© ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση και αναπαραγωγή οποιωνδήποτε στοιχείων ή σημείων του e-περιοδικού μας, χωρίς γραπτή άδεια του υπεύθυνου π. Παναγιώτη Καποδίστρια (pakapodistrias@gmail.com), καθώς αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία, προστατευόμενη από τον νόμο 2121/1993 και την Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης, κυρωμένη από τον νόμο 100/1975.

ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΕΝΘΕΤΑ. Ό,τι νεότερο εδώ!

Παρασκευή 14 Μαρτίου 2008

Με τον τρόπο του Graffiti στη South Africa

Για τα γκράφιτι πάμπολλα μπορούν να ειπωθούν, ενώ πολλές αναλύσεις και αναφορές χωρούν. Συνοπτικά λέμε, ότι αποτελούν έκφραση και απόρροια κοινωνικών δεδομένων ή ανακατατάξεων, σε συνδυασμό με τον έντονο αντικομφορμισμό των δημιουργών τους.
Στις μέρες μας μπορούν να νοηθούν και ως εναλλακτική μορφή Τέχνης, η οποία μάλιστα συναντάται πλέον στην διαφήμιση, στο ίντερνετ, στα περιοδικά, ως ντεκόρ σε περιοχές ακαλαίσθητες ή και σε τοίχους σχολικών κτιρίων. Έχουν χαρακτήρα παρεμβατικό και συνήθως ταράζουν την υφιστάμενη κοινωνική χαύνωση, αντιπροβάλλοντας νεότερες ανατρεπτικές απόψεις, φιγούρες και χρωματισμούς.
Τα σημερινά γκράφιτι προέρχονται από το Γιοχάνεσμπουργκ όλα, όπου το είδος έπαιξε σημαντικό ρόλο κατά της δυναστείας του Απαρτχάιντ. Σ' αυτά που αποτύπωσε ο δικός μου φακός, δείτε παρακάτω: I) τοιχογραφήματα σ' ένα μαγαζάκι-περίπτερο (1η φωτό) και διαφημίσεις σε τοίχους του Σοβέτο (2η και 3η φωτό), II) εικόνες σε τοίχους του Νιουτάουν του Γιοχάνεσμπουργκ (4η, 5η και 6η φωτό), III) ένα αυθεντικό σύνθημα κατά των Αφρικάνων, φυλασσόμενο στο Μουσείο Πίτερσον (7η φωτό) και IV) δυο ανάλογα τοιχογραφήματα εντός του Μουσείου Αφρικής (8η και 9η φωτό).









Τετάρτη 12 Μαρτίου 2008

Τοιχογραφήματα




Μια εικόνα, χίλιες λέξεις! Εάν δύο, ίσον δύο χιλιάδες λέξεις! Θέση, λοιπόν, στα τοιχο-γραφήματα μες από τούτο το Ιστολόγιο. Σήμερα παραχωρούμε τόπο στα πολλά ομιλούντα αυτά αναγνωσματάρια των δρόμων, όπου η έμπνευση βρίσκει άπλα να εκφρασθεί και τ' απωθημένα να ξεδιπλωθούν.

Κλείνοντας, καλώ τους φίλους επισκέπτες, εάν το βρίσκουν σκόπιμο, αντί άλλου σχολιασμού, να προσθέσουν το δικό τους προσωπικό σύνθημα-γκράφιτι. Αν είναι και πρωτότυπο, ακόμη καλύτερα!

Κάνω αρχή, εμπνευόμενος από τα δημοσιευόμενα στις παραπάνω φωτογραφίες:

ΠΟΥ ΚΟΙΜΟΥΝΤΑΙ

ΠΟΥ ΟΝΕΙΡΕΥΟΝΤΑΙ

Η ΖΩΗ ΣΤΗ ΒΙΑ

Τρίτη 11 Μαρτίου 2008

Ο Απόμαχος

Απόπειρα (νανο)διηγήματος από τον π. Παναγιώτη Καποδίστρια


Είναι κάποιες μικρές, άηχες ιστορίες, για τις οποίες ουδόλως ενδιαφέρεται η Ιστορία. Έχει άλλες συγκλονιστικότερες περιπτώσεις να καταγράψει.

Ο Τάσης υπήρξε μιαν ολόκληρη ζωή βοσκός. Όλα του τα χρόνια χαρακτηρίζονταν από την αγάπη και την καθημερινή μέριμνά του για τα ζωντανά του. Κατσίκες, κριάρια, προβατίνες, τραγιά, νεογέννητα κατσικάκια ή προβατάκια! Πώς θ' αποκτηθούν, θα τραφούν, θα συνευρεθούν, θα γεννήσουν, θ' αρμεχτούν, θα εκποιηθούν. Και πάλι αποξαρχής. Έκθετος στους αέρηδες, στη βροχή, στους καύσωνες, στις εναλλαγές τόσων και τόσων εποχών, έμαθε απέξω κι ανακατωτά την διάλεκτο της Γαίας, της Χλωρίδας και της Πανίδας του περιβάλλοντος, του οποίου υπήρξε γέννημα, θρέμμα και ξόδεμα.

Τα γνωστά τσαλίμια του Χρόνου τον έφεραν εκτός της κορυφαίας (γι' αυτόν) ασχολίας, που νοηματοδοτούσε πατόκορφα την ύπαρξή του... Αρρώστειες, γεράματα, χίλια δύο προβλήματα.

Απόμαχο, λοιπόν, τον συναντώ κάθε απόγευμα να πηγαινοέρχεται στα δρομάκια των λιοστασιών, ενώ ανταλλάσσουμε εγκάρδιο χαιρετισμό. Σχεδόν πάντα στο ίδιο σημείο. Πρώτη-δεύτερη φορά δεν έδωσα σημασία. Κάποια στιγμή όμως απορώ για το καθημερινό, πολύ συγκεκριμένο δρομολόγιό του. Κι εκείνος, με απλότητα μικρού παιδιού, μού αποκαλύπτει τον ουσιαστικό λόγο της βόλτας του:

-Εδώ παραδίπλα είναι το μαντρί του κουμπάρου μου του Νιόνιου, με πληροφορεί. Και συνεχίζει: Κάθε απόγιομα, μόλις μαζευτούνε από τη βοσκή τα ζωντανά του, έρχουμαι και ο ίδιος, να τα θαγμάσω για λίγη ώρα και να τα καμαρώσω, έστω και από μακρία!!!...


[Η ιστοριούλα και η φωτογραφία είναι αληθινές, έξω πάντως από την Ιστορία, όπως συνήθως συμβαίνει με τα πραγματικά ιστορικά γεγονότα της καθημερινότητάς μας!...]

Δευτέρα 10 Μαρτίου 2008

Από μάσκα σε μάσκα...


Λήξαντος και του φετινού Καρναβαλιού, απομένει η πικρή συν-αίσθηση, που συνήθως περιΐπταται στόν χώρο λόγω της μασκοφορίας των ημερών, πολύ αθωότερη πάντως από τα διαρκώς προσωπιδοφορεμένα πρόσωπα εαυτών και αλλήλων.

Ο Καρνάβαλος ήλθε και απήλθε. Εμείς όμως παραμένουμε, τραγικοί θιασώτες ενός εσμού μονίμως μεταμφιεσμένων. Κι αναθυμάμαι εδώ έναν παλαιότερο Λόγο (του 1970) ενός φωτισμένου εκκλησιαστικού, του μακαριστού Μητροπολίτη Χαλκηδόνος Μελίτωνος (+1989), που τότε θεωρήθηκε αθεολόγητος από τις παρεκκλησιαστικές οργανώσεις. Σημειωτέον, ότι, όταν το 1988 ανέγνωσα -ως νέος ιερέας- τον ίδιο αυτόν Λόγο, τέτοιες μέρες, στο δικό μου εκκλησίασμα, μού αντείπε μια κυρία: "Εσείς οι νέοι παπάδες δεν πιστεύετε πουθενά...".
Παρακολουθείστε ένα μικρό χαρακτηριστικό απόσπασμα:


Είναι τραγική μορφή ο Καρνάβαλος.
Ζητεί να λυτρωθή από την υποκρισίαν υποκρινόμενος.
Ζητεί να καταλύση όλες τις ποικίλες προσωπίδες, πού φορεί κάθε μέρα με μία νέα, την πιο απίθανη.
Ζητεί να εκκενώση ό,τι υπάρχει απωθημένο μέσα στο υποσυνείδητό του και να ελευθερωθή, αλλά ελευθερία δεν υπάρχει, η τραγωδία του Καρνάβαλου παραμένει άλυτη. Το βαθύτατο αίτημά του είναι να μεταμορφωθή.
Εδώ, λοιπόν, είναι η θέσις της Εκκλησίας, κοντά στον Καρνάβαλο. Σ' αυτόν πού ζητεί μεταμόρφωση, το κεντρικό κήρυγμα της Ορθοδοξίας. Τη μεταμόρφωσι.
Να μη τον καταδικάσουμε, λοιπόν, τον Καρνάβαλο, αλλά να σταθούμε και κάτω από την προσωπίδα του να ακούσωμε την αγωνία του, την έκκλησί του και το δάκρυ του.
Επαναλαμβάνω, της Ορθοδοξίας το βαθύτερο κήρυγμα ζητεί ο Καρνάβαλος, περιφερόμενος εις τους δρόμους της Πολιτείας: Τη μεταμόρφωσι.
Και είναι ο ειλικρινέστερος και εντιμότερος των υποκριτών.


Λήξαντος του Καρναβαλιού, η πίκρα του κατασταλάζει και περνάει στην Ποίηση. Μια τέτοια περίπτωση διϋλισμένης αποκριάτικης πίκρας ερανίζομαι από το λογοτεχνικό corpus ενός πολύτιμου φίλου ποιητή, του Διονύση Σέρρα και από το βιβλίο του "Αντίδοτα για την πικρή σιωπή" [εκδ. Περίπλους, 1990, σ. 56]. Στην παρουσίαση συνεπικουρούν αφρικάνικες μάσκες, οι οποίες -θεωρώ- αποδίδουν επαρκώς όσα ετούτη η ανάρτηση υπο-νοεί.

Οι πληκτικές Απόκριες των Ποιητών

Με τον τρόπο του Μίλτου Σαχτούρη

Ναι, είναι οι πληκτικές Απόκριες του '88
είναι οι ερωτικές Απόκριες του '88
ναι, οι ερωτικές Απόκριες του '88!
που σκέφτομαι τις καθημερινές μεταμφιέσεις
τόσο πολλές στων Ποιητών το χαρ-
τινο γαϊτανάκι
(όταν γυρνώντας απ’ την κόλαση
πλέκουν τις σάρκες τους κουρέλια
μ’ ένα κομμάτι ουρανό).

Τώρα είναι που σκέφτομαι πολύ
τι πληκτικές Απόκριες πέρασε
ο Κ. Π. Καβάφης
τι πληκτικές Απόκριες πέρασε
ο Κώστας Καρυωτάκης
τι πληκτικές Απόκριες πέρασε
ο Λαπαθιώτης
κι ο Μήτσος Παπανικολάου
ο Άρης ο Δικταίος
ο Αλέξης Τραϊανός…

Είναι αυτές οι πληκτικές κ’ ερωτικές Απόκριες
να σού θυμίζουν

μαύρο γέλιο
μαύρο δάκρυ

τις καθημερινές των Ποιητών μεταμφιέσεις.

Σάββατο 8 Μαρτίου 2008

Του Κηρίου ΔΕΗθώμεν!!!


Όστις με λάμπα,


οι αγάπες τσάμπα!

Εάν στη φωτιά,
λουκάνικα ψητά!

Όσοι με κερί,
ό,τι φέρουν οι καιροί!


Εσύ με τον φακό,

προσοχή στα μακό!

Της αγάπης μέγας χορηγός (Κανών ωφελιμώτατος) [ωδές ζ΄- θ']


[Ωδή ζ΄]

Δάκρυα χάμου
κι ανατριχιάζουν τα χώματα
της αγάπης μέγας χορηγός
ελί-χρυσο θαύμα κρινάκι φύεται
για να μυρίζει ανόρθωση πενθούντων˙
Τη Χαρά
να φοράτε μη λυπάσθε.

Νήπιος λόγος
των ηφαιστείων αντίλογος
των ωραίων όροι και βουνά
σεμνότατο δίχτυ διασώζει κόκαλα
για να μυρίζει ανόρθωση πενθούντων˙
Τη Χαρά
να φοράτε μη λυπάσθε.

Φως επηρμένο
αποτεφρώνει τα έντομα
των αθώων πρώτη φυλακή
γυμνάζει αχόρταγο σώμα πύθωνα
για να μυρίζει ανόρθωση πενθούντων˙
Τη Χαρά
να φοράτε μη λυπάσθε.


[Ωδή η΄]

Μόλις βρεθούνε τα κλειδιά
να διαπλατώσετε τις πορτίτσες του παντός
αφού πριν απ’ το μέγα σκίρτημα
δημοπρατείσθε σχεδόν
ανάγκη λοιπόν νέων τραυμάτων˙
μα όσο θα μπορείτε
τις πνοές να οσφρανθείτε
ενώ θ’ ασθμαίνουν όλα
στο Κάλλος αφεθείτε.

Λάμψη μεγάφωνη παντού
κι αν λίγο σύρετε το καπάκι της γιορτής
λυγμοί βοούν πατροπαράδοτοι
των προγραμμένων φιλιά
κολόνες επειγόμενες να γύρουν˙
μα όσο θα μπορείτε
τις πνοές να οσφρανθείτε
ενώ θ’ ασθμαίνουν όλα
στο Κάλλος αφεθείτε.

Όψιμο Πάσχα και τυφλό
αποκλαδίζετε τις γαζίες της αυλής
το πάρε-δώθε παρατράβηξε
πανευλαβή πτηνά
ωραία εισοδεύετε στο Έαρ˙
μα όσο θα μπορείτε
τις πνοές να οσφρανθείτε
ενώ θ’ ασθμαίνουν όλα
στο Κάλλος αφεθείτε.


[Ωδή θ΄]

Λόγω των όντων υπάρχεις
υπομένεις ακόμη
αλαφιασμένες Κυριακές
ξανά στη διαπασών
κυλιόμενα μίση της γενέτειρας
καντηλήθρες εν καύσει
προπέτασμα λυγμού.
Κατά χρέος, Μητέρα, μη γράφεις Ποίηση.

Γλώσσα κρυπτή δασκαλεύεις
ποιο κλειδάκι θ’ ανοίξει
τα συρταράκια ιδεών
τ’ αρχεία της ψυχής
δια χειρός επωνύμου θεομόναχου
μιλημένου να στέλνω
μηνύματα γραπτά.
Για κανόνες εξαίρεσης δεν ευθύνεσαι.

Έχω δεν έχω σκοτάδι
κατοικίδια πένθη
ευθανασίες αντοχές
όσο έχω φωνή
συγκαλώ τα ευρύχωρα ονόματα
επισκέπτες ελέους
χειρόγραφα νερά
τον σωσία του Θάνατου οπωσδήποτε.

[Μάρτιος 2002]

Παρασκευή 7 Μαρτίου 2008

Της αγάπης μέγας χορηγός (Κανών ωφελιμώτατος) [ωδές δ΄-στ']



[Ωδή δ΄]

Ασβεστωμένοι στίχοι του συρμού
καταργούν την οργή
και τα περίλυπά της
μέχρι να δουν τα μάτια μου
νέο ποντισμό
το βάθος των ονείρων
σαββατοκύριακο.

Άκου, σφαδάζει γόης ουρανός
αψηφά τους καημούς
και τις μικρές ευθύνες
χάρες δεν έχει αύριο
φως απ’ τη σχισμή
τη ζήλια των αγγέλων
ανταποδίδοντας.

Των ασωμάτων πόλη νυκτική
ικριώματα θεών
πολυτελή σερβίτσια
ώσπου να δω χαιρέκακα
χόβολη ψυχών
το χώμα των σωμάτων
νεροαμμόσπιτα.


[Ωδή ε΄]

Σα να μιλώ γλώσσα νεκρή
θα σπαραχθώ απ’ τις γλώσσες του κόσμου.
Εσπερίζω ξένος αναλφάβητος
στην αυλή του πρώτου σχολείου μου
απελπίζοντας τα παιδιά
μην επουλώσουν τις ουλές των δακρύων
και πάντες λησμονηθούν στην πρώτη Ανάσταση.

Έξω σκουριάζουν τα νερά
ώσπου να βγεις απ’ το τσόφλι της λήθης
και ζηλεύω την ακτημοσύνη σου
που δεν έχω δραχμή ν’ ανταλλάξω˙
α, Παλαιέ των Ημερών,
πώς ευωδιάζει αναπόδραστα ο τόπος
στον Άδη λες κιθαρίζεται Απρίλιος.

Θρόισμα φέρνει την οργή
στρώνεις τραπέζι απουσιαζόντων
μα των ζώντων έρωτες ανώφελοι
νεφελώνουν στίχους του Ακαθίστου
αποδιώχνοντας τα πουλιά
να μη ραμφίζουν το ψωμί και το αίμα
πλην όμως στήνεις καρτέρι Άρχων Μάιος.


[Ωδή στ΄]

Αμπαρώνεις μα δεν ασφαλίζεις
χάνεις την πρόβα του φωτός
έτη νυκτός στον τάφο
να γλιστράς ως τη μέσα θυρίδα
για ν’ ανταλλάξεις τα λίγα σου κέρματα
ενώ τρίζει το κρυφό κατώι
σφοδρά γρυλίζουν από πάνω ουρανοί
άλφα ονομάζοντας τ’ ωμέγα τους.

Επισκέψεις γλυπτών ονομάτων
έρχονται λένε τον καφέ
εύκολα παίρνουν λόγια
δωρεάν οι αισθήσεις εφέτος
κοινή συναινέσει θάβουν τις ώρες μου
τους ριψάσπιδες ανέμους πάλι
μπροστά στο λάκκο μαρμαρώνουν τις ευχές
φεύγοντας σφραγίζουν την εξώπορτα.

Αγκωνάρι καιρού αποσπόρι
λάμνει στο βέβαιο πρωί
τ’ άλλα πεθαίνουν πρώτα
κουρκουρίτσες εκπλήσσονται νάτες
ξερό Πηγάδι τα πρόσωπα στέρεψε
τα τζιτζίκια στορίζουν εξόδους۠˙۠۠
αχ, να υπήρχε νυχτοβάτης οφθαλμός
άριστα θ’ απέδιδε το δίκιο τους.


Σημείωση: Οι φωτογραφίες της ανάρτησης τραβήχτηκαν πριν από μερικές ώρες, κατά την διάρκεια της μακράς διακοπής του ηλεκτρικού ρεύματος.

Τετάρτη 5 Μαρτίου 2008

Της αγάπης μέγας χορηγός (Κανών ωφελιμώτατος) [ωδές α΄-γ']

[Ψαλλόμενος κατά το "Κύματι θαλάσσης...". Πρωτοδημοσιεύτηκε στην ποιητική συλλογή, Παναγιώτη Καποδίστρια, Της αγάπης μέγας χορηγός, 2003, Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών 2004].


[Ωδή α΄]

Χάραμα των ήσκιων
της νύχτας πταίσματα
πλανώδια φώτα
σαν κυριακάτικα
στην κάμαρή μου αρμόζονται
του αργαλειού τα πρώτα πείσματα
δημοσίας κρίσεως
ο χτύπος νανουρίζει με.


Μάρτη να φορέσεις
κλωνά του φόβους σου
αλλότριοι στίχοι
της τάβλας του έρωτα
γυρεύουν αποστήθιση
της πατρίδος τα καμώματα
των θνητών τα σήματα
η αλήθεια τσουρουφλίζει με.


Να, πού μαθητεύω:
Του μύθου άμαθος
στο φρύδο της δύσης
αναστηλώνοντας
μικρών ηρώων θαύματα
της αγάπης τα τοξεύματα
με τον ήλιο χιόνι μου
τον βίο φως αβίωτο.



[Ωδή β΄]

[παραλείπεται συνήθως
δια το πένθιμον]




[Ωδή γ΄]

Ύδατα της αγάπης
ποιος νάξερε να τα χύνει στον δρόμο…
Κερώνονται οι λέξεις
κακοκαιριάζουν αιφνίδια.
Τώρα θα βρω τον αίτιο.
Πού σπάζει θάλασσα
να μαζέψω τα συντρίμμια της;


Με το άλλο αυτί ν’ ακούσεις
ποιος έφταιξε και φυραίνουν οι μέρες.
Τα πρώτα στα χαρίζω
μη μού ζητάς και τα δεύτερα.
Νόστο δεν είχες άλλοθι.
Πού 'ναι το κράτος σου
να κηρύξω επανάσταση;


Μοιάζει φωνήεν τέλους
η άνοιξη που βουίζει στα δέντρα
ωμέγα τοσοδούλι
σαν την αλήθεια του ψέματος.
Άρα και 'γω σαν άλλοτε
το πήρ’ απόφαση
να μοιράσω τα υπάρχοντα.

Τρίτη 4 Μαρτίου 2008

Ξενάγηση στο Μουσείο Αφρικής / Museum Africa



Το Μουσείο της Αφρικής βρίσκεται στο Newtown του Γιοχάνεσμπουργκ και περιλαμβάνει ποικίλα εκθέματα από την πλούσια και πολυκύμαντη ιστορία της Νοτίου Αφρικής, κατά κύριο λόγο από την καθημερινή ζωή και την καλλιτεχνική δημιουργία του αχανούς αυτού κράτους κυρίως γύρω από τους δύο μεγάλους πολέμους των Μπόερς (των Ολλανδών δηλαδή Αποικιοκρατών) με τους Άγγλους, στα τέλη του 19ου αιώνα.
Στο Μουσείο αυτό (το οποίο, σημειωτέον, παρουσιάζει μιαν ιδιότυπη αρχιτεκτονική / διαρρύθμιση των εσωτερικών του χώρων), εκτίθενται γεωλογικά δείγματα, έργα ζωγραφικής, τυπωμένες ύλες, πλήθος φωτογραφιών και φωτογραφικών μηχανών και πολυάριθμα αντικείμενα λαϊκής τέχνης απ' όλες τις γωνιές της νότιας Αφρικής.


Εννοείται, ότι χρειάζονται αρκετές ώρες για να υπάρξει μια ικανοποιητική πρόσληψη των πληροφοριών που προσφέρει στον επισκέπτη η περιδιάβαση στον πλούτο των κάθε λογής εκθεμάτων του Μουσείου. Μια πρώτη προσέγγιση και γεύση μπορείτε να έχετε δια των 40 φωτογραφιών που αποτύπωσα κατά την επιτόπου επίσκεψή μου, μες από το παραπάνω σλάιτ.

Κυριακή 2 Μαρτίου 2008

Σουλάτσο στη Βενετία









ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΤΙΝΤΟΡΕΤΟ
ή
ECCE HOMO

Κοντά μου έλα
στη Σκουόλα Γκράντε του Σαν Ρόκκο
μαθητούδι
-θα σε αγαπώ, μη σε μέλλει-

να μάθεις επιτέλους πώς
να μη χύνεις χρώματα στα χώματα
πώς ο προστάτης άγιος
γλιτώνει απ’ την πανώλη
ή το γιατί τόσο συχνά
παραλογάνε οι καμπάνες εδώ

άντε μετά
να σού δείξω και τον Άνθρωπο στη Σάλα
(το πώς αντέχει δακτυλοδεικτούμενος
άλλου παπά-)

ωστόσο
μη σκεφτείς κακόμοιρε να κλέψεις τέχνη
γιατί σε βγάνω ευθύς στο πλάτωμα
να μαζεύεις υπογραφές επί χρήμασι
για πάσα νόσο.



[Φωτογραφίες Π.Κ. Το ποίημα προέρχεται από τα Επτά βενετσιάνικα ποιήματα του Π.Κ. της ποιητικής του συλλογής Ο αρχαίος Αγροφύλαξ, εκδ. Γαβριηλίδης, 2007, σ. 59].

Σάββατο 1 Μαρτίου 2008

Παραμυθία Ψυχοσαββάτου







"... λέγει ο γέρων αυτώ, ποία εστιν η παραμυθία και τις η κόλασις; Λέγει αυτώ... Από ποδών έως κεφαλής εστηκότων ημών μέσον του πυρός. Και ουκ έστι πρόσωπον προς πρόσωπον θεάσασθαί τινα, αλλά το πρόσωπον εκάστου προς τον έτερον νώτον κεκόλληται. Ως ουν εύχη υπέρ ημών, εκ μέρους τις θεωρεί το πρόσωπον του ετέρου* αύτη εστίν η παραμυθία." [Μακάριος ο Αιγύπτιος, Αποφθέγματα, PG 34]

[Ερμηνευτική παρουσίαση του παραπάνω κειμένου:]
Λένε, ότι ο αββάς Μακάριος ο Αιγύπτιος (301-391 μ.Χ.) συναπαντήθηκε κάποτε στην έρημο μ' ένα Κρανίο, το οποίο τού είπε, ότι, μόλις στρέψει την προσευχή του ο Μακάριος προς τους Κολαζόμενους, εκείνοι αισθάνονται κάποια Παρηγορία. Ρωτάει τότε ο Γέροντας το Κρανίο, ποια είναι η Παρηγοριά και ποια η Κόλαση; Τού απαντά: Από τα πόδια έως το κεφάλι βρισκόμαστε μέσα στο πυρ. Και δεν μάς επιτρέπεται να δούμε τον διπλανό πρόσωπο με πρόσωπο, αλλά είμαστε πλάτη με πλάτη κολλημένοι. Όταν, λοιπόν, προσεύχεσαι για εμάς, τότε μπορεί λιγουλάκι, να ιδεί ο ένας το πρόσωπο του αλλουνού. Αυτή είναι η Παρηγοριά.

Πέμπτη 28 Φεβρουαρίου 2008

Θωπείες Χάριτος, λόγου χάριν

Και καθώς ήμουν, όσο δεν παίρνει άλλο, καταθυμωμένος έως απογοητευμένος από τον θόρυβο του ενθάδε, εν μέσω μιας ζαχοπουλημένης πραγματικότητας, εκβιαστών bloggers, ατελέσφορων διαβουλεύσεων για τ' όνομα του κράτους των Σκοπίων ή και την ετσιθελική ανεξαρτητοποίηση του Κοσόβου, ήρθε ο ταχυδρόμος κι έφερε κάτι που με γέμισε χαρά κι αγαλλίαση, αισιοδοξία κι ελπίδα: Έναν καλοφροντισμένο φάκελο από τον πολυσέβαστο Καθηγητή Χρήστο Γιανναρά, προς τον οποίον προ καιρού είχα στείλει τη νέα μου ποιητική συλλογή, διότι ανέκαθεν τον υπολήπτομαι και γι' αυτό ακριβώς φροντίζω, ανάμεσα στους πρώτους, να λάβει τα εκάστοτε ταπεινά μου πονήματα. Πάντοτε ανταποκρίνεται! Πότε με σύντομη επιστολή και πότε με κάποιο του βιβλίο.

Σήμερα ο απαντητικός φάκελος εμπεριείχε δύο τινά: Πρώτον, ένα θερμότατο γράμμα, μη δημοσιεύσιμο και δεύτερον έναν ψηφιακό δίσκο με βιβλίο, μια εξαιρετική συσκευασία, στην οποία πρωταγωνιστεί ο ίδιος ο σοφός Καθηγητής.

Πρόκειται για το Ο Χρήστος Γιανναράς διαβάζει Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, Οδυσσέα Ελύτη και δικά του τεχνήματα της σειράς Λόγου Χάριν - Αρχείο Ηχογραφήσεων Λόγου.

Η γλυκύτατη θωπεία της ιδιάζουσας γλώσσας του κυρ Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, η μυστηριακά ιδιωτική και σκανδαλιστικά δημεγερτική σκέψη του Οδυσσέα Ελύτη, αλλά και οι υψηλές πτήσεις νοός του ίδιου του Χρήστου Γιανναρά, με συνεπήραν σ' ένα γοητευτικό ταξίδι στα έγκατα του Νεοέλληνος Λόγου, όπου συνεχίζουν να κρύπτονται λίθοι πολύτιμοι λίθοι, τους οποίους ο σύγχρονος αυτός Φιλόσοφος φέρνει στην επιφάνεια με την τόσο κατα-νυκτική ανάγνωσή του.

Τι ακριβώς διαβάζει ο Γιανναράς; Προσέξατε:

α. Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη
1. Όνειρο στο κύμα (απόσπασμα),

β. Οδυσσέα Ελύτη
1. Τα δημόσια και τα ιδιωτικά (αποσπάσματα), 2. Πήρε να χειμωνιάζει, 3. Άρχισε τώρα και ψιλοβρέχει, 4. Τώρα οι τρίλιες των πουλιών, 5. Περιμένω τον καλλιτέχνη,

γ. Χρήστο Γιανναρά (Τα καθ' εαυτόν)
6. Ίχνη β΄, 7. Πατρίδα, 8. Η μέσα Ελλάδα, 9. Γιορτή (σχόλιο στο Άσμα Ασμάτων), 10. Ouverture, 11. Modulatio, 12. Imitation, 13. Te deum.

Οι πρωτότυπες μουσικές γέφυρες είναι του Βαγγέλη Μπόντα, ενώ η συνολική διάρκεια του cd είναι 75:32.


Είναι η ώρα των ειδήσεων των 8. Με το ένα αυτί ακούω, ότι ακραίοι των Σκοπίων εθνικιστές (έτσι τουλάχιστον χαρακτηρίζονται από τους δικούς μας δημοσιογράφους) διαδηλώνουν εναντίον των Ελλήνων, τους οποίους αποκαλούν "βαρβάρους". Με το άλλο, ακούω Ελύτη δια στόματος Χρήστου Γιανναρά:

"(...) να μπορούσαν και τη σημασία των λαών να τη μετράνε όχι από το πόσα κεφάλια διαθέτουνε για μακέλεμα, όπως συμβαίνει στις ημέρες μας, αλλά απ' το πόση ευγένεια παράγουν, ακόμη και κάτω από τις πιο δυσμενείς και βάναυσες συνθήκες, όπως ο δικός μας λαός στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, όπου το παραμικρό κεντητό πουκάμισο, το πιο φτηνό βαρκάκι, το πιο ταπεινό εκκλησάκι, το τέμπλο, το κιούπι, το χράμι, όλα τους αποπνέανε μιαν αρχοντιά κατά τι ανώτερη των Λουδοβίκων" (Από τα Τα δημόσια και ιδιωτικά).
π. Π.Κ.

Η Καλομοίρα των Κακόμοιρων

Ίτε παίδες κακόμοιρων Ελλήνων!

Νυν υπέρ Καλομοίρας αγών!!!

Τετάρτη 27 Φεβρουαρίου 2008

Ο υπέρκαλος ναός της Φανερωμένης στη Χώρα της Ζακύνθου

Φωτογραφίζει, γράφει και παρουσιάζει ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας











Η σεισμοπυρκαγιά του 1953 υπήρξε για το Τζάντε μας ιστορικός σταθμός πολυσήμαντος για όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτισμικής ζωής και συμπεριφοράς. Σήμα κατατεθέν του Μεγάλου Χαμού, ο περικαλλέστατος Ναός της Φανερωμένης στη Χώρα, ο οποίος, μαζί με το χαρακτηριστικό καμπαναρίο του, καταβαραθρώθηκαν, δημιουργώντας ανεπούλωτες πληγές στην ιδιάζουσα αυτοσυνειδησία του κάθε ευαίσθητου Ζακυνθινού.

Σε πρώτη φάση αποκαταστάθηκε η κτιριακή υποδομή του μνημείου, σε δεύτερη (και μετά από πλείστες όσες φάσεις και αντι-φάσεις) ολοκληρώθηκαν τα ξυλόγλυπτα και οι αγιογραφίες του εσωτερικού και ήδη προχωρούν τα χρυσώματα. Πενήντα πέντε ολόκληρα χρόνια μετά τη χρονολογία Μηδέν και ακόμη να τελειώσει το έργο... Όμως έχουν γίνει σημαντικότατα βήματα, τόσα που μπορούμε και πάλι, να ξαναεπιδεικνύουμε τη Φανερωμένη μας ως ένα καλό δείγμα της ζακυνθινοπρεπούς Τέχνης, αν και μπορούν να επισημανθούν και κάμποσα σοβαρά λάθη στα επιμέρους.


Το περασμένο Σάββατο ήμουν καλεσμένος στον Ναό, για να τελέσω το Μυστήριο του Γάμου κάποιων φίλων. Την ώρα που εισήλθα, ομολογώ θαμπώθηκα! Περιφερόταν στην ατμόσφαιρα κάτι από τα πολύ περασμένα, ενώ το φύλλο χρυσού που κυριαρχούσε στο Τέμπλο, στην Ουρανία, στον γυναικωνίτη, δίπλωνε στοργικότατα τα μεγαλόπνοα όνειρα των παρευρισκομένων. Αμέσως, σκέφτηκα ν' αποτυπώσω τον συγκλονισμό φωτογραφικά, αν και όσο είναι κατορθωτό να συμβεί κάτι τέτοιο.


Καθώς φωτογράφιζα, μου ήρθε στο νου ένα ποίημα της Ιωάννας Τσάτσου (αδελφής του Γιώργου Σεφέρη και συζύγου του Προέδρου της Δημοκρατίας και Φιλοσόφου Κωνσταντίνου Τσάτσου), που είναι γραμμένο ειδικά για την δική μας Φανερωμένη και τον Ναό της, δημοσιευμένο μάλιστα το 1979 στην ποιητική της συλλογή ΧΡΕΟΣ, [εκδόσεις Ίκαρος, με προμετωπίδα Γιάννη Μόραλη, σελ. 38]. Το αντιγράφω, ευχαριστώντας την, έστω και μεταθανάτια, διότι είχε την απλόχερη καλοσύνη να μού το στείλει, αν και ήμουν τότε ένας έφηβος ο οποίος απλώς μουτζούρωνε χαρτιά, παριστάνοντας (φευ!) τον ποιητή.



Ο ΤΑΓΙΑΔΟΡΟΣ

Θα ‘θελα να ’μουν ο ταγιαδόρος ο Μανιός
και να υπόγραφα ντακόρδο,
τη δούλεψή μου στο ξύλο Σου να τάξω
Φανερωμένη μου Οδηγήτρα
το Τέμπλο Σου να πελεκώ.
Στην προσευχή μου να νιώθω τη Χάρη Σου
την κάθε πιθυμιά Σου
να ονειρεύομαι στις νύχτες την άκανθο,
το αμπέλι,
να τα σκαλίζω την αυγή.

Ο έρωτας της πίστης μου να είναι το έργο μου,
όμως και το δικό Σου.

Θα ‘θελα νά ‘μουν ο ταγιαδόρος ο Μανιός
και να σε καμαρώνω
μεσ’ στα στολίδια που ο ίδιος Σού έχω στήσει
κι από το άπειρο που αγκαλιάζει η ματιά Σου
να σκύβεις προς εμένα και μυστικά να συναινείς
Φανερωμένη μου Χριστοβλεπούσα.

Οι πιο αναγνώστες μας Αναγνώστες

Related Posts with Thumbnails