Μια αξιόλογη μελέτη του Νικολάου Π. Καποδίστρια | Γνώση Ιστορίας και ποιότητα γραφής

«Όλβιος όστις της ιστορίας έσχε μάθησιν»

Ευριπίδης

Γιος εκλεκτός και αγαπητός τού Παναγιώτη και της Φωτεινής Καποδίστρια (στο Μπανάτο Ζακύνθου), στους οποίους εύλογα αφιερώνει το επιστημονικό του πόνημα, ο Νικόλαος Π. Καποδίστριας, γεννημένος στη Ζάκυνθο (1988), Διδάκτωρ Ιστορίας Νέου Ελληνισμού του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας τού Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, μας πρόσφερε πρόσφατα την πολυσέλιδη (σσ. 510), καλοτυπωμένη και αξιόλογη εργασία του, με τον τίτλο: Αρχοντική εξουσία και Τσαρική επιρροή  στο Βενετικό Ιόνιο. Η οικογένεια Μακρή και τα Ορλωφικά (1770).

Το βιβλίο εκδόθηκε στην Αθήνα από τις Εκδόσεις ΗΡΟΔΟΤΟΣ (Μαντζάρου 9, GR 10672) και αποτελεί με το όλο περιεχόμενό του μια σοβαρή και ώριμη εργασία, με ύλη πλούσια και μεθοδικά παρουσιασμένη, με ομοιογένεια γλώσσας, έκφρασης και ύφους, οδηγώντας τον μέσο και απαιτητικό αναγνώστη σε αποτέλεσμα απολύτως θετικό και ενδιαφέρον, χωρίς κενά ή παραλείψεις. Το θεματικό υλικό κατανέμεται, μετά την κατατοπιστική Εισαγωγή, σε τρία μέρη, με δώδεκα (12), συνολικά, Κεφάλαια, φθάνοντας μετά το κύριο σώμα τού πονήματος στον Επίλογο και στα Συμπεράσματα. Η αξιανάγνωστη αυτή εργασία ολοκληρώνεται με την ελληνόγλωσση και ξενόγλωσση Βιβλιογραφία, το Χρονολόγιο, το Παράρτημα εικόνων, το Ευρετήριο, μια σύντομη περίληψη (στα γαλλικά) και τον Πίνακα των περιεχομένων.

Σύμφωνα με την Εισαγωγή (σ. 24): «Το παρόν βιβλίο, με ορισμένες τροποποιήσεις, αποτέλεσε τη βάση της διδακτορικής διατριβής» τού Ν. Π. Καποδίστρια, «η οποία υποβλήθηκε στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών […]», ενώ στο ενημερωτικό οπισθόφυλλο, διαβάζουμε ότι: «Στο βιβλίο εξετάζεται η δράση τής οικογένειας Μακρή, η δομή των δικτύων εξουσίας και εξάρτησης, οι σχέσεις βενετικής διοίκησης και υπηκόων».

Η έκδοση αποτελεί ένα πολύ ευχάριστο δώρο για τους φιλίστορες βιβλιόφιλους, ειδικούς και μη αναγνώστες και Ζακυνθινόφιλους, απόκτημα ποιοτικό και πολύτιμο, που εμπλουτίζει την τοπική, Επτανησιολογική και Νεοελληνική εργογραφία. Στοιχεία γνωστά (ίσως) ή αποκαλυπτικά μάς μεταφέρουν σε μια πολυτάραχη εποχή, με μια αφήγηση πειστική και γλαφυρή, με λόγο προσεγμένο και ευχάριστο, διαφορετικό από άλλα ιστοριογραφήματα που με την περίπλοκη, στριφνή και μη εύληπτη γραφή τους απωθούν και δεν ελκύουν τον μέσο αναγνώστη.

Η αξιέπαινη ‒ και άξια βραβείου ‒ πραγματεία αποπνέει επιστημοσύνη, αγάπη και γνώση για το Παρελθόν, κρίση και αξιολόγηση προσώπων και γεγονότων, ερευνητική διάθεση, ικανότητα σύνθεσης και ανάλυσης στοιχείων, μεθοδικότητα, κόπο, επιμονή κ.ά.π. Όλα τα δεδομένα τιμούν τον νέο ιστορικό επιστήμονα Ν. Π. Καποδίστρια, που επάξια συνεχίζει τη μεγάλη σειρά των ντόπιων και άλλων Επτανησίων ιστοριογράφων και ιστοριοδιφών.

Ο Ν. Π. Καποδίστριας μας βεβαιώνει για τη συνέχεια το ίδιο ποιοτική, αξιόλογη και τιμητική για την πνευματική Ζάκυνθο, την Ιστορία, τα Γράμματα … , συνδυάζοντας (αυταπόδεικτα) γνώση, ήθος, αξιοσύνη, σοβαρότητα…

Στη Χώρα τού Χάση, ευτυχώς, όλα δεν έχουν χαθεί και η Ιστορία συνεχίζει να γράφεται με άριστο τρόπο, σε μέρες μάλιστα δοκιμασίας, αλλοτρίωσης, μετριότητας, Λήθης κ.ο.κ.

«Όλβιος» (ευτυχής) όποιος μαθαίνει και διδάσκεται σωστά την Ιστορία, μα ολβιότερος αυτός που τη γνωρίζει καλά και τη διδάσκει υπεύθυνα και αποτελεσματικά στους άλλους. Όπως ο νέος τής Ζακύνθου ιστορικός Νικόλαος Π. Καποδίστριας, έγκριτος και έγκυρος Δρ Ιστορίας και όχι (γόνος της σκιάς, της επιφάνειας και του «μέσου») τιτλούχος ανεξέταστος, ανιστόρητος ή παραπλανητικός!

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΕΡΡΑΣ

Οκτ. 2026

Υ.Γ.

Προσθέτουμε, συμπληρωματικά, ότι την περίοδο 2013-2016 ο Ν. Π. Καποδίστριας, με υποτροφία της Ακαδημίας Αθηνών ήταν υπότροφος ερευνητής στο Ελληνικό Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών της Βενετίας, φέρνοντας στο φως άγνωστο αρχειακό υλικό.

Ακόμη, για λόγους δεοντολογικούς και Ζακυνθινολογικούς αναφέρουμε ότι μεταξύ των προσώπων που ευχαριστεί στην Εισαγωγή του (στις σελίδες 24-27), για τη συμπαράστασή τους στη διάρκεια της επίπονης και χρονοβόρας εργασίας του περιλαμβάνονται ο γνωστός και αξιόλογος Ζακυνθινός ιστορικός και νεοελληνιστής Δρ. Δημήτρης Αρβανιτάκης και, εύλογα, οι αξιόλογοι γονείς του και τα δύο του αδέλφια [Δέσποινα και Ιωάννης-Πορφύριος], σημειώνοντας εκφραστικά (για τα μέλη της οικογένειάς του) ότι: «Η ασφάλεια που μου παρείχαν, κυρίως όμως η αγάπη και η υπομονή τους, κατέστησαν δυνατή την ολοκλήρωση της μελέτης».

Προς όλους όσοι συνέδραμαν τον Ν. Π. Καποδίστρια στη διάρκεια της εκπόνησης του έργου του απευθύνονται, ευνόητα, και οι ευχαριστίες των παραληπτών και των αναγνωστών της έκδοσης αυτής, μιας από τις καλύτερες των τελευταίων χρόνων, στον τομέα της Ιστοριογραφίας, από αυτές που σχετίζονται με τον ανεξάντλητο Επτανησιακό χώρο.

Δ.Σ.