Μια νέα σειρά εκθέσεων, αφιερωμένες σε αρχαίους πολιτισμούς που παραμένουν λιγότερο γνωστοί στο ελληνικό και ευρωπαϊκό κοινό, εγκαινιάζει το Μουσείο Ακρόπολης με την έκθεση «Αρχαία Αρμενία», που θα διαρκέσει έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027.
Η έκθεση, μια διοργάνωση του Μουσείου Ακρόπολης σε συνεργασία με το Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας, παρουσιάζει αντιπροσωπευτικά δείγματα από όλο το φάσμα του πολιτισμού της αρχαίας Αρμενίας, από την Παλαιολιθική και Νεολιθική περίοδο, την Εποχή του Χαλκού, την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου -με κεντρικό άξονα το Βασίλειο της Urartu (9ος - 6ος αι. π.Χ.)-, έως την κλασική και ελληνιστική περίοδο, τα ρωμαϊκά αυτοκρατορικά χρόνια και την ύστερη αρχαιότητα. Η διοργάνωση, που αποτελείται από περίπου 200 αρχαιότητες όλων των παραπάνω περιόδων, δίνει έμφαση σε ένα από τα γοητευτικότερα κεφάλαια του αρχαίου πολιτισμού της Αρμενίας, αυτό της περιόδου της Urartu, που ανοίγει «παράθυρα» προς τους πολιτισμούς της Εγγύς Ανατολής, της ανατολικής Μεσογείου, της Κύπρου, της Κρήτης και του Αιγαίου στην πρώιμη εποχή του Σιδήρου.
«Αρμενία. Τι μας είναι γνωστή; Μας είναι γνωστή η ιστορία της κυρίως από τα νεότερα χρόνια. Μας είναι γνωστή η συρρίκνωση της χώρας. Μας είναι γνωστά πράγματα ιστορικά που φέρνουν μνήμες των παππούδων μας και των προγενέστερων γενεών, αλλά στο πολιτισμικό πλαίσιο και γίγνεσθαι η Αρμενία είναι γνωστή κυρίως για την χριστιανική της περίοδο, και με εκθέσεις που έγιναν όχι μόνο στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο στην Αθήνα, αλλά και σε ευρωπαϊκές χώρες. Αυτό, λοιπόν, που εμείς θελήσαμε -το οποίο είναι και το νόημα της σειράς των αρχαίων πολιτισμών που εγκαινιάζεται με τη συγκεκριμένη έκθεση-, είναι ουσιαστικά η αρχαία Αρμενία», δήλωσε ο γενικός διευθυντής του Μουσείου Ακρόπολης καθ. Νικόλαος Σταμπολίδης, κατά τη συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε σήμερα στο αμφιθέατρο του Μουσείου.
Ο ίδιος αναφέρθηκε και στην ιστορία του βασιλείου της Ουραρτού (Urartu), από τις πιο ενδιαφέρουσες και συνάμα γοητευτικές, καθώς υπάρχουν πολλά ακόμα άγνωστα κεφάλαια που μένουν αδιευκρίνιστα. «Ένα από τα πιο σημαντικά κεφάλαια του πολιτισμού του βασιλείου της Ουραρτού, αν και λιγότερο και σποραδικά ερευνημένο κεφάλαιο, είναι αυτό των σχέσεων με άλλες περιοχές της Εγγύς Ανατολής, πλην της Ασσυρίας και ειδικότερα με την Ανατολική Μεσόγειο, την Κύπρο, το Αιγαίο και την Κρήτη. Καθώς ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα του πολιτισμού της Ουραρτού προέρχεται από τα υλικά κατάλοιπα της μεταλλοτεχνίας, θα προσπαθήσουμε, μέσα από την παρούσα έκθεση, να ανιχνεύσουμε πιθανές σχέσεις με τις παραπάνω περιοχές, άμεσες ή έμμεσες καθώς κάποια από τα κατάλοιπα αυτά συνδέονται και με ιδεολογικά, θρησκευτικά και άλλα ζητήματα», πρόσθεσε ο κ. Σταμπολίδης
Ως «μείζονος σημασίας διεθνούς έκθεσης», που «αντικατοπτρίζει τους μακραίωνους πολιτισμικούς δεσμούς μεταξύ της Αρμενίας και της Ελλάδας και προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία για την παρουσίαση της κληρονομιάς της αρχαίας Αρμενίας σε μία από τις πιο σημαντικές πολιτιστικές και ιστορικές θέσεις του κόσμου», χαρακτήρισε την έκθεση ο Dr. Davit Poghosyan, διευθυντής του Μουσείου Ιστορίας της Αρμενίας, ενώ ο Tigran Mkrtchyan, πρέσβης της Δημοκρατίας Αρμενίας στην Ελλάδα, τόνισε τη σημασία της διοργάνωσης στο Μουσείο Ακρόπολης, αλλά και το γεγονός ότι αυτή αφορά την αρχαιότητα της χώρας του. Ο ίδιος αναφέρθηκε και στη συνάντηση που είχε το 2024 με την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, η οποία έδειξε θερμό ενδιαφέρον για την ιδέα της οργάνωσης μιας έκθεσης σχετικής με την Αρμενία στο Μουσείο της Ακρόπολης, την ίδια θέρμη, που όπως είπε, έδειξαν και η Zhanna Andreasyan, υπουργός Παιδείας, Επιστήμης, Πολιτισμού και Αθλητισμού της Αρμενίας, καθώς και ο κ. Davit Poghosyan.
Το Βασίλειο της Urartu, που πρέπει να εκτεινόταν στην περιοχή που σήμερα ανήκει στην ανατολική Τουρκία, γύρω από τη λίμνη Βαν, την Αρμενία και το βορειοδυτικό Ιράν, έχοντας στα ΒΔ του την οροσειρά και τη θάλασσα του Εύξεινου Πόντου και στα Α/ΝΑ τις περιοχές της Κασπίας Θάλασσας, συγκροτήθηκε κατά τον 9ο αιώνα π.Χ. και έφτασε στη μέγιστη ακμή του κατά τον 8ο αιώνα π.Χ., ως ένα από τα πιο ισχυρά κράτη της αρχαίας Εγγύς Ανατολής, του οποίου η κληρονομιά αποτέλεσε βασικό πυλώνα για την ανάπτυξη της πρώιμης αρμενικής κρατικής οντότητας και του πολιτισμού της.
Στους επόμενους αιώνες ξεκινάει μια νέα ιστορική φάση όπου κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Τιγράνη Β΄ του Μεγάλου (95 - 55 π.Χ.), και έχοντας καταγάγει νίκες εναντίον των Πάρθων και των Σελευκιδών, η Αρμενία αναδείχθηκε σε ισχυρή αυτοκρατορία, επεκτείνοντας την επικράτειά της πολύ πέρα από τα όρια των Αρμενικών Υψιπέδων. Στο απόγειο της εδαφικής της επέκτασης, η Αρμενική Αυτοκρατορία έφτασε στις ακτές τριών θαλασσών: της Κασπίας στα ανατολικά, του Εύξεινου Πόντου στα βορειοδυτικά και της Μεσογείου στα νοτιοδυτικά.
Η εκτεταμένη αυτή αυτοκρατορία, ωστόσο, είχε σχετικά σύντομη διάρκεια. Μετά τις ρωμαϊκές εκστρατείες στην περιοχή (69 και 66 π.Χ.), η Αρμενία οδηγείται σε σημαντικά περιορισμένη εδαφική έκταση. Το 387 μ.Χ., διαιρέθηκε επίσημα μεταξύ της Βυζαντινής (Ανατολικής Ρωμαϊκής) Αυτοκρατορίας και της Αυτοκρατορίας των Σασσανιδών Περσών, γεγονός που οδήγησε στην απώλεια της πολιτικής της ενότητας. Σήμερα, το σύγχρονο κράτος της Αρμενίας καταλαμβάνει ένα τμήμα αυτής της ιστορικής επικράτειας, απ' όπου και προέρχεται η πλειονότητα των εκθεμάτων που φιλοξενούνται στο Μουσείο Ακρόπολης.
Η διοργάνωση είναι καρπός της στενής συνεργασίας του Μουσείου Ακρόπολης με το Ιστορικό Μουσείο της Αρμενίας, με την υποστήριξη των Υπουργείων Πολιτισμού Ελλάδας και Αρμενίας, καθώς και της αρμενικής πρεσβείας στην Αθήνα. Εκτός από τις θεματικές ενότητες, οι επισκέπτες μπορούν να παρακολουθήσουν στην αίθουσα προβολών ένα βίντεο που συνδέει την αρχαία με τη σύγχρονη Αρμενία, αναδεικνύοντας τη διαχρονική επίδραση του πολιτισμού της στην Ασία και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ελένη Μάρκου
Φωτό: Μουσείο Ακρόπολης
(Επίθημα με τη μορφή βαδίζοντος λέοντα/7ος αι. π.Χ./Karmir Blur (Teišebaini), Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας)

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου