατεύθυνση, ότι πρόκειται για Ποίηση αυθεντική κι ενσώματη, με όνομα κι επώνυμο.

Τώρα, με χαρά και ικανοποίηση, κρατώ πολύ κοντά μου τη νέα του ποιητική συλλογή, με τίτλο «Εκδρομές με του Ερμή το ποδήλατο» (εκδ. Γαβριηλίδης, 2008) και ήδη τον κατοπτεύω στις (δια)φυγές του, ή μάλλον, στις «επιμονές - εμμονές» του, καθώς ο ίδιος λέει...
Ο κόσμος τριγύρω του μεμψίμοιρος, επίφοβος και με ημερομηνία λήξεως, η πόλη περίκλειστη έως ασφυκτική (ως συνήθως οι επαρχιακές πόλεις) προ πολλού αποπνέει «μια θλίψη θανάτου», φουλαρισμένη μάλιστα από «ανίδεους», όλο «φθαρτότητα» και «Το χωριό γραφικά ακατοίκητο / με την επίπεδη παραφωνία». Αυτός είναι ο περιρρέων κόσμος του: «Ξοφλημένος έρωτας»… Όμως, γενναία και με φωνή στεντόρεια, τον απαρνιέται ο ίδιος και (τι το καλύτερο;) προβαίνει σε μιαν «αμετανόητη μετοικεσία», με απώτερο στόχο, να διασώσει τα πολύτιμα δώρα του Έρωτα, αν και παραδέχεται ευθαρσώς, ότι

«Ο έρωτας είναι κρατήρας.
Καταπίνει τη λάβα του.
Τελειώνει
όπου ξεκίνησε».

Δεν πτοείται όμως από την κυκλοτερή αυτή παραδοχή. Την αντιμετωπίζει θετικά, την βιώνει δημιουργικά ολωσδιόλου, ενώ πολύ συχνά βρίσκεται καταμεσής αυτής της λάβας, τσουρουφλιζόμενος ολοένα. Θεωρεί μάλιστα, ότι διασώζει έτσι καταστάσεις, τις οποίες ο παρών αιώνας, ο απατεώνας, θεωρεί παρακατιανές. Και ποιες είναι αυτές;
Σταχυολογώ, χάριν παραδείγματος, ορισμένες: «το φιλί στο μάγουλο», τους «βράχους ήβης», «τα γνήσια θαύματα», τον «άγγελο του πάθους», τις «παλιές αγάπες», την «ξανθή ισημερία», την «δημοκρατία των οσμών», τις «διττές ερμηνείες των πραγμάτων», «τους έφιππους Διόσκουρους», τους «στίχους του μέλλοντος», την «ποίηση την μη πεπερασμένη», «έναν σκορπιό κοιμισμένο», «την μακαριότητα των αποτοιχισμένων», την «αυριανή προϊστορία», τις «εικονίσεις του άπιαστου», «το ζευγάρι των αλόγων του Marlboro», τη «σύνεση λιτής αφέλειας», την «αναδάσωση δακρύων».

Ο Διονύσης Φλεμοτόμος και αυτή τη φορά είναι απαράβατα φειδωλός και αμετανόητα λιτός στην έκθεση της ψυχής του. Μάς προϊδεάζει εκ προοιμίου, ότι «ο μύθος έγινε για πάντα ιστορία». Και τούτο είναι μια σπουδαία -άκρως προσωπική του- κατάκτηση! Ωστόσο, μάς επιτρέπει να ενωτιστούμε σπαράγματα μονάχα αυτής της ιδιωτικής του Μυθολογίας (ημιθέων και θεών της ιδεατής πολιτείας του), θραύσματα τού συντριπτικά σημαντικού Γεγονότος, που εβίωσε, κάτι σαν λεπτομέρεια ενός έργου Τέχνης.
Σάς προ(σ)καλώ να βρεθούμε νοερά ενώπιον ενός ζωγραφικού πίνακα (κατά προτίμησιν της Αναγέννησης), του οποιουδήποτε καλλιτέχνη. Τι εισπράττουμε απ’ αυτόν ή τι κρατά ο ποιητής; Προσλαμβάνουμε όλον τον πίνακα, όπως συμβαίνει «στα εκθέματα των μουσείων»; Όχι! Μάς ενδιαφέρουν τ’ ανεπαίσθητα και μηδαμινά, τα οποία συλλαμβάνει ακαριαία ο ποιητής: Η πτύχωση του ενδύματος, η φευγαλέα λοξή ματιά, ένα γκριζόλευκο σύγνεφο στην άκρη επάνω αριστερά, η εκφραστική των δακτύλων σε στιγμή αιωνίζουσας αφής, το βαθύ κόκκινο του κρασιού στο ποτήρι, ο αγέρωχος τρούλος εκεί ψηλά, το τσάκισμα της σελίδας στο βιβλίο που κρατά ο Ευαγγελιστής, ο φυτικός διάκοσμος εκεί κάτω δεξιά!...
Την αποσπασματικότητα αυτήν έχει επιλέξει ως εκφραστικό μοτίβο ο Διονύσης Φλεμοτόμος, γι’ αυτό και παλαιότερα, σε άλλη περίπτωση, είχα μιλήσει αναλυτικότερα για τη «σαφέστατη ασάφειά»[1] του. Διότι, έτσι και μόνον έτσι παράγεται και προάγεται η αληθής Τέχνη: Μες από την ποιοτική πυκνότητα και την ποιητική αυτοσυγκράτηση. Δίχως μεγαλοστομίες και καλλιτεχνικούς μεγαλοϊδεατισμούς αφ’ ενός, δίχως τον νεοφανή και ανέραστο πολιτισμό των Greeklish και των SMS της τρέχουσας γενιάς του μη Οράματος αφ’ ετέρου.

Κατακλείοντας τις παραπάνω σύντομες και ατάκτως ερριμμένες σκέψεις μου πάνω στο νέο ποιητικό κατόρθωμα του Δ. Φλεμοτόμου, αντιγράφω ένα χαρακτηριστικό ποίημα από τα εκδρομικά (μάλλον «αποδραστικά») στιχηρά του, για να ισχυροποιηθούν, όσα παραπάνω -de profundis- κατέθεσα:

Εκδρομή

Έλεγες εκδρομές

τις αποδράσεις μας προς τον ορίζοντα

ή τις ανόδους μας στα μέρη

που βλέπαμε το σπέρμα του φωτός

να ελεεί τους ελαιώνες και τα κυπαρίσσια.

Ο Κάλβος μαζί μας φιλικότατος

υπογράμμιζε περισσότερο τις ικεσίες των κίτρων

κι ο Κωνσταντίνος της Αλεξάνδρειας

αιτιολογούσε την αποκήρυξη

ακόμα εγκρατέστερα ερωτευμένος.

Όσο για τον μακρινό μου συνώνυμο

στην αγορά ζητούσε λέξεις εταίρες

και τις αγόραζε.

Γνώση του ύψους

σπουδή της απόστασης

φωτογραφήσεις των πλασμάτων

εικονίσεις του άπιαστου.

Ερμηνεύαμε το απλησίαστο

καταπίνοντας κουκούτσια καρπών

χωρίς να καθαρίσουμε το περιτύλιγμα.

Ύστερα ήρθαν οι σκιές των φίλων μας

και μας ανδρώσαν.

Μα σαν στο φως της επερχόμενης πανσέληνου

ξαπλώσαμε στην ήβη της θάλασσας την υγραμένη

μάθαμε των ωκεανών την μητρότητα

και της ξηράς την στέρεη

προϋποθέτουσα ζωές επιθυμία.

[1] Βλ. το δοκίμιο «Ο κατ’ επανάληψιν εικονοκλάστης (Η σαφέστατη ασάφεια του Διονύση Φλεμοτόμου)», στο π. Παναγιώτη Καποδίστρια, Ποιητικές αντοχές της Ζακύνθου, εκδ. Δήμου Ζακυνθίων 2002, σ. 59-69.

Επιστροφή στα Μέθανα

Να, λοιπόν, οι ευεργετικές συνέπειες των ανασκοπήσεων. Μπορεί το παρόν και κυρίως το αύριο να φαντάζουν σκούρα και απόσκοτα κάποιες στιγμές, υπάρχουν όμως και φωτεινές στιγμές από το παρελθόν, που μάς ισορροπούν ιαματικά.

Διακατεχόμενος από τέτοιες σκέψεις, ανατρέχω στο περσινό μου ταξίδι στα Μέθανα. Το πρώτο μέρος των φωτοστιγμών εκείνων, δείτε εδώ. Σήμερα αναρτάται το δεύτερο μέρος, χάριν ανα-ψυχής και ψυχ-αγωγίας!

Διασχίζοντας τη Via U. Foscolo

Πριν από μια τετραετία είχα την ευκαιρία να βρεθώ στην Κάτω Ιταλία, νοτιοδυτικά της πόλης Λέτσε, σ' έναν μικρό Δήμο, το Σολέτο (Soleto), ο οποίος ανήκει στην συνένωση των ελληνόφωνων ή ελληνογενών Δήμων, που έχει δημιουργηθεί στην περιοχή, υπό την κοινή ονομασία Γκρετσία Σαλεντίνα (Grecia Salentina).

Η επίσκεψη εκεί, μαζί με τον τότε Δήμαρχο Αρκαδίων της Ζακύνθου και διάφορους φορείς της περιοχής μας, είχε ως σκοπό την πρώτη επαφή μας με τους Δημότες του Σολέτο, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την αδελφοποίηση των δύο Δήμων μας, η οποία εντέλει συνέβη το Καλοκαίρι του 2005.

Ανάμεσα στα πολλά και διάφορα, που συνέβησαν εκεί, τριγυρίζοντας μάλιστα σε δρόμους, εκκλησίες και κατοικίες, μού προκάλεσε ιδιαίτερη εντύπωση και ευχάριστη έκπληξη η εντοιχισμένη σε μαρμάρινη πλάκα ονομασία μιας οδού. Έγραφε "VIA U. FOSCOLO". Δηλαδή, "Οδός Ούγου Φώσκολου"!

Κατανοείτε, τη χαρά και τη συγκίνηση όσων την εντοπίσαμε! Βεβαίως, είναι τοις πάσι γνωστό, ότι ο Φώσκολος τιμάται ιδιαίτατα στην Ιταλία όχι μόνον με ονοματοθεσίες οδών, είναι σαφώς εθνικός ποιητής των φίλων μας Ιταλών, αλλά η ταπεινή εκείνη οδός είχε κάτι από Ζάκυνθο, ή μάλλον ένωνε δι' αυτής της πλάκας τις δυο πατρίδες του Μεγάλου Ποιητή!

Αυτά θυμήθηκα, ανασκαλεύοντας φωτογραφίες και θέλησα να Σάς κάμω κοινωνούς της όμορφης εκείνης συγκίνησης!

π. Π. Κ.